(1163 S. K. m. 17/1)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Elazığ Asliye 3. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 25.12.2003 tarih ve 2002/516-2003/784 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gürkan Gençkaya tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif üyesi iken 06.07.2001 tarihinde ihraç edildiğini, aidatlarının iadesi için bilanço tarihinden sonra 26.06.2002 tarihinde başlattığı icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının ihracından sonra toplanan genel kurulda alınan karar gereğince ödemenin 2002 yılı Ekim ayında yapılacağını, bu nedenle alacağın muaccel olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, davacının ihracından sonra toplanan genel kurulun 13.01.2002 tarihinde davacının alacağının ödenmesine karar verdiği ancak ödeme yapılmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, kooperatif üyeliğinden ayrılan davacının, yaptığı ödemelerin istirdadı istemine ilişkindir.
İlke olarak, ayrılan ortak, ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, ancak yıl sonu bilançosuna göre payına düşen miktarı alır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. maddesine göre sermaye ve diğer alacaklar, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir. Aynı Yasa maddesinin 2.fıkrasına göre ise kooperatifin varlığını tehlikeye düşürecek nitelikte olan iadeler, genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir.
Bu durumda kanun, kooperatif üyeliğinden ayrılanlar yönünden alacağın muaccel olacağı tarihi açıkça belirlemiş olup, bunun istisnası olarak kooperatifin mevcudiyetinin tehlikeye düşmesi halini göstermiştir.
Somut olayda kooperatif, 13.01.2002 tarihli genel kurul gündeminin 9. maddesinde 5.aydan başlamak üzere ayrılan üyelere ödeme takvimi belirlenmiş, davacıya 2002 Ekim ayında ödeme yapılması kararı alınmıştır. Anılan bu karar kooperatifin mevcudiyetinin tehlikede olduğunu gösterir nitelikte olmadığı gibi, yargılama sırasında da davalı kooperatif tarafından bu yönde bir savunma ve ispatta bulunulmamıştır. O halde davacının alacağının muaccel olması yönünden 17. maddede düzenlenen istisnanın uygulama yeri bulunmamasına göre davalının itirazının iptali yerinde olup, açıklanan bu gerekçelerle sonucu itibariyle doğru olan kararın onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın açıklanan değişik gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 231.000.000 lira temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 06.12.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy