(6762 S. K. m. 636, 669, 720, 722, 730)
Dava: Hasımsız olarak açılan davada Mudanya Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 19.9.2002 tarih ve 2002/100-2002/328 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Salih Çelik tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin cirantası olduğu çekin karşılıksız çıkması üzerine, çek bedelini daha önce ciro ettiğini 3 ncü kişiye ödeyip çeki geri aldıktan sonra, kendi cirantası olan P A.Ş.den çek bedelinin tahsili için kargo ile gönderdiğini, fakat çekin kargoda kaybolduğunu, böyle bir çekin bulanlarca tedavüle ve icra takibi yolu ile tahsile verebileceğini ileri sürerek, çekin iptalini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlara göre, çekin karşılıksız kaldığı, dolayısıyla çek vasfını kaybettiği için artık iptalinin de talep edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, TTK.nun 730/20 nci madde hükmü yollaması ile aynı Kanun'un 669 vd. madde hükümlerine göre açılan çek'in zayi nedeniyle iptal istemine ilişkindir.
Ciro zincirine göre son hamilin çek'i süresinde bankaya ibraz ettiği ve davacının cirantalardan biri olduğu dosya kapsamı ile sabittir.
Bilindiği üzere, çeki süresinde ibraz ederek ödenmediğini, TTK.nun 720 nci maddesi uyarınca tespit ettiren bir hamilin, cirantalara, keşideci ve diğer çek sorumlularına karşı aynı Kanun'un 722 nci maddesi hükmünde yazılı kapsamda müracaat hakkını kullanabilme hakkını haizdir. Aynı Kanun'un 730/12 nci bendi hükmü uyarınca çeklerde de uygulama alanı bulan aynı Kanun'un 636 ncı madde hükmüne göre, bir çeki keşide ve ciro eden veya aval veren kimseler hamile karşı, müteselsilen borçlu sıfatıyla sorumlu olduğu gibi, ödeme yapmış olan cirantalardan biri de aynı hakkı kullanabilir.
Somut olayda, davacı, kendisinden sonraki cirantaya ödeme yapıp, çek'i ondan aldıktan sonra, kendisinden bir önceki cirantaya ödeme istemiyle kargo ile gönderildikten sonra kaybolduğunu iddia etmiş olup, mahkemece, çek'in müracaat hakkının kaybedilmediği ve niteliğini yitirmediği, çek'in zayi nedeniyle iptalinin ilke olarak davacı ciranta tarafından istenebileceği dikkate alınarak, iddianın ve kanıtların değerlendirilmesi, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle iptal isteminin ilke olarak reddi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.10.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy