(1163 S. K. m. 15, 17)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Zeytinburnu Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 04.06.2004 tarih ve 2003/103 - 2004/257 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davalı tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 29.11.2005 gününde davacı avukatı Celal Akalın ile davalı S.S.Orcan Konut Yapı Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Azmi O. gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan davacı avukatı ve davalı temsilcisi dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali O. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatife ortak olduğu süre içinde toplam 24.856 USD aidat ödemesi yaptığını, 1999 Sakarya depremi sonucunda inşaatların bitirilemeyeceğini görerek 25.10.2000 tarihinde kooperatiften ayrıldığını, ancak, yaptığı ödemelerin iade edilmediğini, yapılan icra takibinin de itiraz nedeniyle durduğunu ileri sürerek, 24.856 USD.nin fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden TL olarak tahsilini istemiştir.
Davalı vekili, davacının ödemesinin toplam 9.213.453.500.-TL olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davanın kabulüne karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı kooperatifin 18.02.2001 tarihli genel kurulunda gündemin 6. maddesi ile bu günden itibaren çıkan veya çıkarılan ortakların iadelerinin 3 yıl ertelenmesine karar verilmiş ise de, anılan kararın davacının daha önceden kooperatiften ayrılmış olması nedeniyle davacı açısından uygulanması gereken bir karar olmayıp aynı genel kurulda gündemin 7 nci maddesi gereğince alınan karar kapsamında olup bu karar ile de iadelerin ağustos 2002 tarihine kadar ertelenmiş olması nedeniyle dava tarihi itibarıyla davacının alacağının muaccel hale gelmiş bulunmasına göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, kooperatif ortaklığından ayrılan davacının ödediği aidatların iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece davacının talebi tümüyle kabul edilerek 24.856 USD'nın davalı kooperatiften tahsiline karar verilmiştir.
1163 Sayılı Kooperatifler Yasası'nın 17 ve davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 15 nci maddesine göre kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların sermaye ve diğer alacakları yedek akçeler hariç olmak üzere ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanıp ödenir.
Mahkemece davacının alacağının belirlenmesi amacıyla bilirkişi raporu alınmış ise de, raporda davalı kooperatifin iadeye mecbur olmadığı yedek akçeler ve genel giderlerden davacı ortağın payına isabet eden tutarlar gözetilmediği gibi, davacının tüm ödemelerinin USD olarak yapıldığı gerekçesiyle iadeye de USD üzerinden karar verilmiştir. Oysa iadede göz önünde bulundurulacak husus, davalı kooperatifin genel kurullarında aidatları döviz mi, yoksa TL olarak mı kararlaştırıldığı ve davacının da ne şekilde ödeme yaptığının tespit edilip, iadenin de bu çerçevede düşünülmesi gerekir.
Davacının dosyaya sunduğu bir kısım ödeme belgelerinde aidatların TL olarak ödendiği, bir kısmının ise USD olarak ödendiği anlaşılmaktadır. O halde mahkemece yukarıda açıklandığı üzere genel kurul kararları ve davacının ödeme şekli gözetilerek iade edilecek tutarın tespiti gerekir iken, yasa ve ana sözleşme hükmüne aykırı olarak tüm ödemelerin iadesine ve iade edilecek tutarında tümünün döviz üzerinden kabulüne karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, davalı kooperatif vekille temsil edilmediğinden duruşma vekillik ücretinin takdirine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.12.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy