(6762 S. K. m. 788) (Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) m. 1)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 5. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 10.02.2004 tarih ve 2002/990-2004/60 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili nezdinde taşıma sigorta poliçesiyle sigortalı kağıt emtiasının davalı tarafından Yunanistan'dan Denizli'ye taşınması sırasında hasarlandığını, sigorta tazminatının ödendiğini, rücu koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, 2.586.821.184 TL nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı tarafından taşıma rizikolarına karşı sigortalanan kağıt rulolarının davalı tarafından kamyonla taşıması yapılırken araç tentenesinin yıpranması nedeniyle su sızdırdığı, sekiz adet rulonun ıslandığı, mal sahibinin teslimden sonra TTK. nun 788 nci maddesi uyarınca yaptırdığı bir tespitin bulunmadığı, dava hakkının olmadığı, keza onun haklarına halef olan davacı sigortacının da bir hakkının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, taşıma sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Dosya kapsamı ve taşıma senedi içeriğinden anlaşılacağı üzere, davacı nezdinde taşıma sigorta poliçesiyle sigortalı emtianın davalı tarafından Yunanistan'dan Türkiye'ye taşımasının yapıldığı hususu çekişmesizdir. Mahkemece, TTK. nun taşımaya ilişkin hükümleri değerlendirilerek düzenlenmiş bilirkişi raporu benimsenerek yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, karar doğru hukuki değerlendirmeye dayanmadığı gibi esas alınan bilirkişi raporu da uyuşmazlığı çözmeye elverişli değildir. Zira, uyuşmazlık konusu taşıma, uluslararası nitelik taşımaktadır. Karayolu ile milletlerarası taşımacılıkta yeknesak bir düzenleme oluşturmak amacıyla düzenlenen Eşyaların Karayolunda Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi'ne (CMR) Türkiye'de 14.12.1993 gün ve 21788 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 3939 Sayılı Yasa ile katılmayı kabul etmiştir. CMR'nin kapsamını belirleyen 1. maddesi uyarınca bu sözleşme, yükleme ve teslim için belirlenen yerin en az birisi akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgah ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacaktır. Ayrıca, somut olayda taşıma senedinde de açıkça CMR kaydı mevcuttur. Bu durum karşısında, dava konusu uyuşmazlığın CMR hükümlerine tabi olduğu, anılan sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerekeceği dikkate alınmadan karar verilmesi doğru değildir. Ayrıca, davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazında sunmuş olduğu hasara ilişkin düzenlenmiş tutanağın dikkate de alınmaması da yanlıştır. O halde mahkemece, taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu ve davacı vekilinin rapora yönelik itirazları da dikkate alınarak uzman bilirkişi vasıtasıyla inceleme yaptırılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle ve yetersiz bilirkişi raporuyla hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın, davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 02.05.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy