(1163 S. K. m. 17)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Edremit Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 19.07.2004 tarih ve 2003/890-2004/788 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Muktedir Lale tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı kooperatifin üyesi olan müvekkilinin 15.07.2001 tarihli yönetim kurulu kararı ile ihraç edildiğini ve ihraç kararının kesinleştiğini, ancak birikmiş aidatlarının ihtarnameye rağmen ödenmediğini ileri sürerek, şimdilik 11.133.000.000-TL.nin 15.07.2003 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının müvekkilince hesaplanan miktarı kabul etmediğini, istemin fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının 15.07.2001 tarihli yönetim kurulu kararı ile ihraç edildiği, ihraç kararının kesinleştiği, davalının davacının birikmiş aidat alacağını ödemediği, dava tarihinden sonra 20.03.2004 tarihli genel kurulda ödemelerin ertelenmesine ilişkin alınan kararının kabul edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 6.408.000.000-TL.nin 15.07.2003 gününden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, kooperatiften ihraç edilen davacının yatırdığı aidatların iadesi istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, davacı alacağının hangi tarihte muaccel hale geldiği noktasında toplanmaktadır.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. ve Kooperatif ana sözleşmesinin 15. maddeleri hükümleri gereğince, davacı, dava konusu kooperatife yatırdığı paralarının iadesinden ibaret olan hakkını, ancak ortaklıktan çıkarıldığı yıl bilançosunun genel kurulca kabulünden bir ay sonra isteme hakkına haiz olur.
Somut olayda, davacın 15.07.2001 tarihli yönetim kurulu kararı ile ihraç edilmiş, mahkemece, ihraç kararının hangi tarihte kesinleştiği araştırılmamış, bilançonun 31 Aralık itibariyle kesinleştiği, bu nedenle alacağın 31.12.2001 tarihinde muaccel hale geldiğine ilişkin bilirkişi raporu benimsenip hükme dayanmak yapılmıştır. Oysa, yönetim kurulunun verdiği bir ihraç kararının söz konusu olması halinde, ihraç kararının iptali için öngörülen üç aylık dava açma süresinin sona erdiği tarihte ortaklık ilişkisi sona erecek olup, bu tarihten sonraki ilk genel kuruldan bir ay sonra davacı alacağı muaccel hale gelecektir.
Bu durumda, mahkemece, ihraç kararının hangi tarihte kesinleştiği belirlenmek, bu yıla ilişkin bilançosunun görüşüldüğü genel kurulun hangi tarihte yapıldığı tespit edilmek, bu tarihten bir ay sonra davacı alacağının muaccel hale geleceği gözetilmek ve sonucuna göre karar verilmek gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12.12.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy