(6762 S. K. m. 1283) (Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) m. 23)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Düzce Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 12.05.2004 tarih ve 2002/460 - 2004/233 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 14.03.2006 gününde davacı avukatı Erdoğan Gökçe ile davalı avukatı İbrahim Gökçe gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin taşıma rizikolarına karşı sigorta güvencesi altına aldığı sigortalıya ait sigara emtiasının Gürbulak/Mersin taşımasının davalılarca yapıldığını ve teslim sırasında bir kısmının ıslanarak hasar gördüğünün saptandığını, bu yüzden sigortalıya 18.853.117.500 TL zararının tazmin edildiğini ileri sürerek, bu tutarın davalılardan rücuan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar vekili, yüklemeyle sürücülere insiyatif bırakılmadığını ve fabrika işçilerinin gümrüğe beyan edilen 1200 kutu sigarayı zorlama ve sıkıştırma suretiyle yüklediklerini, yüklemenin fazla olması nedeniyle dorse bezinin gerilmesi sonucunda iki noktadan yağışın sızmasına bağlı olarak sigaralar zarar görmeden karton kutuların ıslandığını ve ıslanan dış kısım kartonları değiştirilerek başka bir araçla aynı miktarlı sigaranın Irak'a gönderildiğini, olayda müvekkillerinin kusurunun ve davacının sigortalısının zararının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davalı gerçek kişilerin taşıyıcı sıfatının bulunmadığı, taşımayı davalı kooperatifin yaptığı ve tam ve sağlam olarak taşıyana teslim edilen sigaralardan 183 barcın ıslanarak hasar gördüğü ve Irak'taki alıcısı tarafından kabul edilmediği, hasarlı sigaraların yeniden değerlendirilmesinin mümkün olmadığından sovtaj düşümü yapılamayacağı fatura değerine nazaran CMR 23. maddesinde öngörülen azami sorumluluk tutarının fazla olması nedeniyle davalı taşıyıcının sigorta şirketinin ödediği tutardan sorumlu bulunduğu, davadan önce taşıyıcının temerrüdünün oluşmadığı gerekçesiyle 18.853.117.500 TL'nın dava tarihinden itibaren reeskont oranı üzerinden faizi ile birlikte davalı S.S. Uluslararası Kaynaşlı Taşıyıcılar Kooperatifinden tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalılar vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve, taşıma sözleşmesinde davalı kooperatifin taşıyıcı olduğunun belirtilmiş bulunmasına, emtianın taşıma sırasında hasar gördüğünün taşıyan sürücüsünün imzasını içeren tutanak ile de belirlenmiş bulunmasına göre; davalılar vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- TTK. nun 1283/1. maddesine göre sigorta şirketi, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin ancak gerçekten uğradığı zararları tazmin ile zorunludur.
Somut olayda taşımaya konu hasarlı sigaraların akibeti belirlenmeden sigortalının gerçek zararının saptanması mümkün değildir. Zira davacı yanca sunulan eksper raporunda sigortalı şirket yetkilisinin hasarlı sigaralar ile birlikte diğerlerinin alcının ülkesine başka araçla sevk edileceği ve alıcının kabul etmesi durumunda herhangi bir taleplerinin olmayacağını beyan ettiği, ancak alıcı firmanın ambalaj bozukluğu nedeniyle ıslak sigaraları iade ettiği yazılmıştır. Hasar tutanağında sigaralardaki hasarların niteliği tam olarak belirlenmemiş, sadece ambalajın mı yoksa sigaraların mı hasarlı olduğu saptanmadan, bu hali ile dahi alıcının teslim alabileceği olasılığı ile Mersin Serbest Bölgesi'nden başka bir araç ile Irak'taki alıcısına gönderilmiş, alıcının kabul etmemesi üzerine iade edildiği belirtilerek sigortalıya ödenen tutarın rücuen tazmini istenmiştir. O halde yukarıda belirtilen yasa hükmü gözetilerek taşımaya konu hasarlı sigaraların akibeti tespit edilip sigortalının gerçek hasarının davacı sigorta şirketi tarafından kanıtlanması durumunda rücu edilebilecek tazminat tutarının belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir iken, eksik inceleme sonucu yazılı gerekçeyle hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
3- Kabul şekline göre de hakkındaki dava reddedilen diğer davalılar lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince vekalet ücreti verilmemesi de doğru görülmediğinden kararın bu nedenle dahi bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle kararın davalılar yararına BOZULMASINA, 450.00 YTL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 16.03.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy