(6762 S.K. m. 767) (818 S.K. m. 51)
Dava:Taraflar arasında görülen davada Pozantı Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 18.6.2002 tarih ve 1997/23-2002/1337 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı ile davalılardan İ Uluslararası A.Ş. vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 5.10.2004 gününde davalılardan İ Ulus.Taş.Tic.A.Ş. avukatı Ömer Bve diğer davalı Y A.Ş. avukatı R.Cemil D gelip, davacı ve diğer davalılar avukatları tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalı Yeni B İnternational Transport A.Ş. ile yapılan taşıma sözleşmesi uyarınca ve onun sorumluluğunda ABD'den Kayseri'ye gönderilmek üzere 24.10.1996 günü Miami/Florida Limanından gemiye konteyner içinde yüklendiğini, gemi ile Mersin Limanına gelen konteynerin davalı Reşit S'ın sürücüsü Maşallah Y'in maliki olduğu araca sağlam olarak yüklendiğini, aynı gün aracın devrildiği ve dorse üzerinde taşınan konteyner muhteviyatı emtianın hasara uğradığını ileri sürerek, müvekkilince sigortalısına ödenen 12.454.780.000 TL'nin 23.12.1996 ödeme tarihinden itibaren reeskont oranında faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı İ Uluslararası Taşımacılık ve Tic A.Ş. vekili, müvekkilinin bir taşıma taahhüdünde bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı Y Uluslararası Nak.Güm.Tic.A.Ş. vekili, müvekkilinin taşıyıcı olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı K İntermodal Inc. vekili, TTK.nun 767. maddesi gereğince davanın bir yıllık zamanaşımı süresinde açılmadığı, müvekkilinin taşıyıcı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı İ Uluslararası Taş.Tic.A.Ş.ne kiralanan çekicinin diğer davalı Reşit S'ın sevk ve idaresinde iken aracın devrildiği ve sigortalı emtianın hasarlandığı, olayda davalı sürücü Reşit S'ın tam kusurlu olduğu gerekçesiyle, 7.061.919.660 TL'nin 23.12.1996 tarihinden itibaren yasal temerrüt faiziyle birlikte davalılar Reşit S ve İ Uluslararası Taş.ve Tic.A.Ş. den tahsiline, fazlaya ilişkin istem ile diğer davalılar hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı ile davalılardan İ Uluslararası Taş.A.Ş. vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacı vekilinin cevabi temyiz istemi, davalı İ Uluslararası Taşımacılık Tic. AŞ vekilinin temyizine karşı olup, husumet nedeniyle haklarındaki davanın reddine ilişkin hükmü temyiz etmeyen davalılar yönünden davacı vekilinin katılma yolu ile hükmü temyiz edemeyecek olmasına göre, davacı ve mümeyyiz davalı vekilinin aktif ve pasif husumete ilişkin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davacı vekilinin tazminat miktarına ilişkin temyizine gelince; dava, davacı şirkete nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın, davalı İ Uluslararası Taşımacılık Tic. A.Ş.nin işlettiği araç ile taşındığı sırada meydana gelen trafik kazası sonrasında hasarlanması nedeniyle, davacının sigortalısına ödediği bedelin rücuen tazmini istemine ilişkindir. Olay sonrası eksper İbrahim O tarafından düzenlenen 06.01.1997 tarihli ekspertiz raporunda, "davalı tarafından taşınan makinenin sovtaj ( hurda değer ) olarak değerlendirilmesi gerektiği" belirtilmiş olup, davacı sigorta şirketi tarafından buna göre işlem yapılarak, sigorta bedelini sigortalısına ödemiştir. Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda ise, dava konusu makinenin tamir ettirildikten sonra sigortalı tarafında kullanılmakta olduğu belirtilmiştir. Mahkemece son bilirkişi raporu esas alınarak, makinenin tamiri için gereken masrafın davalıdan tahsiline karar verilmiş, ancak dava konusu olay sonrası makinenin hurda olarak değerlendirilmesinin yerinde olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılmamıştır. Sigorta hukukunun ana ilkelerine göre, mal sigortalarında sigorta sözleşmesi, sigorta ettirenin rizikonun gerçekleşmesi nedeniyle ortaya çıkan gerçek zararı giderme amacına yönelik olup, sigorta ettirenin zenginleşmesine bir vesile teşkil etmemelidir. Sigorta şirketi de, ancak, sigortalısının gerçek zararı kadar sigortalısına halef olarak, sorumlular aleyhinde dava açabilir. Buna göre mahkemece, taşıma sonrası hasarlanan makinenin tamir masrafının, makinenin değerine yakın veya fazla olup olmadığı, başka bir değişle tamirinin ekonomik sayılıp sayılmayacağı, davacı sigorta şirketince makinenin pert sayılmasının yerinde olup olmadığı ve bu durumda davacının ne kadar tazminat isteyebileceği yönünde uzman bilirkişiden rapor alınması gerekirken, bu konuda bir inceleme yapılmadan yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
3- Bozma sebep ve şekline göre mümeyyiz davalı vekilinin tazminat miktarına ilişkin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda ( 1 ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ve davalı İ Uluslararası Taşımacılık Tic AŞ vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, ( 2 ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ( 3 ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle İ Uluslararası Taşımacılık Tic AŞ vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, takdir edilen 375.000.000 lira duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 285.843.650-lira temyiz ilam harcının temyiz eden davalı İkra'dan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 5.10.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy