(2918 S. K. m. 85, 91, 93, 97) (818 S. K. m. 142, 145, 147)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Urla Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 11.11.2003 tarih ve 2002/73 - 2003/283 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı S. Taşımacılık Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi D. Cesur tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin maliki bulunduğu aracının davalı şirkete ait ve davalı A. Hikmet Kırmızı'nın yönetiminde diğer davalıya zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan aracının çarpması sonucu hasara uğradığını, sigorta şirketinin kısmi ödeme yaptığını ileri sürerek, kalan 600.000.000.-TL. nın yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı H. Sigorta A.Ş. vekili, davacıya ait müvekkili şirkete trafik sigortalı araçta meydana gelen hasar bedelinin kusur tenzili yapıldıktan sonra ödendiğini, ibra edildiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı S. Taşımacılık Ltd. Şti. temsilcisi, sigorta tarafından hasar bedellerinin karşılandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, keşif ve bilirkişi incelemesi ile dosya kapsamına göre, davalı sigorta şirketi ibra edildiğinden hakkında açılan davanın reddine, diğer davalılar yönünden kusur oranı üzerinden davacının uğradığı zararın tespiti ile sigorta alacağı düşülerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı S. Taşımacılık Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı S. Taşımacılık Ltd. Şti vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olup, davalılar, kazaya neden olan aracın malik, sürücü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 nci maddesi ile işletene, sorumluluklarının sağlanması amacıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü getirilmiştir. Aynı yasanın 85 nci maddesi ile aracın işletilmesi sırasında 3 ncü şahısların bedeni ve maddi zarara uğratılmasından işleten doğrudan sorumlu tutulmuş, 97 nci maddesi gereğince de zarara neden olan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına da zarar görenin doğrudan talep ve dava hakkı bulunduğu belirtilmiştir. Sürücü ise asıl fiil faili olarak genel hükümler gereği sorumludur. Ancak, zorunlu trafik sigortacısının zarardan sorumluluğu 93 ncü maddesi gereğince belirlenen ve poliçede belirtilen teminat miktarı ile sınırlıdır. İşleten, sürücü ve zorunlu trafik sigortacılarının 3 ncü kişilere karşı sorumluluklarının niteliği ise, kanundan doğan müteselsilen sorumluluk olup, BK'nun 142 nci maddesi gereğince alacaklı, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen ve kısmen edasını isteyebilecektir. Borcun tamamen edasına kadar bütün borçluların sorumluluğunun devam edeceği de aynı yasanın 142 nci maddenin 2 nci fıkrası gereğidir. Müteselsil borçlulardan birinin alacaklıya karşı öne sürebileceği def'iler varsa bunu diğer borçlulardan bağımsız olarak ileri sürmesi mümkün olup, bu def'i sonucu kurtulduğu borç miktarını diğer müteselsil borçlulara karşı da ileri sürebilir. Bunun yanında B.K.nun 145/2 nci maddesine göre, müteselsil borçlulardan biri borcu tediyede bulunmadığı halde ondan kurtulmuş ise, diğer borçlular halin icabına göre bundan istifade edebilirler ve yine B.K.nun 147/2 nci maddesine göre de, alacaklı diğerlerinin zararına olarak müteselsil borçlulardan birinin durumunu iyileştirdiği takdirde bu fiilinin neticelerine şahsen katlanmak durumundadır. Bu durumda mahkemece davacının davalı sigorta şirketini ibrasının diğer müteselsil borçlulara sirayeti tartışılmadan yazılı olduğu şekilde davalı sigorta yönünden davanın reddine diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı S. Taşımacılık Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddine 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 07.06.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy