(1163 S. K. m. 15, 17)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Konya Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 20.02.2004 tarih ve 2003/234-2004/98 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Mutlupınar Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkiline ait ortaklık payı alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine yapılan icra takibinde davalının borç aslını kabul ettiğini ancak temerrüd halinde bulunmadığını belirterek 1.044.521.000 TL sı faiz miktarına itiraz ettiğini, bu miktara dönük olarak takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, alacağın muaccel hale gelmesinin borçlunun temerrüdü anlamına gelmeyeceğini, alacaklının talepte bulunmasının zorunlu olduğunu, davacının talepte bulunmaması nedeniyle müvekkilinin temerrüde düşmediğini savunarak davanın reddine ve davacının kötüniyetli olması nedeniyle tazminata karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 17.05.2001 tarihli dilekçesi ile kooperatiften istifa ettiği, kooperatifin 2001 yılı bilançosunun 31.12.2001 tarihinde kesinleştiği, Kooperatifler Kanunu uyarınca bir ay sonraki tarih olan 01.02.2002 tarihinde davacı alacağının kanunen muaccel hale geldiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına ve alacağın %40'ı oranında icra tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, ortaklıktan çıkma nedeniyle davalıya ödenen aidatların iadesi için yapılan icra takibine vaki kısmi itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacının davalı kooperatif ortaklığından 17.05.2001 tarihinde ayrılmış olduğu dosyada mevcut 2002/257E. 2003/241 Karar sayılı dosyaya sunulan bilirkişi raporuyla kooperatif kayıtlarına dayalı olarak belirlenmiş olmasına göre, davacının kooperatiften bu tarihte ayrılmış olduğunun kabulü gerekmektedir. Ayrılan bir ortağın kooperatif varlığı üzerindeki hakları 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17 nci maddesi uyarınca ortaklıktan çıktığı yıla ait bilanço çerçevesinde belirlenerek iade edilmesi gereklidir. Ancak, iadenin yapılabilmesi için öncelikle ayrılma yılına ait bilançonun genel kurul tarafından kabul edilerek kesinleşmiş olması gerekmektedir. Ayrılan ortağın hakları hususunda tip anasözleşmede de düzenleme mevcut olup, tip anasözleşmelerin 15 nci maddesinde ayrılan ortağın haklarının bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verileceği yazılıdır. Buna göre mahkemece, davacının ortaklıktan ayrıldığı 2001 yılına ait bilançonun kabul edildiği genel kurul toplantısının hangi tarihte yapıldığı belirlenip, bu genel kurula ait toplantı tutanağı ile kooperatife ait anasözleşme de getirilmek suretiyle incelenmeli ve anasözleşmede belirtilen bilanço tarihinden itibaren başlatılan geri verme süresinin sonunda kooperatifin bir ihtara gerek kalmaksızın temerrüdünün gerçekleşeceği hususu da göz önüne alınarak, davalının temerrüd tarihi ve sorumlu olduğu temerrüd faizi miktarının belirlenmesi gerekirken, bilançonun kesinleşme tarihi araştırılmadan yazılı şekilde yılsonundan bir ay sonraki tarihte alacağın muaccel hale geldiğinin kabulü doğru görülmediğinden, kararın bu yönden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24.02.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy