(5846 S. K. m. 14, 15, 16, 21, 22, 23, 25, 66, 68, 70) (4721 S. K. m. 24) (818 S. K. m. 49)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 22.03.2005 tarih ve 2004/458-2005/167 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacılar vekili ile davalı şirket vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 30.01.2007 gününde davacılar avukatı Ünsal Piroğlu ile davalı şirket avukatı Ferdağ Ergin Öztürk gelip, diğer davalı Neşet Ertaş tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, muris İzzet Özkan'a ait Mühür Gözlüm adlı eserin davalılarca izinsiz olarak icra edilerek kaset ve CD'ne çekilip piyasaya sürüldüğünü, fonogramlarda müvekkilinin adının belirtilmediğini, davalıların eyleminin FSEK. 14, 15 ve 16 maddelerindeki manevi hakların, 21, 22, 23 ve 25. maddelerinde düzenlenen mali hakların ihlali sonucunu doğurduğu gibi, BK. 49. ve MK. 24. maddesinde düzenlenen kişilik haklarının da ihlalini oluşturduğunu ileri sürerek, FSEK. 68. gereğince fazlası saklı kalmak kaydıyla 3 milyar TL muted bedel, 70/1. maddesi gereğince 500.000.000 TL manevi, MK. 24/a ve BK. 49/a göre 150 milyon TL manevi tazminatın, ıslah ile de toplam tazminatın 8.150.000.000 TL olarak, tahsilini, 20.09.2004 tarihli dilekçesi ile de ıslah dilekçesindeki çıkarmada hata yapıldığından bahisle FSEK. 68'e göre 9 milyar TL maddi, 70/1'e göre 3 milyar TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini istemiştir.
Davalı şirket vekili, davanın müvekkilinin merkezi mahkemesinde açılması gerektiğini, eserin MESAM'ın izni ile piyasaya sürüldüğünü ve meslek birliğine mali hak bedellerinin ödendiğini, fonogram kartonetlerinde davacıların murisinin adının yazılı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlara göre, FSEK. 66/5 ve MK. 24. gereğince yetki itirazının reddine, davacı Zeynep Gürlevik davasının ve davalı Neşet Ertaş aleyhine açılan davanın atiye terk edildiği, 20.09.2004 tarihli davacılar vekili dilekçesinde çoğaltma haklarının Mesam'ca kendilerine ödendiğinin belirtildiği, davacının 14.12.1999 tarihinden bu yana Mesam üyesi oldukları, çoğaltma hakkının devredilmesinin çoğu kez yayma hakkının da devri anlamını taşıdığı, çoğaltma hakkı devredildiğinde yayma hakkının verilmediği savının ileri sürülebilmesinin ancak açık ve kesin bir sözleşme hükmünün varlığı veya hal ve şartın böyle bir yorumu desteklemesi halinde mümkün olduğu (Tekinalp Sh.163) somut olayda davacıların 1999 yılından bu yana eserin Neşet Ertaş tarafından işlenmiş biçiminde çoğaltılmasına ses çıkarmadıkları ve telif ücretini de tahsil ettikleri, şirketin çoğalttığı kaset ve CD'lerin pazarlandığını bildikleri halde dava tarihine kadar ses çıkarmadıkları, bu nedenle taraflar arasındaki ilişkinin hal ve şartlarından eserin Neşet Ertaş tarafından işlenmesi ve davalı şirketçe çoğaltılıp yayınlanmasını benimsemiş oldukları, aksi yorumunda MK. 2'ye aykırılık oluşturacağı, eylemli uygulamanın tam tersine, işlenme ve yayma hakkının davacılarda kaldığını gösteren bir sözleşmenin bulunmadığı, bu nedenle FSEK. 21 ve 23. maddelere dayalı istemin reddi gerektiği, davalı şirketin eser sahibinin ismini fonogramlarda belirtmeyerek FSEK. 15. maddesini, bu şekilde çoğaltılan kaset ve CD'leri kamuya sunmak suretiyle 14. maddesi ihlal ettiği ve 350.000.000 TL manevi tazminatın uygun görüldüğü, BK. 49 ve MK. 24/a maddesinde öngörülen manevi tazminat koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davalı Neşet Ertaş hakkındaki dava ile davacı Zeynep Gürlevik davasının açılmamış sayılmasına, FSEK. 70/1'e dayalı olarak istemle bağlı kalınarak 350.000.000 TL manevi tazminatın 07.06.1999 tarihinden itibaren reeskont oranı üzerinden faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, hükmün masrafı davalıdan alınmak üzere ilanına, davacıların diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili ile davalı şirket vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dava konusu eser üzerindeki mali hakların takibi için davacılar tarafından dava dışı meslek birliğinden Mesam'a verilen yetki belgesinde, müzik eseri ile ilgili olarak yapılacak sözleşmelerde kararlaştırılacak telif ücretinin de belirtilmesi nedeniyle; somut uyuşmazlığın özelliği göz önüne alındığında, davalı şirket ile sözleşme yapan meslek birliğine verilen devir yetkisinin çoğaltma hakkı ile birlikte yayma hakkını da kapsadığının anlaşılmış bulunmasına göre davacılar ve davalı şirket vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava dilekçesinde davalı şirketin Mesam'dan izin almadan önce de eseri izinsiz çoğalttığı ve yaydığı gibi, Mesam'dan alınan izinden sonra da izin verilen miktarın dışında fazladan çoğaltma yaparak eser sahibinin mali haklarını ihlal ettiği iddia edilmiş olmasına rağmen, mahkemece bu iddiaların değerlendirilmemiş olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
3- Eser sahibinin adının fonogramların üzerinde gösterilmeyip, kartonetlerde gösterilmesinin yeterli olmadığı gerekçesiyle manevi tazminat isteminin kabulüne karar verilmiş ise de, fonogram içeriği tüm eserlerin her birinin söz yazarı, düzenleyicisi, icracısı ve benzeri hak sahiplerinin adlarının fonogram üzerinde ayrı ayrı gösterilmesi fiziken mümkün olmadığından hak sahiplerinin isimlerinin fonogramla birlikte dağıtılan kartonetlerde gösterilmesi yeterlidir. Ancak; yukarıda 2 numaralı bentte belirtilen bozma nedeni kapsamında davalı şirketin izinsiz olarak çoğaltma ve yayma yaptığı tespit edildiği takdirde davacıların manevi hak tazminatının değerlendirilmesi gerekecektir.
O halde mahkemece manevi tazminat talebinin bu çerçevede değerlendirilmesi gerekir iken yazılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru görülmemekle kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
4- Bozma neden ve şekline göre davalı şirket vekilinin hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekili ile davalı şirket vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle kararın davacılar yararına bozulmasına, 4 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı şirket vekilin hükmedilen manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına, takdir edilen 500.00 YTL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istekleri halinde temyiz edenlere iadelerine, 08.02.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy