(2004 S. K. m. 67) (1086 S. K. m. 275) (CMR m. 1)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 4. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 09.06.2004 tarih ve 2002/739 - 2004/365 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı ile akdedilen taşıma sözleşmesi uyarınca Moskova-Gürcistan arasındaki sevkiyatın taşıyıcı sıfatıyla müvekkilince yerine getirildiğini, davalının kusuru nedeniyle gümrükte bekletildiğini, buna ilişkin tutanak düzenlendiğini, bekleme ücretine ilişkin faturanın tebliğ edildiğini, ödenmemesi üzerine yapılan icra takibinin itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve % 40 inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin bekleme ücreti bakımından bir taahhüdünün olmadığını, kaldı ki beklemenin davacıya ait kusurdan kaynaklandığı savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davalının istemi üzerine davacının Moskova'dan Gürcistan'a sevkıyat yapması için 26.03.2002 tarihli belgeyle onay verdiği, beklemenin resmi tatil, Türkiye'den tır karnesinin gelmesi ve yük için üçüncü ülke dozuolasının temininden kaynaklandığı, davalının bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan bekleme ücreti nedeniyle düzenlenen fatura alacağının tahsiline yönelik başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalının 18.02.2002 tarihli istemi üzerine, dava dışı firmaya ait emtiaların davacı tarafından Ankara'dan Moskova'ya, 28.02.2002 tarihli talimatıyla da aynı firmanın başka emtiasının Moskova'dan Gürcistan'a taşındığı hususları taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Davacı vekili, açmış olduğu davasında Moskova-Tiflis seferi sırasında davalının müvekkilini gümrük işlemleri nedeniyle beklettiğini, bu nedenle zararın doğduğunu, bekleme ücreti olarak düzenlenen fatura bedelinin ödenmediğini ileri sürmüştür. Çekişme, Moskova-Tiflis arasındaki taşıma sırasında davacı taşıyıcının gümrük işlemleri nedeniyle olağan süreyi aşar şekilde bekleyip beklemediği, zararının doğup doğmadığı, bu duruma davalının neden olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Karayolu ile milletlerarası taşımacılıkta yeknesak bir düzenleme oluşturmak amacıyla düzenlenen Eşyaların Karayolunda Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesine (CMR) Türkiye de 14.12.1993 gün ve 21788 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 3939 sayılı Yasa ile katılmayı kabul etmiştir. CMR'nin kapsamını belirleyen 1 nci maddesi uyarınca bu sözleşme, yükleme ve teslim için belirlenen yerin en az birisi akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgah ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacaktır. Buna göre, tarafların sözleşmeye taraf olan devletin vatandaşı olmaları veya ticari faaliyetlerinin taraf devlette yapmaları veya taşıma işinin taraf devlet ülkeleri arasında gerçekleşmesi gibi koşullar aranmamaktadır. Somut olayda taşıma senedinde de açıkça CMR kaydı mevcut olup, yüklemenin yapıldığı Rusya devleti de bu sözleşmeye taraftır. O halde, mahkemece, dava konusu uyuşmazlığın CMR hükümlerine tabi olduğu dikkate alınıp, bu konuda uzman bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 07.11.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy