(6762 S. K. m. 1334) (1086 S. K. m. 9, 19)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Samsun Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 02.10.2003 tarih ve 2003/294-2003/514 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deniz Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin 3 aylık çocuğunun davalının zorunlu otobüs koltuk sigortası ile sigortaladığı otobüste yolcu iken öldüğünü, sigorta bedelinin tahsili için icra takibi yapıldığını ancak takibin itiraz üzerine durduğunu ileri sürerek, davalının itirazının iptaline, takibin devamına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar, Dairemizin 28.01.2002 tarih 2001/8392 esas 2002/580 karar sayılı ilamı ile bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, davalı sigorta şirketinin merkezinin İstanbul olup, icra dairesinin yetkisine ilişkin itirazın yerinde olduğu gerekçesiyle, mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın talep halinde Beyoğlu Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair verilen kararın, davacı vekili tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 24.2.2003 gün ve 2002/9198-2003/1528 sayılı kararı ile mahkeme kararı tekrar bozulmuştur. Mahkemece, bozma kararına uyulmak suretiyle, davacının yetkili icra Dairesinde takibi yapmadığı gerekçesiyle, sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, Zorunlu Ferdi Koltuk Kaza Sigorta Sözleşmesine dayalı alacağın tahsili amacıyla yapılan icra takibine olan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacının murisinin yolculuk yaptığı otobüs, davalı sigortaya Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi ile sigortalı olup, dava poliçeden kaynaklanan sigorta bedeline yönelik alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Bu sigorta türünde sigorta lehtarları üçüncü kişilerdir. Yani yolcular, sürücüler ve sürücü yardımcılarıdır. Sigorta sözleşmesi süresince, koltukta kim seyahat ediyorsa, yolcu sıfatını o taşır ve sigorta sözleşmesinin de sigortalısı ve menfaattarı olur. Zorunlu Ferdi Koltuk Kaza Sigortası bir can sigortası türü olup, akdi ilişkiye dayalı sorumluluk sigortası niteliğinde değildir. Meblağ sigortası olması itibariyle de, ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavinin giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelinin ödenmesi gerekeceğinden, bu yönlerin ispatlanması yeterli olup, gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin, tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.
HUMK.9/1.madde hükmü uyarınca, asıl yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. HUMK. nun 19/1.maddesinde ise, hayat sigortaları bakımından alternatif yetki kuralı getirilmiş olup, sigortalının ikametgahı mahkemesi de yetkili kılınmıştır. Aynı madde hükmü uyarınca buna aykırı sözleşme şartları da hükümsüz sayılmıştır. HUMK. nun 19/1.maddesinde kullanılan hayat sigortası tabirinin hayat ve ferdi kaza, hastalık sigortalarını da kapsayan can sigortası anlamında kullanıldığı sonucu açıkça ortaya çıkmaktadır. Bu açıklamalar karşısında, HUMK. nun 19.maddesindeki bu tür sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda, sigorta ettiren tarafından sigortacı aleyhine açılacak davalar o şahsın kendi ikametgahında açılabilir. Dava konusu olayda, davacının kendi ikametgahı olan Samsun'da icra takibi yapıp dava açmasında bir usulsüzlük bulunmadığından, mahkemece, yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 22.03.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy