(CMR m. 17)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 12.05.2005 tarih ve 2002/926 - 2005/368 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 23.01.2007 gününde davacı avukatı Nergis Çabukoğlu ile davalı avukatı Namık Kemal Hatipoğlu gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkiline ait olan ve davalı tarafından taşınması üstlenilen Freon 12 soğutma gazının Makedonya'da Gevgelia sınır kapısında gümrükçe indirildiği ve tır şoförü ile aracın dışarıda bekletilirken kaybolduğunun bildirildiğini, böylece malın nihai varış yerine ulaştırma yükümlülüğünün davalı tarafından ihlal edildiğini ileri sürerek, 86.768 Alman Markı mal bedelinin ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, malın İstanbul - Kosova taşımasının müvekkilince üstlenilen, aracın Makedonya'ya girmesini müteakip Makedon polisi ve gümrük memurlarınca nakledilen malın davacıya ait olmayıp Cantaş A.Ş.'ne ait olduğu ve Silvester - 95 Skopje - Makedonya adresindeki firmaya gönderildiği gerekçesiyle Gevgeliya Gümrük sahasına boşaltıldığını ve bu nedenle müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna nazaran, taşıma senedi ve gümrük çıkış beyannamesiyle davalı taşıyanın yükün nereye gideceğini ve alıcısını bildiği, davalıya taşıma senedi ibraz edilmeden, taşıyıcının gümrüğe mal teslimi için muvafakati olmadan malın gümrükten alınabilmesinin mümkün olmadığı, yük evrakının taşıyıcı tarafından malı alanlara verilmeden bu belgelere uygun sahtekarlığın da yapılamayacağını, davalının yük evrakını gönderenin her hangi bir talimatı olmaksızın 3. şahsa teslimi ile bu malların Bulgaristan'a gönderilmesine neden olduğunun anlaşıldığı, davacının davalıdan 86.768 DM talep edilebileceği, bu miktarın CMR hükümlerine göre belirlenecek sorumluluk limitinin altında kaldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile (86.768 DM karşılığı olan) 44.363,77 EURO tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %5,25 ve değişen oranlarda faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, taşıma akdinden kaynaklandığı iddia olunan tazminatın tahsiline ilişkin olup, davalı taraf Kosova'da bulunan alıcısına teslim edilmek üzere malın teslim alınmasından sonra Makedonya polis ve gümrük yetkililerinin emir ve talimatıyla aracın gümrük sahasına çekildiğini, bu aşamada şoförün davacı şirket yetkililerini durumdan haberdar etmesi üzerine davacı şirket temsilcisinin anılan yere geldiğini ve temsilcinin gelmesinden sonra yükün Gevgeliya Gümrük deposuna boşaltıldığını ve davacı şirket temsilcisinin tüm çabalarına rağmen malın başka bir araca yükletilerek kaçırıldığını, bu nedenle olayda uygulanması gereken CMR'nin 17/2 maddesi uyarınca sorumlu bulunmadığını savunmuş ve mahkemece dosyaya celp olunan ve davacı şirket temsilcisi Necmettin'in imzasını havi bulunan Makedonya Gümrük Müdürlüğü, Üsküp İçişleri Bakanlığı ve Dış İşleri Bakanlığı Konsolosluk Genel Müdürlüğü'ne verilen 3 adet belge içeriğinde de bu savunmayı doğrular ifadelere yer verildiği anlaşılmaktadır. Araçtaki yükün Gevgeliya Gümrük deposuna gümrük ve polis yetkililerinin talimatıyla indirildiği yanlar arasında çekişmesiz olduğuna göre şayet malın gümrük deposundan başkaları tarafından alınması hususunda davalının kusurlu bir davranışı söz konusu değilse CMR.nin 17/2. maddesi uyarınca davalı taşıyıcının sorumluluğundan söz edilemez. Her ne kadar mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi kurulu raporunda davalının yükü temsil eden evrak gümrükten malı alanlara vermemesi halinde gümrükte sahtekarlık yapılamayacağı ve bu nedenle de davalının kusurlu bulunduğu kabul edilmiş ise de bunun dayanarak ve delilleri gösterilmiş değildir.
Zira mal gümrüğe indirilirken taşıma senedi görülmüş ve taşıma senedine malın gümrüğe indirildiği şerhi düşürülmüştür.
Bu itibarla yukarıda yapılan açıklamalar ışığında mahkemece öncelikle dosyaya suretleri ibraz olunan iki farklı hamule senedi aslı veya mümkün değilse okunaklı suretleri dosyaya ibraz ettirildikten sonra alıcısı Silvester-95, Skopje/Makedonya olarak kayıtlandırılan hamule senedinin davalı tarafından düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenmiş ise nedeni, malın gümrükten nasıl çekildiği, davacı yetkilisince Üsküp İçişleri Bakanlığı'na verilen dilekçede Kosova'daki alıcısının malı almaktan vazgeçtiği yönündeki beyanları, Cantaş A.Ş.'nin yükle ve taraflarla ilgisinin ne olduğu hususlarında taraf yetkilileri isticvap olunmak ve 2. hamule senedinin davalı tarafça düzenlenmediği savunulduğunda, bu savunma tahkik edilmek ve neticesine göre bir karar verilmek üzere kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 500.000 YTL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 26.01.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy