(818 S. K. m. 165)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 06.10.2003 tarih ve 1998/2976-2003/1383 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 07.06.2005 günde davacı avukatı Ö. D. ile davalılardan Y. Yayın satış A.Ş. avukatı Z. Ş. gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı İ. A.Ş.nin müvekkili bankadan DM ve USD cinsinden açılmış kredili cari hesabı bulunduğunu, 30.06.1996 tarihi itibariyle anılan hesaplarda davalının toplam 1.823.119.43 DM borcu oluştuğunu ve ödenmediğini, bu davalının 16.08.1993 tarihli temlikname ile diğer davalıdan olan alacaklarından 500.000 USD.ni müvekkiline temlik ettiğini ileri sürerek, şimdilik 500.000 DM.nın davalı İ. A.Ş.den, 500.000 USD.nin ise diğer davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı Y. A.Ş. vekili, diğer davalının alacağının davacıya temlik edildiğine ilişkin geçerli bir sözleşme bulunmadığını, kaldı ki aksi durumda dahi davanın zamanaşımına uğradığını savunarak, reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davacının davalı İ. A.Ş.den olan alacağı ile birlikte bu davalının diğer davalı Y. A.Ş.den olan alacağını temlik aldığı, temlikin BK. 162 ve 163 ncü maddesine uygun olduğu ve temlikin doğmuş ve doğacak alacaklar yönünden yapıldığı, bu nedenle temellük eden şirketler açısından temlik konusu alacağın doğmama riski de olduğu, davalı Y. A.Ş.nin diğer davalının başkaca temliklerine dayalı olarak dava dışı alacaklı bankalara ödeme yaptığı ve temlik edene bir borcunun kalmadığı, davalı Y. A.Ş.nin davacıya gönderdiği yazıda davacı bankanın ilk talebi üzerine 31.03.1996 tarihine kadar ibaresinin bilirkişilerce önce başvuru kaldı şeklinde değerlendirmesinin yerinde görülmediği, bu kaydın ilk talep üzerine itirazsız ödeme yapılacağı şeklinde değerlendirilmesi gerektiği, davacının bu tarihe kadar davalı Y. A.Ş.den herhangi bir talebinin olmadığı, bu tarihten önce de davalı Y. A.Ş.nin dava dışı diğer temlik alan bankalara diğer davalının kendisi nezdindeki borçları tutarında ödeme yaptığı ve temlik eden davalıya borcu kalmadığı, iyiniyetle yapılan bu ödemeler sonucunda Y. A.Ş.nin borçtan kurtulduğu, her ne kadar 500.000 USD ve 500.000 DM.nin ayrı ayrı talep edildiği belirtilmekte ise de dava konusunun 500.000 USD. lik temlik olduğu ve 500.000 DKM. lik alacağın bu temlik nedeniyle talep edildiği anlaşıldığından davalı Y. A.Ş.nin ödemesi gereken bir tutar bulunmadığından Y. A.Ş. den alacağını temlik eren davalı İ. A.Ş.yönünden de bu davada istenebilecek, ispatlanmış bir alacak olmayacağından her iki davanın reddine karar verilmiştir.
1- Dava, davacı bankadan kullanılan kredi borcunun ödenmeyen kısmının davalı İ. A.Ş.den tahsili, ayrıca kredi borçlusu İ. A.Ş.nin diğer davalı Y. A.Ş.den olan alacağının davacıya temlik edilmiş olması nedeniyle temlik edilen tutarın da davalı Y. A.Ş.den tahsili istemine ilişkindir. Davalı İ. A.Ş.nin 30.06.1996 tarihi itibariyle kredi borcu tutarının 1.823.119.43 DM. olduğu belirtilmiş, bu borcun kısmen kredi borçlusundan, kısmen de onun alacaklı olduğu diğer davalıdan tahsilin istenmektedir.
Mahkemece, davacının kredi borcundan doğan alacağın temlik alınan alacak içerisinde olduğu ve temlik alınan alacak açısından da davalı Y. A.Ş.nin 3 ncü şahıslara İ. A.Ş.nin diğer temlikleri nedeniyle iyiniyetli olarak ödeme yapıldığı ve temlik borçlusunun başkaca borcu kalmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Yukarıda ilk paragraflarda da açıklandığı gibi, davacının İ. A.Ş.den olan alacağının tümü dikkate alındığında, bu davalıdan istendiği 500.000 DM. temlik alınan 500.000 USD. lik alacağın içinde olan bir talep değildir. Temlik dışında kalan İ. A.Ş.nin bakiye kredi borcu ile ilgili bir taleptir. Zira temlikname ile davalı İ. A.Ş.nin kredi borçlarının tümünün ibra edildiği savunulmadığı gibi, bu konuda somut bir delil de bulunmamaktadır. Ancak, kredi borcunun dava konusu edilen 500.000 DM.lik tutarının varlığının da mahkemece araştırılması gerekmektedir. O halde, davacı bankanın davalı İ. A.Ş.den olan kredi borcu tutarının saptanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekir iken, yazılı gerekçeyle eksik inceleme ve değerlendirme sonucunda hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
2- Davalı, Y. A.Ş. diğer davalıya olan borcunun davacı tarafından temlik alındığını bilmektedir. Zira Y. A.Ş.16.08.1993 tarihli davacı bankanın temlikini, davalı İ. A.Ş.nin 18.08.1993 tarihli yazısı ile öğrenmiş, 20.08.1993 tarihli yazısı ile de temlikten alacaklı davacı bankaya durum bildirilmiştir.
Davalı Y. A.Ş.nin davacı ile davalı İ. A.Ş. arasındaki temliki öğrenmesi ve ödeme yapacağını bildirmiş olması karşısında temlikname ile birlikte tasarruf hakkı temlik alana geçen alacağın, diğer temlik olanlara ödenmesi BK.nun 165. maddesi gereğince borçlunun iyiniyetli bir ödemesi olarak kabul edilemez.
O halde mahkemece bu husus gözardı edilerek eksik inceleme sonucunda yazılı gerekçeyle hüküm kurulmuş olması da doğru görülmemiştir.
Sonuç: SONUÇ. Yukarıda 1 ve 2 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 400.00 YTL. duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09.06.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy