(5846 S. K. m. 12, 18, 68)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 08.04.2004 tarih ve 2003/16-2004/194 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilini lisans sözleşmesine istinaden merkezi Londra'da bulunan "Getty Image limited" unvanlı şirketin Türkiye temsilcisi olarak faaliyet gösterdiğini, bu firmanın malı olan Sanat Fotoğrafı diaların pazarlanması ve kiralanması işini yaptığını, davalının 10030028 numara ile kayıtlı diayı TV kanalında izinsiz kullandığını, uyarıların sonuçsuz kaldığını, kullanım bedeline ilişkin düzenlenen faturaya itiraz edilmediğini, mali haklara tecavüz edildiğini ileri sürerek, 1.033.441.640 TL.nin FSEK.nun 68 nci maddesi uyarınca üç katının hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının eser sahipliğini ispat etmesi gerektiğini, iddiaların yersiz olduğunu, tazminat miktarını fahiş bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının yurt dışında bulunan yabancı firmayı temsil yetkisi bulunduğu, davalının izinsiz olarak diayı TV'de yayınladığı, davacının FSEK.nun 68 nci maddesi uyarınca üç kat tutarında tazminat isteyebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne 2.785.037.640 TL.nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dışı olan ve Londra'da yerleşik "Getty Images Limited" şirketi tarafından internet aracılığıyla da satışa sunulan davaya konu 10030028 sayılı fotoğraf eserin bulunduğu web sitesinde eser sahibi fotoğraf sanatçısının adının belirtilmemiş olması nedeniyle; 5846 sayılı FSEK.nun 12/1. fıkrasındaki " yayımlanmış olan bir eserin sahibi 11. maddeye göre belli olmadıkça, yayımlayan ve oda belli değilse çoğaltanın eser sahibine ait hak ve yetkileri kendi namına kullanabilir" hükmüne göre eserin mali haklarının dava dışı şirkete ait olacağı karinesi geçerlidir.
Öte yandan, söz konusu "www.creative.gettyimages.com" alan adını (domain name) taşıyan sitenin ilgili sayfasında "All contents © copyright 1999-2003 Getty Images, Inc. All rights reserved (içeriklerin 1999-2003 tarihleri itibariyle telif hakkı sahibi Getty İmages şirketidir, tüm hakları saklıdır)" açıklaması itibariyle, anılan fotoğraf eserin mali hakları kullanma yetkisinin bu şirkete ait olduğunun belirtilmiş olması, aynı hususun davacı ile bu şirket arasında akdedilen 21.11.1997 tarihli lisans sözleşmesinde de yazılı bulunması nedenleriyle FSEK 18/2. maddesi uyarınca da dava dışı şirketin dava konusu fotoğraf esere ilişkin mali hakları kullanma yetkisine sahip olduğuna karine teşkil eder, karinenin aksini ispat yükü ise, davalı tarafa aittir. Davalı tarafça bu karinenin aksini kanıtlayan herhangi bir delil ileri sürülmemiştir.
Bu bakımdan, yukarıda birinci ve ikinci paragraflarda açıklandığı üzere FSEK.nun 12/1. ve 18/2. maddeleri uyarınca davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve bu hususa yönelik olan temyiz itirazının reddine,
2- Ancak, davacı yurt dışında yerleşik dava dışı "Getty Images Limited" unvanlı şirket ile arasındaki 21.11.1997 tarihli alt lisans sözleşmesi ile çoğaltma hakkını devraldığı fotoğrafın davalı tarafından izinsiz yayımlanması ve çoğaltılması nedeniyle FSEK.nun 68/1. maddesi uyarınca "üç katı fazlasıyla telif tazminatı" talep etmiştir.
FSEK.nun 68/1. maddesine göre telif tazminatı talep hakkı eser sahibine veya eser sahibinden "mali hakları FSEK.nun 48/1. fıkrasına göre devralan" kişi veya kişilere aittir. Aynı yasanın 48/2. fıkrası uyarınca "mali hakları kullanma yetkisini (ruhsat/lisans) devralan" kişinin bu maddeye dayalı olarak dava açma hakkı ise mevcut değildir. Çünkü, lisansa konu eser üzerindeki mali hak sahipliği halen devreden (lisans veren) kişi üzerinde kalmaya devam etmektedir.
Somut uyuşmazlıkta da, davacı ile dava dışı yabancı uyruklu şirket arasındaki 21.11.1997 tarihli lisans sözleşmesi içerik itibariyle; dava konusu eser de dahil olmak üzere bir kısım eserlerin çoğaltma hakkının Türkiye'de inhisari kullanım yetkisinin devrine ilişkin olup mali hakların devri söz konusu olmadığından, davacı bu lisans sözleşmesine dayalı olarak FSEK.nun 68/1. maddesine dayalı olarak telif tazminatı isteyemez.
Kaldı ki, 21.11.1997 tarihli lisans sözleşmesinin 8/4. maddesinde ; lisans verenin telif haklarının ihlali halinde lisans alan davacının kendiliğinden harekete geçemeyeceği ve izinsiz dava açamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hüküm itibariyle dahi, davacının lisans verenden izin almaksızın dava açma hakkı bulunmamaktadır. Böyle bir izin belgesi de dosyaya ibraz edilmemiştir. Yukarıdaki paragraftaki açıklama itibariyle bu iznin sonradan dosyaya ibraz edilmesi hali de davacının aktif dava ehliyetine sahip olacağı sonucunu doğuramaz.
Bu sebeple davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddi gerekirken kabulü yerinde görülmemiş kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. Bozma nedenine göre de davalı vekilinin yukarıdaki bentler dışındaki diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle davalı vekilinin 1. bentteki sair temyiz itirazının reddine, 2. bentte yazılı nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı vekilinin yukarıdaki bentler dışında kalan diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 20.01.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy