(5846 S. K. m. 4, 18)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 06.04.2004 gün ve 2003/1153-2004/181 sayılı kararı onayan Dairenin 30.05.2005 gün ve 2004/8072-2005/5632 sayılı kararı aleyhinde davacılar vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerinin davalıyla yaptıkları anlaşma sonucu Star Televizyonunda yayınlanan Yasemince adlı dizinin senaryosunu yazdıklarını, bu senaryoda belirtilen Kakılmış, Hamaset ve Fevriye tiplemelerinin FSEK. nun 4/8 inci maddesi kapsamında yer aldığını, Kakılmış tiplemesinin müvekkillerinden Gani Müjde'nin 01.08.1995 tarihli anlaşma kapsamında yazdığı senaryo içerisinde meydana getirildiğini, diğer tiplemelerin telif haklarının müvekkillere ait olduğunun noter kanalıyla onaylatıldığını, davalının yazılan senaryoya karşılık 06.1.2000 tarihine kadar dizi başına 3.600.000.000 TL ödeme yaptığını, bu tarihten itibaren şifahi sözleşmeyi feshettiğini, devamı yönde yapılan taleplerin kabul görmediğini, ancak bahse konu tipleri çektiği dizilerde kullandığını, ihtarnameye rağmen eylemlerini devam ettirdiğini ileri sürerek, dilekçede açıklanan tiplerin FSEK. na göre müvekkillerine ait olduğunun ve 01.06.2000 tarihinden itibaren 36 Milyar TL alacaklarının bulunduğunun tespitine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutularak 3.600.000.000 TL. nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, yetki, husumet itirazı ile zamanaşımı def'inde bulunarak, dava konusu tiplemelerin FSEK. nun 4 üncü maddesi anlamında eser niteliği taşımadıklarını, anılan isimlerin Yasemin Yalçın ile özdeş bulunduklarını, davacılardan Gani Müjde'yle yapılan 01.08.1995 tarihli sözleşmenin 4 üncü maddesi uyarınca mali hakların müvekkiline ait olduğunu, tiplemelerin Yasemin Yalçın fikri bulunduğunu, aksine sözleşme olmadığından hak sahibinin davalı şirket olduğunu, yazdırılan senaryoların bedelinin ödendiğini, 06.01.2000 tarihinden itibaren davacı tarafa senaryo yazdırılmadığını, tek taraflı olarak notere yaptırılan onaylatmanın bir sonuç doğurmayacağını, beş yıl sonra dava açılmasının anlaşılamadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, davacılar vekilince temyiz edilen karar, Dairemizin 30.05.2005 günlü kararında yazılı gerekçelerle onanmıştır.
Davacılar vekili bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Davacılar vekili, müvekkillerinin davalı ile yaptıkları anlaşma sonucu Yasemince adlı dizinin 39 bölümlük senaryosunu yazdıklarını, bu senaryoda belirtilen Kakılmış, Hamaset, Fevriye gibi tiplemelerin FSEK. nun 4/8. maddesi kapsamında eser olup, telif haklarının davacılara ait olduğunu, müvekkilinin izni olmadan davalı tarafın çektiği dizilerde bahse konu tiplemeleri kullandığını ileri sürerek, tazminat istemiştir.
Davalı vekili ise, eser niteliğinde olmayan tiplemenin Yasemin Yalçın ile özdeş olup, Yasemin Yalçın'ın fikri olduğunu, tiplemeler konusunda hak sahibinin ise, davalı şirket olduğunu savunmuştur.
Tarafların iddia ve savunmaları ile mahkemenin kabulü itibariyle, tiplemenin FSEK. 4/1-8. bendinde yazılı eser türlerinden tipleme olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalı tarafından karar düzeltme isteminde de bulunulmayan Dairemizin 30.05.2005 gün ve 2004/8072 Esas, 2005/5632 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, dava konusu eserlerin sahibinin davacı Gani Müjde olduğu tartışmasızdır.
Davalı şirketin davacı Gani Müjde ile arasındaki hizmet akdine dayalı olarak çalıştıran sıfatıyla sahip olduğu haklara gelince;
Gerçekten de, FSEK. 18/2. maddesindeki, aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır hükmüne göre, davalı şirket ile çalıştığı sürece davacı tarafından dava konusu tiplemelerin de yer aldığı senaryosu yazılan eserlerin üzerindeki mali hakların kullanım yetkisi davalıya aittir. Ancak, sözleşmeye dayalı olarak, davacı tarafından yazılan ve davalıya teslim edilen senaryodaki tiplemelerin mali haklarının kullanım yetkisinin davalı şirkete ait olması; bu eserlerde yer alan ve baskın karakter olma durumu arz eden belirli bir tipleme üzerinde de mali hak sahibi olacağı sonucunu doğurmaz.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet sözleşmesi uyarınca davacı tarafından yazılan 39 bölümlük senaryoda yer alan tiplemelerin (eserlerin) mali haklarının kullanımı ile ilgili olmayıp, 39 bölüm dışında ve davacı tarafından yazılmayan senaryolarda, başka bir değişle, davacının eser sahibi olduğu tiplemelerin davalı tarafından başka senaryolarda kullanılıp kullanılamayacağına ilişkindir.
Her somut uyuşmazlığın özellikleri göz önüne alınmak kaydıyla, bu tür tiplemelerin içinde yer aldıkları eserlerden bağımsız bir eser olma vasfına sahip olabilme ihtimali nedeniyle, koşulları oluştuğu takdirde, eser sahibinin tipleme üzerinde ayrıca telif hakkı mevcuttur.
Yukarıda özetlenen kabule göre de, uyuşmazlık konusu Kakılmış, Hamaset ve Fevriye tiplemeleri davacı tarafından yaratılmış olup, FSEK. nun 4/8. bendi uyarınca bağımsız bir eserdir. Davalı taraf ise, 01.08.1995 tarihli sözleşme gereği, davacı tarafından yazılan 39 bölüm üzerinde mali hak sahibidir. 39 bölümlük senaryo dışında dava konusu tiplemelerin davalı tarafından kullanılabilmesi, davacı eser sahibinin iznine tabidir. Davalı böyle bir iznin varlığını da kanıtlayamamıştır.
Açıklanan durum karşısında, dava konusu tiplemelerin davacı tarafından yazılan 39 bölümlük senaryo dışında, davalı tarafından yeni senaryolarda kullanılması halinde, davacı Gani Müjde'nin de buna izin vermemesi halinde, adı geçen davalının tazminat isteyebileceği, buna göre mahkemece tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile, Dairemizin 30.05.2005 gün ve 2004/8072 Esas, 2005/5632 Karar sayılı onama kararının kaldırılarak, mahkeme kararının davacılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harçlarının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 24.01.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy