(5846 S. K. m. 68) (1086 S. K. m. 284)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 16.09.2003 tarih ve 2002/491 - 2003/435 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 26.04.2005 günde davacı avukatı Mehmet Altun ile davalı avukatı Murat Yazıcı gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Yaşar Arslan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, iki ayrı sözleşmeyle müvekkilinin eser sahibi bulunduğu (168) adet filmin televizyon yayın hakkının davalıya devredildiğini, daha sonra kesinleşmiş hakem kararı ile davalının haksızlığına ve sözleşmelerin feshedilmiş olduğunun tespitine karar verildiğini, bu karara dayanılarak açılan kısmi davada belirlenen maddi zararın üç katını talep hakkının saklı tutulduğunu ileri sürerek, filmlerin satışından dolayı (1.605.000) USD.nin, bakiye kira alacağı (10.830) USD.nin ve kesin hükümle saklı tutulan alacağın FSEK.nun m.68/ı maddesi uyarınca 3 katı (4.847.490) USD tazminatın fesih tarihinden (28.12.1998) itibaren faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, kesinleşen kısmi davaya ilişkin ilamda (168) filmin kopyaları ve Atatürk'e ait filmin iadesi istemi hakkında karar verilmediğini, FSEK.nun m.68 nci maddesine dayalı istemin dayanaksız olduğunu, dava tarihinden faiz istenebileceğini, filmlerin asıllarının davacıda bulunduğunu, müvekkilindeki kopyaların iadesi talebi hakkı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, kesinleşmiş kısmi dava dosyası kapsamına göre, davacının kesin hükme bağlanan bakiye tazminatın üç katı olan (4.815.000) USD ile kira bedeli (10.151) USD alacağı bulunduğu sonucuna varılarak davanın kısmen kabulü ile (4.825.151) USD.nin dava tarihinden itibaren % 9 faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davacının, yapımcı sıfatı ile mali hak sahibi bulunduğu (168) adet sinema filminin televizyon yayın hakkının davalıya devrine ilişkin 14.06.1993 ve 26.06.1993 tarihli sözleşmeleri, davalının gösterim hakkından ibaret devrile oluşan yetkisini aşarak bu filmleri başka TV kuruluşlarına satma ve kiralama yolu ile ihlali üzerine haklı olarak feshettiğinin tespitine ilişkin 31.05.1999 tarihli hakemler kurulunun çoğunluk kararının onanarak kesinleşmesinden sonra açılan kısmi dava sonunda davalının yedindeki film kopyalarını iade yerine üçüncü kişilere satma veya kiralama yolu ile haksız tasarrufta bulunmasının tazminat sorumluluğu doğurduğu gerekçesiyle davacının toplam alacağının ne olduğu konusunda bilirkişi raporuna atıf dışında bir belirleme yapılmadan fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak istenen (50.000) USD hüküm altına alınmış ve kısmi davaya ilişkin bir ilam kesinleşmiştir.
Kısmi davada hükme esas alınan 10.10.2001 tarihli bilirkişiler kurulu raporunda, davacı ihtarı ile haklı feshin gerçekleştiği kabul edilen 28.12.1998 tarihinden itibaren davalının ticari defter ve kayıtlarına yansıyan sözleşme konusu filmlerin üçüncü kişilere satış ve kiralanmasından sağlanan gelirin (1.650.000) USD ve (25.060.635.487.-) TL olduğu saptanmıştır. Dava dilekçesinde ise, işbu ek dava meyanında kısmi davada hükmedilen kalemlerin tenzilinden sonra kalan satış geliri (1.605.000) USD ve USD'ye çevrilmiş kira geliri bakiyesi (10.830) USD.nin FSEK.nun 68/1 nci maddesi uyarınca üç katının ödetilmesi talep olunmuştur. Mahkemece, hiçbir inceleme ve araştırma yapılmadan ilk davadaki bilirkişi raporu hesaplama verileri temel alınarak (1.605.000) USD.nin üç katı tutarı ile film kiralama bedeli (10.151) USD.nin toplamına hükmedilmiştir.
Kısmi dava dayanağı bilirkişi raporuna yönelik olarak davalı tarafça kapsamlı ve ciddi itirazlar ileri sürülmüş, ancak mahkemece dava değerinin niceliği karşısında kısmi talep kadri marufunda bulunarak ek rapor alınmamış, yeni bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir. Böyle olmakla birlikte bilirkişilerce yapılan kümülatif zarar hesabının benimsendiği ve bu yönün nihai olarak çözüme kavuşturulduğu yolunda gerekçe de oluşturulmamış, "uyuşmazlığın mahiyeti" denilerek yeni bilirkişi incelemesine gerek görülmediği belirtilmek suretiyle zımnen dava değerine vurgu yapılmıştır. Bu durum karşısında, kısmi davanın sadece hükme bağladığı miktarla sınırlı olarak kesin hüküm niteliği kazandığı, o davada yaptırılan bilirkişi incelemesinin ek davayı bağlamayacağı, kısmi davada hükmün altına alınmayan yönlerin kesin hüküm oluşturmadığının kabulü zorunludur.
Mahkemece yapılmak gereken, fikri hukuk öğretim üyesi, sinema ve televizyon sektöründe deneyim sahibi uzman ve hesap bilirkişisinden oluşturulacak yeni bir kurula kısmi ve ek davalardaki davalı taraf itirazları doğrultusunda inceleme yaptırılarak, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun istenebilecek tazminatın kriterlerini düzenleyen 68/1 nci maddesinin davalının ihlal oluşturan faaliyetlerinin gerçekleştiği zaman diliminde yürürlükte olan düzenlemesi dikkate alınarak davacının ek tazminat hakkının niceliğinin belirlenmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, kısmi davadaki bilirkişi raporuna kesin bağlayıcılık değeri izafe edilerek eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmadığı gibi, TL cinsinden film kiralama geliri edinildiği düşünülmeden bu kalem tazminata yabancı para cinsinden hükmedilmesi de isabetsiz görülmüş, temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 400.00 YTL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 28.04.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy