(1086 S. K. m. 455)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 10.04.2003 tarih ve 2003/96-2003/433 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tavzih kararını da davalı vekili ile davalı TC Ziraat Bankası vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin geçici yönetim ve denetim görevinin Bakanlar Kurulu kararıyla davalı bankaya verildiğini, Bankalar Kanunu'nun 68 nci maddesine aykırı olarak, müvekkilinin keşideci, davalının muhatabı, dava dışı Artı Filmcilik A.Ş.nin lehdarı olduğu 790.000 USD tutarındaki teminat mektubu bedelinin yönettiği hesaplardan paraya çevirerek tazmin ettiğini, bu tazmin şeklinin davalının hapis ve takas hakkının kullanımı olarak açıklandığını, oysa müvekkilinin iflasının açılmasını beklemesi gerektiğini, vekil durumunda olan davalıya bu yönde açık yetki verilmediğini, işleme rızalarının olmadığını, takasa konu alacak-borç ilişkisinin bulunmadığını iddia ederek, 07.09.1993 tarihli ve 750.000 USD meblağlı teminat mektubu bedelinin tazmin tarihi olan 10.04.1995 gününe kadar tahakkuk ettirilen 91.666.67 USD faizi ile birlikte toplam 841.666.67 USD.nin tazmin tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının mektubu paraya çevirmesi üzerine müvekkilinin hapis ve takas hakkını kullandığını, alacaklıları aleyhine davranılmadığını, Fon'dan uygun görüş alındığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yargılama sonucunda, davalının teminat mektubunu hukuka uygun olmayan yöntemle tazmin ettiği, davacı alacağı ve zararının yabancı para üzerinden doğduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 150.000 USD.nin 10.04.1995 tarihinden itibaren yürütülecek yıllık %7 temerrüt faiziyle birlikte davadaki talebi aşmamak kaydıyla BK.nun 83 ncü maddesi gereğince fiili ödeme günündeki kur karşılığı TL.nın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davacı vekili, 29.07.2003 ve 13.08.2003 tarihli dilekçeleriyle tavzih taleplerinde bulunmuş, mahkemece tavzih istemleri kabul edilerek, kararın hüküm kısmının yazımında daktilo hatası bulunduğu, önceki tesis edilen kararda davalı sıfatının "T.Emlak Bankası ( Ziraat Bankası ) şeklinde belirtildiği, ancak sonraki kararda "Tasfiye Halinde T.Emlak Bankası A.Ş." olarak yazıldığı, bu durumun infazda güçlük çıkaracağı gerekçesiyle, kararın başlığındaki davalı unvanının "T.Emlak Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü ( Ziraat Bankası )" hüküm kısmındaki "150.000" USD ibaresinin "750.000" şeklinde düzeltilmesine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri, tavzih kararını da davalı vekili ile TC. Ziraat Bankası vekili temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, haksız yere tazmin edilen banka teminat mektubu bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.
Davalı, davacı bankanın geçici yönetimini üstlendiği dönemde dava dışı bir firmanın kullandığı kredinin güvencesi olarak verilen 07.09.1993 tarihli ve 750.000 USD tutarlı teminat mektubunu hukuka aykırı bir yöntemle 10.04.1995 tarihinde 1 USD karşılığı 41.757 TL üzerinden 31.317.750.000 TL olarak tazmin etmiş olup, 11.05.1995 tarihinde de anılan teminat mektubunun faiz tutarı olarak 3.827.721.900 TL nı hesabına geçirmiştir. Davacı vekili, teminat mektubu bedelinin yanında tazmin tarihine kadar tahakkuk ettirilen faizin de tahsilini talep etmiş olmasına rağmen, mahkemece bu hususta olumlu, ya da olumsuz bir hüküm kurulmaması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
3- Davalı vekili ile Ziraat Bankası AŞ. Genel Müdürlüğü vekilinin temyizine gelince;Dava, Tasfiye Halinde T.Emlak Kredi Bankası aleyhine açılmış, gerekçeli kararda da davalı olarak anılan tüzel kişilik gösterilmiştir. Davacı vekilinin tavzih talebi üzerine davalı kısma temyiz talebinde bulunan Ziraat Bankası A.Ş'nin unvanı eklenmiştir. Ancak tavzih, açık olmayan veya çelişik fıkralar içeren hükümlerin açıklanması için istenilebilir. Tavzih yoluyla kararda bir kimse taraf olarak gösterilemez.Ayrıca, bir davada hüküm ancak davanın tarafları için tesis edilir. Her ne kadar davanın açılması sonrasında yürürlüğe giren 4684 sayılı yasa uyarınca davalı bankanın bankacılıkla ilgili işlemlerinin düzenlenecek protokole uygun şekilde Ziraat Bankası A.Ş veya Halk Bankası A.Ş devredileceği düzenlenmiş ve 10.7.2001 tarihli devir protokolü imzalanmış ise de, anılan protokol getirtilip değerlendirilmemiştir. O halde, mahkemece, T.C Ziraat Bankası A.Ş'nin davaya katılımı sağlanmadan tavzih kararı ile davalı olarak gösterilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
4- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekili ile T.C.Ziraat Bankası A.Ş vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda ( 1 ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ( 2 ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı, ( 3 ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ve T.C Ziraat Bankası A.Ş vekillerinin temyiz itirazlarının kabulüyle davalı ve T.C.Ziraat Bankası A.Ş yararına BOZULMASINA, ( 4 ) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı ve T.C Ziraat Bankası A.Ş vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, Bankalar Kanunu'nun 4672 sayılı Yasa'yla değişik 14/5/c maddesi gereğince davalı Müflis Türkiye İth. ve İhr. Bankası'ndan harç alınmasına mahal olmadığına, 4743 sayılı yasanın 6. ncı maddesinin B/4 bendi gereğince, Ziraat Bankası ve Emlak Bankası Yargı harçlarından muaf olduğundan harç alınmasına mahal olmadığına, 07.02.2005 tarihinde karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy