(818 S. K. m. 83) (3095 S. K. m. 4)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 11.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 14.10.2003 tarih ve 2003/27-2003/533 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gürkan Gençkaya tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 18.08.1998 başlangıç tarihli işyeri kira sözleşmesinin tarafların karşılıklı anlaşmaları sonucu feshedildiğini ve bu fesihten sonra davalının işyerini 3 ncü kişiye kiraya verdiğini, ancak müvekkilinin davalıya 2000 yılı Eylül ayına kadar kira parasını peşin ödediğinden sözleşme hükümlerine göre fazladan ödediği ( 13.706 ) USD ile teminat parası olan ( 10.000 ) USD toplam ( 23.706 ) USD.nın 25.07.2000 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın kime yöneltildiğinin açık olmadığını, sözleşmenin anlaşma ile feshedildiğinin doğru olmadığını, tek taraflı fesih koşullarının oluşmadığını, haksız fesih nedeniyle müvekkilinin kira kaybına uğradığını, kiralananın eski hale getirilmesi için bir takım masraflar yapıldığını, ayrıca davacının kira sözleşmesinin başında kira parasını ödemediği için hakkında icra takibi yapıldığını ve müvekkilinin 2.700 USD vekalet ücreti ödediğini savunarak, davanın reddi ile ( 17.700 ) USD ile ( 4.945.882.500.- ) TL fatura tarihindeki USD karşılığının takas ve mahsubunu istemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar Dairemizin 18.06.2002 tarih 2002/3523-6271 sayılı kararı ile bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, davalının takas savunmasının yerinde olduğu, takas beyanının davacıya ulaştığı tarihteki Amerikan Dolarına uygulanan kur baz alınarak 4.945.882.500.-TL.nın alacaktan mahsubu gerektiği sonucuna varılarak, 22.000.Doların dava tarihinden itibaren işleyecek dövize uygulanan 1 yıl vadeli en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 4.945.882.000.-TL.nın 01.02.2001 tarihi itibariyle döviz kuru üzerinden hesabı ile davacı alacağından takas ve mahsubuna, B.K.nun 83 ncü maddesinin uygulanmasına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, kira sözleşmesinden doğan alacak istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde 23.706.Dolar'ın işleyecek temerrüt faizi ile tahsilini talep etmiş, mahkemece infazda tereddüt yaratacak şekilde dövize uygulanan 1 yıl vadeli en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsile karar verilmiştir. Yabancı para borçlarında faiz 3095 sayılı Kanun'un 4/A maddesinde düzenlenmiş olup, kararın bu hükme uygun olarak ve davacının artan oranları zikretmemesi nedeniyle talep tarihine tekabül eden oran aşılmamak ve uygulanacak faiz oranlarının gösterilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3- Yine infazda tereddüt yaratacak şekilde davalının takasa konu miktarı yönünden mahkemece 01.02.2001 tarihindeki döviz kurunun uygulanmasına karar verilmiş ise de, anılan tarihteki efektif satış kuru üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinin kararda gösterilmemesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 21.11.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy