(6762 S. K. m. 57) (2918 S. K. m. 11) (Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 18)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Manavgat Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 30.10.2003 tarih ve 2001/159-2003/592 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 29.11.2005 gününde taraf avukatları tebligata rağmen gelmediğinden, tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerinin Manavgat/Alanya arasında yolcu taşımacılığı yaptığını, aynı hatta yolcu taşıyan dava dışı Manavgat Tur Taşımacılık Ltd. Şti. mensuplarının daha önce kurdukları ve fiilen terk ederek kağıt üzerinde kalan davalı kooperatife yeni araçlar alarak ve buradaki haklarını devrederek büyük rant ve kar sağladıklarını, davalı tarafın önceden hiçbir belgesi yok iken 27.06.2000 tarihinde Antalya Ulaştırma Bölge Müdürlüğü'nden araçlarının sefere uygunluğunu dahi araştırmadan Manavgat/Anamur, Manavgat/Beyşehir arasında yolcu taşıma belgesi aldıklarını, ancak, yetki belgesinde belirtilen güzergahta davalıların hiçbir faaliyeti bulunmayıp Manavgat/Alanya arasında taşımacılık yaparak haksız rekabette bulunduklarını ileri sürerek, haksız rekabetin önlenmesini ve fazlası saklı kalmak kaydıyla 50 milyar TL tazminatın davalılardan tahsilini istemiştir.
Davalı Ahmet Kaya dışındaki diğer davalılar, dava konusu hatta 30 yıldan bu yana taşımacılık yaptıklarını, haksız rekabetin sözkonusu olmadığını, davada kooperatif tüzel kişiliği yanında ortaklarına husumet yöneltilemeyeceğini, 1 yıllık süreden sonra açılan davanın dinlenemeyeceğini savunarak, reddini istemişlerdir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, kamuya açık karayollarında yük ve yolcu taşımacılığının usul ve esasları ile şartlarını düzenleyen 2918 sayılı Yasa ve bağlı yönetmelikler uyarınca herhangi güzergah için yolcu taşıma izin belgesi alan kooperatifin bu güzergahta tekel hakkının olmadığı, davacının izinsiz çalışan kişilerin çalışmasını Valiliğe başvurarak önleme hakkı bulunduğu, davalı kooperatifin gecikmiş de olsa 30.11.2001 tarihinde izin belgesi aldığı, belgenin gecikmiş olarak alınmasının önceki dönem içinde haksız rekabetin varlığının kabulüne gerekçe olamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
1- Dava TTK'nun 57/10 ncu maddesine dayalı olarak açılmış haksız rekabetin önlenmesi ve tazminat istemine ilişkindir. Davacı kooperatifin çalışma alanı içinde davalıların izinsiz olarak yolcu taşımacılığı yaptığı öne sürülmüş, mahkemece, davacıların dava konusu edilen güzergahta taşıma izni belgesi almalarının kendileri açısından tekel hakkı doğurmayacağı gerekçe gösterilerek dava reddedilmiştir.
TTK'nun 57/10 ncu maddesinde rakipleri için cari olan kanun yönetmelik, sözleşme yahut mesleki ve mahalli adetlerle tayin edilmiş iş yaşamı şartlarına riayet edilmemesi iyiniyet kurallarına aykırı olduğu belirtilmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 11/b-3 maddesinde trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve koşulları, çalıştırılabileceği yerler ve güzergahlarının tespit ile sayılarını belirleme yetkisi il ve ilçe trafik komisyonlarına verilmiştir.
Somut olayda uygulanması gereken Karayolları Trafik kanununa dayanılarak çıkarılan yönetmeliğin 18 nci maddesinin c bendinde de yasanın 11/b-3 maddesine uygun olarak verilmiş yetkinin kapsamı belirlenmiştir.
Görüldüğü gibi şehir içi ve 100 km'yi aşmayan şehirler arası yolcu taşımacılığı faaliyetlerinin esasları yasa ve yönetmeliklerle belirlenmiş ve bu konuda il ve ilçe trafik komisyonlarına güzergah ve taşıt sayısını belirleme ve ilgililere izin verme konusunda yetki ve görevler verilmiştir. Mahkemece yasa ve yönetmeliklerde belirtilen koşullara uygun taşıma izin belgesi bulunmaksızın davacıların izin sahibi olduğu güzergahta davalıların taşıma yapmasının TTK'nun 57/10 ncu maddesine göre ve haksız rekabet oluşturup oluşturmayacağı saptanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davacıların aldığı izin belgesinin kendilerine tekel hakkı vermeyeceği gerekçesiyle davanın reddedilmesi bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma neden ve şekline göre davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davacılar yararına BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.12.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy