(4458 S. K. m. 241)
Taraflar arasında görülen davada A. Asliye 2. Ticaret Mahkemesince verilen 25.05.2005 tarih ve 2004/222 - 2005/288 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 10.04.2007 gününde davacı avukatı İ. 2. ile davalılardan V. San. Tic. Ltd. Şti. avukatı M. ve Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı avukatı S. S. gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlenen yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi A. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacılar vekili, müvekkili limitet şirketin 4458 sayılı Yasa uyarınca Gümrük Antreposu açmak üzere izin alıp depoculuk faaliyetini yürüttüğünü, 12.053 kap porselen eşyanın 11.03.2002 tarihinde, davalı Gümrük İdaresinin gözetiminde ve talimatı ile yediemin olarak müvekkilinin işlettiği depoya alındığını, 01.05.2003 tarihine kadar olan 571.370 USD ardiye ücretinin ihtarnameye rağmen mal sahibi olan davalı şirket tarafından ödenmediğini, davacı şirket alacağının 510.000 USD' lık bölümünün diğer davacı İ. Tokaliç'e temlik edildiğini ileri sürerek, şimdilik 11.03.2002 tarihinden 15.08.2003 tarihine kadar olan 471.833.60 USD depo ücretinin ihtarname tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı V. Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, Asliye Ceza Mahkemesi dosyasına konu olan olayda, kaçak olduğu iddiasıyla yurt dışı menşeli porselenlere kolluk kuvvetlerince el konulup, bilahare A. Tır Gümrük Müdürlüğüne teslim edildiğini, sonraki gelişmelerden müvekkilinin haberi olmadığını, ardiye ücretleri hakkındaki 08.07.1997 gün ve 1997/134 sayılı Genelge uyarınca davacıların müvekkillerinden ardiye ücreti isteyemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı vekili, dava konusu uyuşmazlığın Ç. (G. Nak. Oto. San. Tic. Ltd. Şti)nce işletilen genel antrepodaki ardiye ücretinden kaynaklandığını, ihtilafın mal sahibi ile işletmeci arasındaki özel münasebetler kapsamında yer aldığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı şirkete ait mallara kaçak olduğu zannı ile gümrük görevlilerince el konulduğu ve bu malların davacıya ait antrepoda 14.03.2002 - 19.08.2003 tarihlen arasında muhafaza edildiği, malların kaçak olmadığının kesinleşmiş ceza mahkemesi karan ile belirlenmesi üzerine icra marifetiyle malların davalı şirket tarafından teslim alındığı, 08.07.1977 gün ve 1977/134 sayılı genelge gereğince ardiye ücretinden idarenin sorumlu olduğu, davalı idare vekili tarafından söz konusu genelgenin kaldırıldığı savunulmuş ise de, böyle bir genelgenin mevcut olmaması halinde dahi, mal sahibinin rızası ve iradesi dışında, kamu gücü kullanılarak el konulan malların ardiye ücretinden idarenin sorumlu tutulmasının hukukun genel ilkesi gereği olduğu, malların ilgilisine iadesine dair ceza kararının kesinleşmesinden sonra ise ardiye ücretinden davalı mal sahibinin sorumlu olacağı gerekçesiyle, 45.210 USD' nın 24.05.2003 tarihinden itibaren davalı V. Ltd. Şti.den, 428.623, 60 USD' nın 18.11.2003 dava tarihinden itibaren davalı idareden faiziyle birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacı şirketin davalı taraftan olan alacağını diğer davacı İ.'ye temlik etmesine karşın, davalı taraftan tahsiline karar verilen alacağın davacı şirkete verilmesine dair hükme yönelik olarak davacı İ. T. vekilinin bir temyizinin bulunmamasına göre davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davacılar vekilinin temyizine gelince; Dava, antrepo ücretinin tahsili istemine ilişkindir. Davalı V. Elektrik San ve Tic Ltd Şti.nin ithal ettiği emtiaya kaçak olduğu zannı ile gümrük idaresince el konulmuştur. Davalı V. San ve Tic Ltd Şti. tarafından ithal edilen ve T.G.D.D.Y. Geçici Depolama yerine alınan emtia, davalı şirketin Tır Gümrük Müdürlüğüne yazdığı gümrüğe davalı şirket adına gelen 31.01.2002 tarih ve 92 sayılı özet beyan muhteviyatı eşyaların ithal evraklarının temin edilememesi nedeniyle Ç. Genel Antreposuna alınması talebini içeren 11.03.2002 tarihli yazı sonrasında davacı şirketin işlettiği depoya alındığı anlaşılmaktadır. Davacı şirket ile malın sahibi olan davalı şirket arasında yazılı bir ardiye sözleşmesi imzalanmamış ise de ithal edilen davalı şirket malının, 11.03.2002 tarihli yazılı talebi üzerine davacı şirket antreposuna alınması ve hizmetten yararlanan olması nedeniyle, davalı şirketin antrepo ücretinden davacı şirkete karşı sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir. Gümrük Mevzuatı ve Genelgeler gereği davalı şirketin ilgili idareye rücu imkanının olması, davacı şirkete karşı antrepo ücreti sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.
Davalı şirkete ait mallara kaçak olduğu zannı ile diğer davalı Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığına bağlı gümrük idaresi görevlilerince el konulmuş ve el konulan mallar, davacıya ait antrepoda 14.03.2002 - 19.08.2003 tarihleri arasında muhafaza edilmiştir. A. 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2003/146 Esas, 2003/247 Karar sayılı karan ile malların kaçak olmadığı gerekçesiyle davalı şirket yetkilisi olan sanığın beraatına, malların davalı şirkete iadesine karar verilmiştir. Bu dönem içerisinde malların muhafaza edildiği davacı tarafa ait depo, Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün izin ve gözetiminde işletilen özel bir işletmedir. Davalı idare vekili, antrepo ücretinden müvekkilinin sorumlu olmadığını savunmuştur. Ancak, T.C. Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından Gümrükler Başmüdürlüğüme yazılan 10.04.2002 tarihli yazı içeriğinden, 08.07.1977 tarih ve 1977/134 sayılı Genelgenin olay tarihinde yürürlükte olduğu, bu Genelgenin 1. maddesinde Kaçak zannı ile el konulup Gümrük ve Tekel idarelerine ait ambarlarda yer olmaması nedeniyle Denizcilik Bankası, T.C.D.D. Yolları işletmeleri, özel sundurmalara teslim edilen eşya ve vasıtalarda kesin olarak kaçak olmama nedeniyle sahibine iadesine veya müsaderesine karar verilmesi halinde; olaya kaçakçılık nedeniyle el konulduğu tarih ile kesinleşmiş kararın ilgiliye veya vekiline tebliğ edildiği tarihe kadar tahakkuk edecek ardiye ücreti Bakanlıkça ödenecek, diğer durumlarda ilgilisince ödenecektir. hükmünün yer aldığı, 1977/134 sayılı Genelgenin 1. maddesi gereğince A. 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2003/146 Esas, 2003/247 Karar sayılı kesinleşmiş mahkeme kararının davalı şirket yetkilisi veya vekiline tebliğ tarihine kadar, davacı şirkete karşı davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olması gerekecektir, Asliye Ceza Mahkemesinin kesinleşmiş kararının davalı şirket vekiline tebliğ tarihinden sonra ise, ardiye ücretinden sorumluluk, sadece davalı şirkete ait olacaktır.
Mahkemece, A. 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2003/146 Esas, 2003/247 Karar sayılı kesinleşmiş mahkeme kararının davalı şirket yetkilisi veya vekiline tebliğ tarihine kadar davacıya karşı ardiye ücretinden davalıların birlikte, bu tarihten sonra ise, sadece davalı şirketin sorumlu tutulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle karamı davacılar yararına BOZULMASINA, takdir edilen 500 YTL duruşma vekillik ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacılara iadesine, aşağıda yazılı bakiye 1.686.81 YTL. temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, 10.04.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy