(3226 S. K. m. 13)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Aliağa Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 29.09.2004 tarih ve 1998/570-2004/452 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalılardan B.-Antwerp'e İ. E.-M. Vapur Acenteliği Deniz ve Tic. AŞ. vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 28.03.2006 günde davacı avukatı N.O. ile davalılardan B.-Antwerp'e İ. En-Mar Vapur Acenteliği Deniz ve Tic. AŞ. avukatları İ.H. ve E.D. gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Y.A. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, müvekkilince işletilen geminin Romanya'dan yüklenen rulo sac yükünü Yunanistan'a taşıma işi sırasında makine arızası sonucu Aliağa limanına demirlediğini, kaza raporunun düzenlenmesinden sonra müşterek avarya ilan edildiğini, başka bir gemiyle gönderilmek üzere yükün yük sigortacısının acentesi olan davalı tarafından aktarma işlemi sırasında ambardaki yükün kaydırılmasına bağlı olarak geminin battığını, davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, mal bedeli tutarı ve batık geminin çıkarılması giderleri toplamı (500.000) USD.'nin davalılardan tahsilini talep etmiş, daha sonra L. İşl. A.Ş.'ne yönelik davadan feragat etmiştir.
Davalı B.Acentesi En-Mar A.Ş. vekili cevabında, müvekkilinin B. adlı Belçika firmasının acentesi olmadığından husumet yöneltilemeyeceğini, esasen bu firmanın da dava konusu uyuşmazlıkla ilgisinin bulunmadığını savunmuştur.
Mahkemece sunulan ve toplanan kanıtlar ile bilirkişi raporlarına dayanılarak, geminin finansal kiracısı olan davacının dava hakkının bulunduğu, yetki itirazının süresinden sonra yapıldığı, 05.11.1997 tarihli sözleşmeyle davalı E.-M. A.Ş.'nin B. 'a izafeten her türlü risk ve sorumluluğu uhdesinde olmak üzere gemi ambarlarındaki yükün tahliye ve aktarılmasını üstlendiği, bu işi kusurlu ifası sonucu geminin batmasından dolayı davacının uğradığı toplam (486.080) USD zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle anılan meblağın faiziyle bu davalıdan tahsiline, diğer davalıya yönelik davanın feragat nedeniyle reddi ne karar verilmiştir.
Kararı, davalılardan B. -Antwerp'e İ.. E. - M. Vapur Acenteliği Deniz ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacının finansal kiracı sıfatı ile işletme müteahhidi bulunduğu yük gemisinin Romanya-Yunanistan seferi sırasında Bozcaada açıklarında makine arızası suretiyle müşterek avaryaya girmesinden sonra yük sigortacısı davalı B. ile birlikte diğer gemi ve yük ilgililerinin katıldığı 05.11.1997 tarihli sözleşmeyle kararlaştırılan önlemler doğrultusunda geminin yanaştırıldığı en yakın güvenilir limanda anılan davalının acentesi olan E.-M. A.Ş.'nin liman işletmecisi olan diğer davalı ile yaptığı sözleşme uyarınca üstlendiği yükün başka bir gemiye aktarılması sırasında geminin batmasından dolayı B.'a izafeten acentesine husumet yöneltilmesinde usule aykırılık bulunmamasına, esasen hükmün de B. 'a izafeten kurulmuş olmasına, derdestlik itirazına dayanak gösterilen tahkim davasının taraflarının farklı olması nedeniyle bu itirazın yerinde görülmemesine, davada taraf olan diğer davalı L. İşlt. A.Ş. hakkındaki davanın reddinden sonra ileri sürülen yetki itirazının zararın meydana geldiği yer itibariyle doğru olmadığı gibi anılan davalıya ayrıca davanın ihbarı isteminin yersiz bulunmasına ve hakkında bir karar verilmemiş olsa da zaman aşımı definin davanın batma olayından sonra bir yıl içinde açılması nedeniyle yerinde olmamasına göre, davalılardan B. 'a izafeten acentesi vekilince aşağıdaki bent dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Ancak, zarar kalemleri ve miktarlarının temyiz denetimine olanak verecek açıklıkta belirlenmemesi istenebilirlik koşullarının irdelenerek saptanmaması doğru görülmemiştir.
Her şeyden önce, davacı gemi işletme müteahhidinin geminin müşterek avaryaya girmesinden sonra dava dışı bir şirketle yapılan 15.11.1997 tarihli sözleşmeyle 6 ay+6 ay süreli zaman çarteri sözleşmesiyle gemiyi kiraya vermesine tarafı bulunduğu finansal kiralama sözleşmesi özel hükümlerinin engel oluşturduğu yolundaki savunma üzerinde durulmamış, bu husus aydınlatılmadan sözü edilen bu sözleşme nedeniyle yoksun kalınan muhtemel kazanç adı altında tazminatın ağırlıklı kalemi olarak (338.000) USD.'nin tahsiline karar verilmesi eksik incelemeye dayalı bulunmuştur. Ayrıca, bu kalemle ilgili olarak geminin batmaması halinde önceden ortaya çıkan arızanın ne kadar sürede giderilebileceğinin, bu yön 15.11.1997 tarihi itibariyle belirsizse yeni sözleşme yapılmasının denizcilik teammüllerine uygunluğunun değerlendirilmemesi ve davacının sözleşmeye konu geminin batması üzerine gemi kiralama edimini başka usullerle ifaya yönelik girişimlerinin olup olmadığı ve kiracısına ikame çözümü eylemli olarak gerçekleştirip gerçekleştirmediği saptanmadan belirtilen tazminat kalemine hükmedilmesi de doğru olmamıştır.
Öte yandan, davacının finansal kiralama sözleşmesine dayalı ödemeleri, tekne sigorta prim ödemesi, batma nedeniyle finansal kiralama şirketine yaptığı ödeme ve cer sözleşmesine dayalı ödemesi ile ilgili olarak hesaplanan miktarlara yönelik davalı vekilince 05.07.2004 tarihli dilekçede ileri sürülen ciddi ve kapsamlı itirazlar aşılmadan, kabul edilen bu ödemelerin davacı defterlerine yansıma durumu, gerçekliği ve davalı yük sigortacısının eylemi sonucu geminin batmasından sonra ortaya çıkan durumla uygun nedensellik bağının tazminat hukuku ilkeleri ışığında ispatı zorunluluğu gözetilmeden değinilen kalemlerin tazminata dahil edilmesi doğru görülmemiş, bu hususlara ilişen temyiz itirazlarının kabulü gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentteki nedenlerle davalılardan B.-Antwerp'e İ. E.-M. Vapur Acenteliği Deniz ve Tic. AŞ. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın anılan davalı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 450.00 YTL. duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalılardan B.-Antwerp'e İ.. E.-M. Vapur Acenteliği Deniz ve Tic. AŞ.'ne verilmesi ne, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 30.03.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy