(1086 S. K. m. 45)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 07.06.2002 tarih ve 1999/207-2002/492 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili ile davacı S. Tic. Ltd. Şti. tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 09.11.2004 gününde taraflar ve vekilleri tebligata rağmen duruşmaya katılmadığından, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, asıl dava dilekçesinde, müvekkili şirket sigortalısı M. Çelik A.Ş.nin ABD.den ithal ettiği döşemelik kumaşların davalı şirketin sorumluluğu altında diğer davalı Esat T.'nin sevk ve idaresi altındaki araçla İzmir'den, Kayseri'ye naklinin nakliyat sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, varış yerinde emtianın 45 top, 3258 yarda 1027 kg. noksan olarak alıcısına teslim edildiğini, noksanlıktan davalıların sorumlu olduğunu belirterek, (3.742.433.127) TL. hasar tazminatının temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş, birleşen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1999/565 esas sayılı davasında, aynı iddialarla araç maliki S Uluslararası Nak. Oto San. Tic. A.Ş. aleyhine dava ikame etmiş, yine İzmir 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2000/611 esas 'da kayıtlı davasında ise, davalılardan C International (USA)'nın acentası M Gemicilik Ltd. Şti.nin sorumluluğu altında, diğer davalı S A.Ş.ne ait, davalı M.Esat T. 'nin sevk ve idaresi altında taşınan kumaş emtiasının konteynerin üst kısmından aldığı darbe ile yırtılmasıyla içeri giren sular nedeniyle ıslanmak, lekelenmek ve küflenmek suretiyle hasara uğradığını, sigortalısına ödenen miktarın tahsili amacıyla girişilen icra takibine davalılar tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek, icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, %40 icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı M Gemicilik ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin taşımanın deniz ayağını gerçekleştiren M Line'nın acentesi olduğundan doğrudan doğruya kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, kara taşımasının fiilen S A.Ş. tarafından gerçekleştirildiğini, kara taşımasını gerçekleştiren aracın müvekkiline ait olmadığı gibi, onun tarafından da işletilmediğini, noksanlığın deniz taşıması ayağında gerçekleşmediğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı S Uluslararası Nakliyat Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekili davaya cevabında, İzmir- Kayseri kara taşımasının müvekkili şirkete ait kamyonlarla yapıldığını, konteyner muhteviyatı mal noksanının kara taşıması esnasında meydana gelmediği gibi, konteynerdeki delikten sızan sular nedeniyle oluşan hasarın da kara taşıması esnasında oluşmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı C International (USA) şirketine izafeten acente M Gemicilik ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin C International isimli şirketle hiçbir hukuki bağının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir
Davalı Esat T., davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi asıl ve ek raporuna nazaran, davanın taşıtan adına sigorta şirketi tarafından halefiyet ilkesine dayanılarak açıldığı ve taşıma esnasında hasarlanan mal bedelinin tahsiline yönelik olduğu, bu tür davalarda davanın taşımayı yapanlardan birisine yöneltilmesi gerektiğini, davacının seçimlik hakkını davalılardan S A.Ş. hakkında kullandığı, hasarlı mala ilişkin olarak açılan davada C International'ın taşıtan olduğu, M Gemicilik Ltd. Şti.nin bu şirketin acentesi olmadığı gibi bu davalıya ve E Tayşi'ye husumette yöneltilmediği, S A.Ş.nin sorumluluğunun taşıma sözleşmesinden kaynaklanıp konteynerin üst kısmının yırtık olmasının dışarıdan anlaşılabilen bir hasar olup, ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin teslim almakla meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, noksan çıkan mal ile açılan davalarda, S Uluslararası Nak. Oto San. Tic. A.Ş. dışındaki davalılara husumet yöneltilmediği, 24.04.1998 tarihli teslim-tesellüm tutanağına göre, yüklerin teslim alınması esnasında konteyner içindeki malların içeriği, adedi ve ısısı hakkındaki bilgilerin yükleniciye ait olduğu belirtilerek ihtirazi kayıtla malın teslim alındığı, bu durumda yükle ilgili noksanlık nedeniyle davacının davalı taşıyıcıya yükün tam olarak teslim edildiğini kanıtlayamadığı gerekçeleriyle, 1999/227 esas sayılı davada davacının davalılara husumet yöneltmediği anlaşıldığından davanın husumet nedeniyle reddine, birleşen İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1999/365 esasında kayıtlı davanın sabit olmaması nedeniyle reddine, birleşen İzmir 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin dosyasında davalılardan S A.Ş. dışındaki davalılar hakkında davanın husumet yokluğundan reddine, bu davada S A.Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile (376.722.000) TL. nin takip tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte takibin devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili ile davalılardan S Uluslararası Nak. Oto. San. Tic. A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.
1- Asıl ve birleşen davaların konusu davacının sigortalısına ait emtianın kombine taşıma sözleşmelerinin kara ayağı bölümünde kayıp olduğu ve hasarlandığı iddialarına dayalıdır.
Kara taşıması esnasında noksanlaşan mallarla ilgili olarak açılan davalar İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1999/207 esasında ve 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1999/565 esasında kayıtlı iken birleştirilmiş, mal hasarına ilişkin olarak İzmir 6.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2000/611 esasında kayıtlı dava dosyasında asıl davanın görülmekte olduğu İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasıyla birleştirme kararı verilmiş ve İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce yapılan yargılama sonucunda tüm dosyalarla ilgili olarak karar verilmiştir. Davaların birleştirilmesine karar veren İzmir 6.Sulh Hukuk Mahkemesi'nce verilen bu kararla dosyadan el çekildiğinden, birleştirme kararı nihai bir karardır ve bu nedenle tek başına temyiz edilebilir. Oysa davaların birleştirilmesine ilişkin İzmir 6.Sulh Hukuk Mahkemesi kararı taraflara tebliğ edilerek kesinleştirilmiş değildir. Mahkemece öncelikle anılan dava dosyasının mahal mahkemesine iade edilerek, kesinleştirilmesinin sağlanması ve ancak anılan kararın kesinleşmesi halinde bu dava dosyasına ilişkin olarak yargılama yapılarak hüküm tesisi gerekirken, henüz birleştirme kararı kesinleşmemiş dosyaya ilişkin olarak işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuş ve kararın açıklanan nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davacı ve davalılardan S Uluslararası Nak. Ot.San.Tic. A.Ş vekillerinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerden dolayı, kararın davacı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, taraflar duruşmaya gelmediğinden duruşma vekillik ücreti takdirine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 09.11.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy