(818 S. K. m. 125, 126) (6762 S. K. m. 520)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kırıkkale Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 29.11.2004 tarih ve 2003/570-2004/414 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 11.04.2006 gününde davacı avukatı Bülent Ensari ile davalı avukatı Hüseyin Güneşer gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı Kırmaksan Ltd. Şti.'nin 25 adet hisse ile ortağı olup, dava dışı anılan şirketin daha ucuz kredi kullanabilmesi için 15.09.1992 tarihli sözleşme ile müvekkilinin hisselerinin davalıya devredildiğini, kredi temini için geçici olarak davalıya devredilen hisseleri davalının başkasına devredemeyeceğini, kredinin temin edilememesi veya tamamen geri ödenmesi halinde davalının devir aldığı hisseleri davacıya yada diğer ortaklara devredeceği, payları devretmediği takdirde davacıya 625.000 DM tazminat ile aynı miktarda cezai şart ödemeyi davalının kabul ettiğini, Kırmaksan Ltd. Şti.'nin sözleşmede öngörülen krediyi temin edememesi ve durumun davalıya bildirilmesine rağmen, payların davacıya iade edilmediğini, bedelin de ödenmediğini ileri sürerek, şimdilik Kırmaksan Ltd. Şti.'ndeki 25 adet hisse bedeli olan 319.557 Euro'nun 03.11.1993 tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, kredi kullanılması amacıyla davacı tarafından müvekkiline devredilen hisselerin, kredinin alınamaması nedeniyle, davacı şirketin yönetim kurulu üyesi Halim Şenses'in talebi üzerine, 03.11.1993 tarihinde Mehmet Şenses'e devredildiğini, diğer ortakların da bu devre muvafakat ettiğini, devir sonucunda alacağa konu edilen 625.000 DM'lık senedini de davalının iade aldığını, BK.nun 126/4. maddesinde yazılı 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, Şensesler A.Ş.'nin kurucusu ve yetkili müdürü olan Halim Şenses'in talebi ve diğerlerinin de muvafakatleri ile hisselerin Mehmet Şenses'e devredildiği, ayrıca zamanaşımı süresinin de dolduğu, paranın teminatı olarak verilen senedin de davalıda olduğu ve davacının bu parayı talep edemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
15.09.1992 tarihinde imzalanan sözleşme ile, ortağı oldukları dava dışı Kırmaksan Kırıkkale Makine ve Traktör Yedek Parçaları Ltd Şti.'nin daha ucuz kredi kullanabilmesi için, davacı anonim şirket ile dava dışı Naim Tezel, Mehmet Tezel, Mehmet Şenses'in limited şirket hisselerini davalı Mehmet Çağlayan'a devretmeyi kabul etmişlerdir. Hisse devrinin gerçek bir devir olmadığı, kredinin alınamaması veya alınıp da kredi borcunun ödenmesi sonrasında, Mehmet Çağlayan'ın hisseleri gerçek sahiplerine iade edeceği, bu işlemler tamamlanıncaya kadar Mehmet Çağlayan'ın, hisselerini devraldığı diğer ortaklara teminat senedi vereceği 15.09.1992 tarihli sözleşmede açıkça belirtilmektedir. Yapılan sözleşme sonrasında, hisse devrilerinin TTK. nun 520. maddesine uygun olarak gerçekleştirildiği, ancak uygun koşullarda limited şirketin kredi temin edemediği de taraflar arasında tartışmasızdır. Uyuşmazlık, gerçekte davacıya ait olan limited şirket hisselerinin, şirketin kredi kullanamaması sonrasında davalı tarafından davacıya veya davacının muvafakat ettiği bir başka kişiye iade edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.
Taraflar arasındaki ilişki, bu hali ile bir inançlı işlem olup, sözleşmeye aykırılık iddiasıyla davacı taraf hisse bedellerinin tahsilini istemektedir. İnançlı işlemden kaynaklanan uyuşmazlıklara uygulanacak zamanaşımı süresi, BK.nun 126/4. maddesindeki 5 yıllık süre değil, BK.nun 125. maddesinde yazılı 10 yıllık süredir. Bu sürenin başlangıç tarihi ise, inançlı işlem gereği iadesi gereken şeyin iade edilme tarihi, bir başka ifade ile, davacı alacağının muaccel hale geldiği tarihtir. Mahkemece, davalı tarafın zamanaşımı def'inin belirtilen yasal düzenlemelere göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan; Davalı taraf, davacı tarafından devredilen limited şirket hisselerinin davalının gösterdiği Mehmet Şenses isimli kişiye iade edildiğini savunmuş, bunu kanıtlamak amacıyla da, davacı anonim şirketin 01.06.1997 tarih, 2 sayılı yönetim kurulu kararını delil olarak sunmuştur. Davacı taraf ise, 01.06.1997 tarihli yönetim kurulu kararının altında yer alan Halim Şenses ve Makbule Altuner'in imzalarının sahte olduğunu ileri sürmüş, ancak bu husus araştırılmamıştır.
Mahkemece, BK.nun 125. maddesi hükmü de dikkate alınarak, taraflar arasındaki inançlı işlemden doğan alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve dava konusu limited şirket hisselerinin davalı tarafından davacı yada davacının muvafakat ettiği kişiye iade edilip edilmediğinin değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 450,00.-YTL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.04.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy