(CMR m. 1, 2, 30, 31, 32) (2709 S. K. m. 90) (6762 S. K. m. 781) (1086 S. K. m. 428)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 11.05.2004 tarih ve 2003/118-2004/409 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı Çobanlar Tur. Tic. Nak. A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Mutlupınar Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından taşıma rizikolarına karşı sigortalanan emtianın Türkiye'den Çek Cumhuriyeti'ne davalılara ait araçlarla taşınması sırasında Milano'da çalınması sonucu oluşan kayıp nedeniyle sigortalıya ödeme yapıldığını, meydana gelen zarardan dolayı davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, ödenen 6.448.200.000 TL. sigorta tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar Çobantur Turizm Tic. ve Nak. Ltd. Şti. ve Simtrans Nak. ve Tic. A.Ş. vekili, olayda müvekkile ait araç sürücüsünün yapılması zorunlu olan gümrük işlemlerini tamamlamak için aracı kilitleyip, kısa bir süre için aracının yanından ayrıldığını, şoförün aracı en güvenilir yerlerden biri olan gümrük makamlarının önüne park etmekle kendisinden beklenen dikkat ve özeni en üst düzeyde göstermiş bulunduğunu kanıtladığını, gerçekleşen hırsızlığın taşıyıcının kaçınamayacağı ve sonuçlarına engel olamayacağı bir olay olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre,davacının taşıma rizikolarına karşı sigortaladığı emtianın çalınmak suretiyle ziyaa uğradığı, hasar bedelinin sigortalıya ödendiği, olayın davalıların sorumluluğu altında bulunan araçta gerçekleştiği ve davalıların bu olaydan dolayı oluşan hasardan sorumlu bulundukları, istenen miktarın kadri maruf olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, 6.448.200.000 TL rücuan tazminatın ödeme ve ibraname tarihi olan 18.10.2002'den itibaren değişen oranlarda yasal faiziyle birlikte davalılardan alınmasına karar verilmiştir.
Kararı, davalılar Çobantur Tur. Tic. ve Nak. Ltd. Şti. ve Simtrans Nak. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, davacıya sigortalı malların davalılar tarafından Türkiye'den Çek Cumhuriyeti'ne karayolu ile taşınması sırasında sigortalı malların İtalya'da çalınması nedeniyle oluşan zararın rücuan tahsili istemine ilişkindir. Davaya konu taşımaya ilişkin olarak düzenlenen 10.09.2002 tarihli taşıma senedinde yapılan taşımanın CMR kapsamına girdiği senedin üst kısmında yazılı olup, CMR Konvansiyonu Türkiye tarafından 30.10.1995 tarihinde kabul edilerek,bu tarihte anılan Konvansiyon yürürlüğe girmiştir. T.C. Anayasası'nın 90 ncı maddesinin son fıkrasında usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş Milletlerarası Antlaşmaların kanun hükmünde bulunduğunun belirtilmiş olmasına göre,bu anlaşma kapsamında bulunan taşımalarda TTK'dan daha sonra yürürlüğe giren ve ülkemiz tarafından onaylanmak suretiyle bir iç hukuk kuralı haline getirilen CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması zorunludur. Davacıya taşıma rizikolarına karşı sigorta ettirilen ticari emtianın Türkiye ile Çek Cumhuriyeti arasında karayolu ile taşınmasının kararlaştırılmış olmasına göre gerek taşınan emtianın anlaşmada belirtilen istisnalar kapsamında olmayışı, gerekse yükleme ve teslim yeri ülkelerinden her hangi birinin CMR Konvansiyonu'na taraf olması şartının somut olayda gerçekleşmiş olmasına ve taşıma senedinde CMR kaydının bulunmasına nazaran uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulanması gerekmekte olup, mahkemece davalıların sorumluluklarının tespiti ile sorumlu olduklarının belirlenmesi halinde ödemekle yükümlü oldukları tazminat miktarının takdir ve tayininin CMR hükümlerine göre yapılacak değerlendirme sonucuna göre belirlenmesi gerekirken,yazılı şekilde TTK'nun taşımaya ilişkin 781 ve devamı maddeleri uyarınca yapılan değerlendirme sonucuna göre hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu itibarla kararın öncelikle HUMK'nun 428/1. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümüne esas alınan yasal düzenlemenin doğru olarak tayin edilmemiş bulunması yönünden bozulması gerekmiştir.
2- Bozma neden ve şekline göre,mümeyyiz davalılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın mümeyyiz davalılar Çobantur Tur. Tic. ve Nak. Ltd. Şti. ile Simtrans Nak. ve Tic. A.Ş yararına BOZULMASINA; 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalıların temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.11.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy