(2499 S. K. m. 30) (818 S. K. m. 43) (1086 S. K. m. 84)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 09.06.2005 tarih ve 2005/149-2005/344 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 17.10.2006 gününde davacı avukatı Hamdi Yasaman ile davalı avukatı Çetin Güral gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili; müvekkilinin davalı bankanın Levent Şubesi'ne başvurarak 22.12.1993 tarihli kasa tahsil fişi ile 1 yıl vadeli hazine bonosu aldığını, tahsil fişinde vade sonu itibarıyla 15.719.000.000.-TL nominal değer öngörüldüğünü, alım tarihinde hazine bonosunun bastırılmamış olması nedeniyle fiziki teslimin yapılmadığını, daha sonra davalı bankaya çekilen faks ile bonoların gecelik faizde değerlendirilmek üzere transferinin istenmesine rağmen bu istemin gereğinin yerine getirilmediğini ve oradan 5 ay geçtikten sonra faksın içeriğinin anlaşılamadığının bildirildiğini, davalı bankanın davacı talimatına uygun davranmış olsaydı 01.02.1994 tarihiden itibaren hazine bonolarını ikinci piyasada değerlendirip Haziran 1994'e kadar gecelik faizde, daha sonra da süper bono ve Fon'da değerlendirileceğini ve bu şekilde herhangi bir zarara uğramayacağını, ancak davalı bankanın kusuru nedeniyle vade tarihinde ihtirazi kayıt ile yatırılan paranın tahsil edildiğini ileri sürerek, fazlası saklı tutularak şimdilik 101 milyon TL'nin, ıslah ile de 280.000.000.000.-TL zararın 21.12.1994 tarihinden itibaren reeskont oranı üzerinden faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin aracı olarak Hazinece çıkarılan devlet tahvili ve Hazine Bonosu bedellerini yatırımcıdan tahsil edip Hazineye intikal ettirdiğini, Hazine'nin, Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili basımı yapmaması nedeniyle davacıya fiziki teslim yapılamadığını, bankanın aracı kurum olarak anılan yatırım araçlarını geri alma taahhüdü olmadığını, davacının diğer yatırım araçları getirisinden yararlanamamasından davalı bankanın kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkeme; davacıya aldığı Hazine bonosu satımından davalı bankanın aracılık yaptığı ve Hazine Bonosu'nun vadesinden önce başka yatırım araçlarına dönüştürülmesi yolundaki davacı taleplerini yerine getirme yükümlülüğü bulunmadığı Hazine Bonoları'nın fiili tesliminin gecikmesinde bankanın kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiş, Dairemizce, davacının aldığı menkul kıymetin Hazine Bonosu olduğu, davalı bankanın faaliyetinin Hazine tarafından ihraç edilen menkul kıymetlerin ikinci el piyasada davacıya kesin satış işlemi olup olmadığı veya davalı bankanın sözkonusu sermaye piyasası araçlarının alım/satımının aracılık edip etmediğinin belirlenip, şayet ikinci durum sözkonusu ise davacının 01.02.1994 tarihli talimat gereğini yerine getirmemesinde SPK. nun 30. maddesi ve seri V.19 nolu tebliği ile diğer mevzuata uygun hareket edip etmediği ve sonuç olarak bankanın kusurlu davranıp davranmadığının, ayrıca davacının zararının uzman bilirkişi kurulu aracılığı ile saptanmasına işaretle karar bozulmuştur. Bozmaya uyularak alınan bilirkişi raporlarında, davalı bankanın bir aracı kuruluş olduğu ve müşteri emirlerini özen borcu çerçevesinde yerine getirme zorunluluğu bulunduğu davacının 01.02.1994 tarihinde verdiği faks emrini yerine getirmeyen bankanın aradan 5 ay geçtikten sonra faks teyidi isteminin özen borcuna aykırılık ve kusurunu oluşturduğu, davacının ise; bankanın faks emrini yerine getirmemesine rağmen 30.05.1994 tarihli ihtarnamesinden sonra bankaya yönelik bir talimatının olmayışı ve sadece menkul kıymetlerin aynen veya fotokopilerinin gönderilmesini isteyip satım veya geri alınması taleplerinin bulunmadığı, bu nedenle davacının da olayda kusurlu olduğu, HGK. nun verdiği kararlarla kusur oranlarına bağlı bir indirim yapılmayıp, toplanan deliller ve davanın seyrinin ortaya koyduğu veriler ışığında BK. 43. maddesi anlamında hükmedilecek miktarda asıl olarak uygun sonuç çerçevesinde bir indirim yapmak suretiyle karar verilmesine işaret edildiği, buna göre kusur oranı açısından inceleme yapılmasına gerek görülmediği, gerçekleşen zarar ve olayın oluş şekli gözönünde tutularak BK. 43. maddesine göre indirim yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 12.000.000.000.-TL'nin 30.04.1994 tarihinden itibaren %98 ve değişen oranlarla avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dilekçesinde fazla hak saklı tutularak şimdilik 101.000.000.-TL'nin tahsili istenmiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiş ve Dairemizin kararı bozmasından sonra dava edilen tutar 10.09.2001 tarihinde ıslah edilerek 280.000.000.000.-TL'nin tahsili istenmiştir.
HUMK. nun 84. maddesine göre tahkikata tabi davalarda ıslah tahkikatın sonuna kadar mümkündür.
İlk karar ile tahkikat sona erdirilmiş olmakla bozma kararından sonra ıslah yolu ile müddeabihin artırılması mümkün değildir. O halde mahkemece bozmadan sonra yapılan ıslaha göre davanın sonuçlandırılmış olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
2- Bozma neden ve şekline göre tarafların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle tarafların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, takdir edilen 450,00.-YTL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 19.10.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy