(6762 S. K. m. 767)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Gebze Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 27.05.2003 tarih ve 2001/776-2003/323 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 25.01.2005 günde davacı avukatı G. Türkyılmaz gelip, davalı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan davacı avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı şirket tarafından uluslar arası CIM taşıma belgelerine kayden Edirne'ye getirilen odun kömür cinsi eşyanın burada millileştirilerek devamında TCDD vagonlarına yüklenip yurt içi taşıma belgelerine kayden Gebze'ye sevk edildiğini, bu taşıma işleminde nihai varış yerine kadar Demiryolu ile Eşya Taşımaları için Avrupa-Asya tarifesi (TEA) uygulanması gerekirken tarife sınıfı ile birim senetlerinde hata yapılarak Yurtiçi Tariflerine göre ücret tahakkuk ve tahsil edildiğini; COTİF eki CIM hükümlerine göre müvekkilinin noksan tahsil edilen miktarı talep hakkı bulunduğu, alacağın tahsili amacıyla girişilen takibe de davalı tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek, takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, TTK.'nun 767.maddesi uyarınca alacağın zaman aşımına uğradığını, müvekkilinin yurt dışından getirdiği odunların Edirne'de millileştirildiği ve buradan Gebze'ye taşınması için teklifler alındığı, demiryolu taşıma ücretinin daha uygun olması üzerine bir kısım malın demiryolu ile taşındığını, davacının vermiş olduğu fiyat teklifini sonradan tek taraflı olarak artıramayacağı gerekçeleriyle, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi asıl ve ek raporuna nazaran, davalının sözleşmenin kuruluşunda kendisinden talep ve tahsil edilen taşıma ücretinin kesin olduğuna güvenmekte haklı olduğu, taşıma sözleşmesinin esaslı unsurlarından olan taşıma ücretinin sonradan tek taraflı olarak artırılmasının yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, davalı şirket tarafından uluslararası CIM taşıma belgelerine istinaden yurt dışından Edirne'ye getirilen emtianın Edirne/Gebze taşıması esnasında Demiryolu ile Eşya Taşımaları için Avrupa-Asya Tarifesi (TEA) uygulanması gerekirken sehven yurt içi taşıma belgesi düzenlenmesi nedeniyle ortaya çıkan tarife farkından kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davaya konu taşımanın yurt içi taşıma olduğu, taşıma sözleşmesinin esaslı unsuru olan taşıma ücretinin sonradan tek taraflı artırılamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, alınan bilirkişi raporunun hüküm vermeye yeterli araştırmaya dayalı olduğundan söz etme imkanı bulunmamaktadır. Şöyle ki; bilirkişice taşımanın sadece Edirne/Gebze ayağı incelenerek, bu taşımanın Yurt Dışı/Edirne taşımasından farklı bir taşıma olduğu değerlendirilmişse de, bu sonuca ulaşmayı haklı gösterecek dosyada yeterli kanıt bulunmamaktadır. Böyle bir uyuşmazlığın sağlıklı biçimde sonuca ulaştırılabilmesi için öncelikle Yurt Dışı/Edirne taşımasına ilişkin belgeler ile davacı TCDD belgeleri dosyaya getirtilerek, bundan sonra taşımanın Edirne/Gebze aşamasının Yurt Dışı/Edirne taşımasının devamı niteliğinde olup olmadığının belirlenmesi, devamı niteliğinde olduğunun anlaşılması halinde, taşımaya COTIF eki CIM hükümlerinin uygulanabilmesi için gerekli-taşınanın niteliğinin eşya olduğunun somut olayda anlaşılması karşısında-diğer koşullar olan taşıma esnasında en az iki ayrı devlet toprağından geçilmesi, taşımanın üzerinde yapılacağı hatların Merkez Ofisi'nce tutulan hatlar üzerinde yapılmış olması, taşımanın tek bir hamule senedi uyarınca gerçekleşmesi koşullarının davaya konu Edirne/Gebze taşımasını kapsar biçimde oluşup, oluşmadığının taşıma hukuku konusunda bir uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulu aracılığı ile belirlenerek, COTIF/CIM 29 ncu maddesinin değerlendirilmesi suretiyle hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, açıklanmaya çalışılan hususlar tartışılıp değerlendirilmeden noksan incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi yanlış olmuş ve kararın açıklanan nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 400,00 YTL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25.01.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy