(Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) m. 3, 17, 27) (3095 S. K.m. 4/A)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 6. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 23.03.2004 tarih ve 2001/744-2004/218 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalı Başak Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 12.07.2005 günde davalılardan Başak Sigorta A.Ş. avukatı Tamer Ünver gelip, davacı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili firmanın uluslararası nakliye işiyle iştigal edip, müşterileri olan General Elektrik R.T. Hungary firması ile Eurprofil R.T. Hungary firmasının mallarının taşınması hususunda alt taşıyıcı davalı Megatrans Uluslararası Nakliyat Tic. ve San. A.Ş. ile anlaşıp, malların bu firmaya ait 34 TB 9966/9967 ve 34 EEG 57/58 plakalı turlarla taşınmaya başlandığını, söz konusu tırların Budapeşte'de park halinde iken, yine davalı firmaya ait 34 MJR 86/87 plaka sayılı TIR'ın elektrik aksamından çıkan yangın sonucu tamamen yanıp, kullanılamaz hale geldiğini, her 3 aracında davalı sigortacı nezdinde sigortalı bulunduğunu, müvekkilinin, müşterilerin uğramış olduğu zarar bedellerini ve yangından sonra oluşan masrafları karşıladığını, buna rağmen davalı sigortaca zararın, sigorta kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle reddedildiğini ileri sürerek, 19.792 USDÚ (52.806,89) DEM ve (152.242.550) TL. tazminatın faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Başak Sigorta A.Ş. vekili, dava konusu taşımalarda kullanılan araçların müvekkili şirket nezdinde CMR sigortası teminatı altında olduğunu, CMR sigortası ile verilen teminatın araçta taşınan eşyanın zarar görmesi halinde taşıyıcının emtea taşınan menfaattar olanlara karşı sorumluluğunu kapsadığını, bu itibarla davacı yanın taleplerinin dava dışı yangına neden olan 34 MJR 86/87 plakalı aracın CMR sigortasından tazmin edilemeyeceğini, meydana gelen hasarın taşıyıcının önleyebileceği bir zarar olmadığını, CMR 17/2. hükmü uyarınca davalı diğer taşıyıcı dolayısıyla müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, faizin başlangıç tarihi ve oranının yasal dayanaktan yoksun olduğunu, tenzili muafiyet miktarının düşülmesinin gerektiğini, CMR poliçesi özel şartları uyarınca hasarı azaltma kurtarma ve hasar tespit giderlerinin teminata dahil olup, bunun dışındaki kalemlerin reddi gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı Megatrans Uluslararası Nakliyat Tic. ve San. A.Ş. vekili, CMR Konvansiyonu'nun 17/2 nci maddesi uyarınca müvekkili firmanın sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporlarına nazaran, davalı Mega Trans Uluslararası Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş.ye araçlarla taşınan malın Budapeşte'de park alanında meydana gelen yangın neticesinde tam ziyana uğradığını, olayın meydana geliş şekli gözönüne alındığında bu kadar büyük çapta meydana gelen yangının tır şoförleri tarafından geç fark edilmesi, yangın söndürme cihazlarının geç devreye sokulması, itfaiyeye geç haber verilmesi, şoförlerin olası tehlikeleri gözönüne alarak araçlarını bitişik nizamda park etmiş olmaları gibi sebepler gözönüne alındığında meydana gelen yangın olayından dolayı CMR Konvansiyonu'nun 3 ncü maddesi gereğince davalı alt taşıyıcının sorumlu olacağı, davalı sigortacının da bu araçların sigortacısı olması nedeniyle sorumlu tutulması gerektiği gerekçeleriyle, davanın kısmen kabulüyle (19.031,34) USD, (50.776,71) DEM ve (152.243.550) TL.nin yabancı para alacakları için dava tarihinden 3095 sayılı yasa'nın 4/a maddesi gereğince, TL. alacağı için dava tarihinden itibaren reeskont faizi yürütülmek suretiyle, davalı sigortacının 760 DEM'lik muafiyeti nedeniyle bu miktarın dışında kalan meblağ yönünden sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Karar, davalılardan Başak Sigorta A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı sigorta şirketi vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- C.M.R Karayolu ile yapılan Uluslararası Emtea Taşıması Nakliyeci Sorumluluk Sigortası Özel Şartlarının 04.02.maddesinde, ayrıca yapılan masrafların taşınan emteadaki hasara oranla makul ölçülerde olması kaydıyla, hasarı azaltma, kurtarma ve hasar tespit giderleri ile emteanın son varma yerine sevkedilmesi için gerekli ek masraflarında karşılanacağı belirtilmiş olup, mahkemece alınan Prof. Dr. İnci Kaner, Av. Gülen Baykal, Ar. Gör. Özlem Karaman Coşgun imzalı ilk bilirkişi raporunda özel şartların 04.02.maddesi kapsamında davalı sigortacıdan talep edilebilecek harcamalar toplamının 1.159,25 DEM tutarında olduğu tespit edilmiş, davacı tarafından bu tespite itiraz edilmemiştir. Bu durumda mahkemece, mal hasar dışında yapılan masraflarla ilgili olarak bu miktarın hüküm altına alınması gerekirken, (5.004,71) DEM ve (152.243.550) TL'nin teminat kapsamında masraf kalemleri olarak kabul edilmesi doğru olmamıştır.
3- Yine, mahkemece hüküm altına alınan yabancı para alacağının CMR Konvansiyonu'nun 27/1. maddesi uyarınca % 5 oranında faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi gerekirken, olayda tatbik imkanı bulunmayan 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesindeki faiz oranının dikkate alınması da yanlış olmuş ve kararın açıklanan nedenlerle davalı sigortacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Başak Sigorta A.Ş vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle kararın davalılardan Başak Sigorta A.Ş yararına BOZULMASINA, takdir edilen 400.00 YTL. duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalı Başak Sigorta A.Ş. ye verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.07.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy