(1163 S. K. m. 15, 16, 17)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Konya Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 09.06.2004 tarih ve 2003/10-2004/295 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatife 1992 yılında üye olduğunu, toplam 1.383.000.000 TL aidat ödediğini, ihracına ilişkin kararın iptali için açılan davanın ret ile sonuçlandığını, ödediği aidatların iade edilmediğini ileri sürerek, aidatların ödendiği tarihlerden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, muaccel bir alacağın olmadığını, davacının ödediği aidatları makbuzlarıyla ispat etmesi gerektiğini, ortaklığının Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin 27.03.2002 tarih,2000/531 esas ve 2002/207 karar sayılı ilamıyla sona erdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı kooperatifin üyesi olan davacının ihracına karar verildiği, bu kararın iptali için açılan davanın ret ile sonuçlandığını, kararın temyiz edilmediğinden kesinleştiğini, masraflar düşüldüğünde alacağının bulunduğu, ihraç kararının 15.10.1998 tarihinde verildiği, iptali için dava açılmış ise de bunun aleyhe sonuç doğurmayacağı,1998 yılının genel kurulunun 27.02.1999 tarihinde yapıldığı, bir ay sonrası olan 30.03.1999 tarihinde alacağın muaccel olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne,605.000.000 TL. nin 30.03.1999 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava, ihraç nedeniyle kooperatif ortaklığı son bulan üyenin ödemiş olduğu aidatların tahsili istemine ilişkindir.
1163 sayılı Yasanın 17 nci ve yapı kooperatifleri tip anasözleşmesinin 15 nci maddeleri hükümleri uyarınca, ayrılan ortağın hakları, ortaklıktan çıktığı veya çıkarıldığı yılın bilançosu çerçevesinde iade edilir. Ancak, hakların ödenmesi ise, bu bilançonun kesinleşmesinden, başka bir anlatımla bilançonun genel kurulca kabulünden itibaren bir ay içinde mümkündür. Dolayısıyla alacak, bilançonun genel kurulca kabulünden bir ay sonra muaccel hale gelir. Ortaklık ilişkisi sona eren kişinin, alacağın muaccel olduğu tarihten önce dava ve takip hakkı bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı, davalı kooperatifin üyeliğinden akçalı yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle 15.10.1998 tarih ve 57 sayılı yönetim kurulu kararı ihraç edilmiştir. Anılan ihraç kararının iptali için yasal süre içinde açmış olduğu dava ise, Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27.03.2002 tarih ve 2000/531 E. 2002/207 K.sayılı kararı ile ret edilmiş, bu karar temyiz edilmeksizin aynı yıl içinde kesinleşmiştir.1163 Sayılı Yasa'nın 3476 Sayılı Yasa ile değişik 16/son maddesi uyarınca haklarında çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine ortak alınamayacağı, bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülüklerinin çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam edeceği düzenlenmiştir. Bu durum karşısında, davacı ortağın çıkarılma kararının 2002 yılı içinde kesinleştiği, dolayısıyla ortaklığının bu yıl içinde sona erdiği, temyize konu davanın ise 07.01.2003 tarihinde açıldığı, dava tarihi itibariyle 2002 yılı genel kurulunun yapılıp bilançonun kabul edilip kesinleşmediği, erken açılan davanın bulunduğu dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın, davalı yararına BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelemesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 06.06.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy