(6802 S. K. m. 28)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 7. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 19.09.2003 tarih ve 2001/114 - 2003/898 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ramazan Özcan tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı şirketin, yaptığı ithalat için, müvekkili müflis bankadan ithalat akreditifi kullandığını, muhabir yabancı bankanın akreditif bedelini satıcıya ödeyerek müvekkilinin iflas masasına alacak kaydı yaptırdığını, davalı şirket ve kefili olan diğer davalının gönderilen ihtara rağmen ödeme yapmadıklarını, akreditiften doğan ve 08.01.2001 tarihi itibariyle 106.056,73 USD bakiye akreditif bedeli, 125.204,19 USD temerrüt faizi ve 6.260,21 banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV)nden oluşan toplam 237.521,13 USD alacaklarının bulunduğunu ileri sürerek, bu meblağın yıllık % 10 temerrüt faiziyle ve % 5 BSMV ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, ödedikleri teminat bedelinin mahsup edilmesi gerektiğini, faizin fahiş olduğunu ve davanın usulüne uygun açılmadığını savunarak, davanın reddini istemişlerdir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, davanın kısmen kabulü ile, 99.191,10 USD asıl alacak, 84.871,04 USD temerrüt faizi ve 4.243,55 USD % 5 BSMV toplamının, asıl alacağa yıllık % 10 faiz uygulanarak, davalı şirketten tahsiline ve tahsilde tekerrür olmamak üzere 4.550.000.000.-TL.nin 09.07.1994 tarihinden yıllık % 112,5 temerrüt faiziyle diğer davalı kefilden tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki iki bent dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, banka kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde işleyecek faiz için de BSMV (Banka Sigorta Muamele Vergisi-Gider Vergisi) istemiş olup, mahkemece bu konuda olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmamıştır.
Dava dilekçesinde, işlemiş faiz hesaplanarak, alacak kalemi olarak talep edilmiş olup, mahkemece, asıl borçlu bakımından buna göre karar verilmiş ise de kefilin sorumluluğuna göre, temerrüt tarihinden itibaren TL üzerinden temerrüt faizi ile birlikte hüküm kurulmuştur. Ancak, kararda her iki davalı bakımından da işleyecek faize ilişkin % 5 BSMV hüküm altına alınmamıştır.
6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 28 nci maddesine göre, faiz gelirleri için bankaca BSMV ödenmesi gerekmektedir. Ancak bu vergi, taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinin 9, 18 ve 38. maddelerine göre, asıl ve kefil borçlulara yansıtılmıştır.
Bu durumda mahkemece, işleyecek faiz üzerinden de % 5 BSMV bakımından da asıl ve kefil borçlular hakkında, olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi doğru olmamış ve bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.
3- Öte yandan, kefil, asıl borçlunun temerrüdünden de sorumlu olup, ancak, sorumluluk sınırı, kefalet limiti ve kendi temerrüdünün sonuçları ile sınırlıdır. Dava konusu olayda, davalı kefilin, kefalet limiti 4.550.000.000.TL olup, buna göre, mahkemece, kefilin kendi temerrüdü nedeniyle, bu miktara göre oluşan temerrüt faizi miktarı hesaplanarak, bulunacak bu miktar ile sınırlı olmak üzere davalı kefilin sorumluluğuna hükmedilmek gerekirken, bu husus gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm tesisi de bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 17.05.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy