(1086 S. K. m. 275) (554 S. KHK. m. 13, 19, 43)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 24.06.2004 tarih ve 2002/703 - 2004/362 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacılar vekili ile davalılardan Tamse ve Seperatör San. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 07.02.2006 günde davacılardan Teoman Özsalman avukatı Oğuzhan Taşkıner ile davalılardan Tamse ve Seperatör San. Ltd. Şti. avukatı Arif Hakan Gürdal gelip, diğer davalı Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı ve davacılar avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkili Teoman'ın 10 yılı aşkın süredir ambalaj malzemeleri, her nevi kağıt ve kağıt ürünlerinden mamuller üreterek piyasaya sürdüğünü, 02.03.1995 tarihinden itibaren de bu faaliyetin davacı şirket üzerinden yürütüldüğünü, davacı Teoman'ın tambur imalatı yapan bir makine icat ettiğini, Türkiye'de ve Dünya'da ilk defa müvekkili Teoman tarafından icat edilen makine ile üretilen tamburlar için davalı şirket tarafından kendi icadı gibi endüstriyel tasarım tescil belgesi aldığını ve müvekkili hakkında Cumhuriyet Savcılığı'na şikayette bulunduğunu, anılan tamburların endüstriyel tasarımını davacı Teoman'ın yaptığını ileri sürerek, davalı şirket adına tescil edilen 01/00370 sayılı ve 19.03.2001 tarihli tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 13 ve 19 uncu maddeleri gereğince tasarım hakkı sahipliğinin davacıya devredilerek davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı vekili, kesinleşen tasarımın hükümsüzlüğü istemi ile açılan davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı vekili, davacının tambur imalatı yapan bir makine icat ettiğinin iddia edildiğini, davacı tarafın iddiasının bir buluşun varlığına ilişkin olup, tasarım tesciline konu olamayacağını ve bu iddia ile müvekkili adına tescilli tasarımın iptalini isteyemeyeceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, kullanım sırasında görünür olmayan tasarımın tasarım vasfı bulunmadığından, davalı şirket adına yapılan tescilli tasarıma hukuki koruma sağlamayacağı, işbu davanın hükümsüzlük nedeniyle değil öncelik hakkına dayandığından istek dışına çıkılarak hükümsüzlüğe re'sen karar verilemeyeceği, tasarım vasfı olmadığı için tasarım hukukuna göre hukuki korumadan faydalanamayan tescilin öncelik hakkına dayanılarak davacı adına tescilinin de mümkün olmadığı, bu konuda hükümsüzlük davası açmakta davacı tarafından yetkisi bulunduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacılar vekili ile davalı Tamse ve Seperatör San. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmiştir.
1- Davacı vekili dava dilekçesinde, davacılardan Teoman Özsalman'ın tambur imalatı yapan bir makine icat ettiğini, Türkiye'de ve Dünya'da ilk defa davacı Teoman tarafından icat edilen makine ile üretilen tamburlar için davalı tarafından 19.03.2001 tarihinde endüstriyel tasarım tescil belgesi alındığını ileri sürerek, davalı adına tescil edilen 19.03.2001 tarihli tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 13 ve 19 ncu maddeleri gereğince tasarım hakkı sahipliğinin davacıya devredilerek davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Davacılar vekili tarafından, davalı adına tescilli tasarımın davalıdan önce kamuya sunulduğu iddia edildiğine göre, çoğun içinde az da vardır kuralı gereği, dava dilekçesindeki talepler arasında, 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 43 üncü maddesi gereğince davalı adına tescilli tasarımın hükümsüzlüğün tespiti ile davalı adına tescilli tasarımın terkini isteminin de var olduğunu kabul ederek, mahkemece davacılar vekilinin bu yöndeki talebinin değerlendirilmesi gerekirken, bu yönde olumlu-olumsuz bir karar verilmemesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
2- Davacılar vekili, davalı adına tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliği bulunmadığını iddia etmiş, ancak mahkemece bu konuda bir inceleme ve araştırma yapılmamıştır.
Bir endüstriyel tasarımın tescil edilebilmesi için, 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5, 6 ve 7 nci madde hükümleri uyarınca, o tasarımın yeni ve dünyanın herhangi bir yerinde daha önce kamuya sunulmamış olması gerekir. Aynı kararnamenin Korumanın Kapsamının Belirlenmesi başlığını taşıyan 11 inci maddesinde de bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken, 7 nci maddeye uygun olarak o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerine yarattığı genel izlenimle bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımların dikkate alınacağı gibi, kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok, ortak özelliklerine ağırlık verilir. Mahkemece, davalı şirket adına tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliği olup olmadığı konusunda tarafların delilleri değerlendirilerek, içerisinde hukukçu ve tasarım uzmanının bulunduğu bilirkişi kurulu vasıtasıyla tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ile ve yazılı gerekçeyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, hüküm bu nedenle de davacılar ile mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekili ile mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar yararına, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar ve davalı Tamse ve Seperatör San. Tic. Ltd. Şti. yararına BOZULMASINA, taktir edilen 400.00 YTL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, taktir edilen 400.00 YTL duruşma vekillik ücretinin davacılardan alınarak davalı Tamse ve Seperatör San. Tic. Ltd. Şti.'ne verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 07.02.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy