(5846 S. K. m. 2, 3, 16) (818 S. K. m. 60) (4721 S. K. m. 2)
Taraflar arasında görülen davada Ordu Asliye 1. Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26.02.2003 tarih ve 2001/504 - 2003/68 sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ……. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekilleri, müvekkil şirketin davalılardan ....... Pazarlama Ltd. Şti’ne ait inşaatın mimari, statik betonarma projelerini yaptığını, daha sonra projeye göre yapılan binanın Teknik Uygulama Sorumluluğu görevinden ayrıldığını, bilahare, müvekkilleri şirket yetkililerinin kendi mimari projelerinin tadilata uğratıldığını, projelerinin bütünlüğünün bozulduğunu tespit ettiklerini, tadilat projesini yapanın ve mimari proje şeklini değiştirenin davalılardan ....... İnşaat Ltd.Şti, diğer davalı .......’in ise tadilat projesini yapan mühendis olduğunu, 5846 sayılı yasa’nın 2/3 ve 4/3 madde hükümleri gereğince müvekkilleri şirketçe yapılan projenin fikir sanat eseri, güzel sanat eseri olduğunu, aynı yasa’nın 16 nci maddesi gereğince, eser sahibinin izni olmadan bu proje üzerinde hiçbir değişikliğin yapılamayacağını, ileri sürerek, tecavüzün ref’i ile inşaatın eser sahibi müvekkilleri şirket tarafından yapılan projesine uygun hale getirilmesine, sonradan yapılan ilavelerin kal’i suretiyle tecavüzün giderilmesine, 5.000.000.000 lira manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan ....... Promosyon Mobilya ve Dekoratif Ürünler Tic. A.Ş. ve ....... vekilleri, davanın zamanaşımına uğradığını, tadilat projelerinin bizzat davacı tarafça hazırlandığını, eksik olarak iade edildiğini ve sonradan davalılardan ....... Promosyon Mobilya ve Dekoratif Ürünler Tic. A.Ş.’ye verilmediği için, yeniden hazırlatılmak zorunda kalınan projeler olduğunu savunarak, davanın reddini istemişlerdir.
Diğer davalı şirket, davaya yanıt vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı proje mükellefinin onayı alınmaksızın projede değişiklik yapıldığının sabit olduğu, davacının bu değişikliği 06.12.1999 tarihli ihtarname ile öğrendiği, dava tarihi 30.07.2001 günü itibariyle B.K. 60 ncı maddesi uyarınca davanın bir yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığı, daha önce şikayette bulunulmaması nedeniyle, ceza zamanaşımı süresinin uygulanamayacağı, eserin eski hale getirilmesinin fahiş zarar doğuracağı, yıkımın davacıya bir yarar sağlamayacağı gerekçeleriyle, manevi tazminat isteminin zamanaşımı, men’i müdahale, eski hale getirme kal isteminin, inşaatın yıkımının fahiş zarar doğuracağından davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Dava, 5846 sayılı FSEK’ten kaynaklanan tecavüzün önlenmesi, inşaatın projesine uygun hale getirilmesi, yapılan ilavelerin kal’i ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekilleri tarafından, müvekkiline ait mimari projenin, davalılar tarafından tadilat projesi ile bütünlüğünün bozulduğunu,5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 16 ncı maddesi hükmü gereğince eser sahibi müvekkilinden izin alınmaksızın proje üzerinde değişiklik yapılamayacağı ileri sürülmüş, bir kısım davalılar vekilince, tadilat projesinin bizzat davacı tarafça hazırlandığı, hazırlanan tadilat projesinin müvekkillerinden ....... Promosyon ve Dekoratif Ürünleri Tic. A.Ş’ye verilmediği için yeniden hazırlattırıldığı savunulmuş, mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 16 ncı maddesi uyarınca, eser sahibinin izni olmadıkça eserde değişiklik yapılması olanaklı değildir. Ancak, mahkemece yapılan keşif sonucu, davacı şirketin onaylı tadilat projesi almadan onaylı kendi projesinin şeklini, boyutlarını, görünümünü değiştirerek inşaatın bodrum ve zemin katında uygulama yaptığı, bilirkişi raporu ile belirlenmiş olup, esasen bu husus, belediye tarafından da 27.10.1998 tarihli tespitte de tutanak altına alınmıştır.
MK.nun 2 nci maddesine göre, herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.
O halde, davacı şirketin yukarıdaki açıklamalar ışığında MK.nun 2 nci maddesine aykırı davrandığının ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 16/2 ncı maddesi uyarınca, zaruri görülen değiştirmelerin eser sahibinin izni olmaksızın da yapılabileceğinin kabulü gerekir.
Bu durumda, mahkemece, davanın açıklanan gerekçelerle reddi gerekirken, esasa ilişkin yazılı gerekçelerle reddi yerinde değil ise de, sonucu itibariyle doğru olan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan hükmün açıklanan değişik gerekçelerle ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2.220.000 lira temyiz ilam harcının temyiz edenlerden ayrı ayrı alınmasına, 14.10.2004 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)