(1086 S. K. m. 91) (818 S. K. m. 41)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Bolu Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 21.01.2004 tarih ve 2001/351-2004/36 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerinin davalı kooperatifin ortağı bulunduğunu, çekilen kura sonucu üretilen B bloktaki konutlara taşındıklarını, projeye aykırı ve kötü malzeme kullanılarak yapılması nedeniyle 12.11.1999 tarihinde meydana gelen deprem sonucunda anılan bloğun yıkıldığını, bir kısım müvekkilinin ihtarına rağmen davalının yıkılan konutların bedelini ödemediği gibi aidatların tahsili için dava açtığını, bu davaların halen derdest bulunduğunu ileri sürerek, her bir müvekkili için 5 milyar TL olmak üzere şimdilik toplam 45.000.000.000.-TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı temsilcileri, davacılar lehine tesis edilmiş kat irtifakı bulunmadığını, halen ortak olduklarından bu tür tazminat isteme haklarının bulunmadığını, yasa gereği ağır hasarlı binaların yıktırıldığını, kooperatife kusur izafe edilmeyeceğini, devlet tarafından yaptırılan konutlara yerleştirildiklerini ve ana sözleşmeye göre dava açma haklarının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacıların kooperatife ortak oldukları, inşaatların tamamlandığı, kura çekilip konutların ortaklara tahsis edildiği, konutlarda oturdukları, konutların 4 bloktan oluştuğu, sadece davacıların konutlarının bulunduğu B bloğun depremde yıkıldığı, adlarına kalıcı konut tahsis edildiği, davalı kooperatifin uyuşmazlık konusu tazminattan sorumlu olabilmesi için binaların yapılmasından bizzat sorumlu olması gerektiği, oysa konutların yüklenici tarafından inşa edildiği, teknik ve fenni sorumluların başkaları olduğu, kooperatifin kasıt ve kusurunun bulunduğuna dair kanıt sunulmadığı, davacıların davasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
1-) Mahkeme kararı, davacılar vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir. Ancak, davacı asillerden Emine Avşalak 21.07.2005, Mehmet Gürgen ve Yusuf Taşkın ise 06.07.2005 tarihli dilekçeleriyle temyiz isteminden feragat etmiştir.
HUMK. nun 91 inci maddesine göre feragat, iki taraftan birinin netice-i talebinden vazgeçmesidir. O halde, davacılar Emine Avşalak, Mehmet Gürgen ve Yusuf Taşkın'ın feragat nedeniyle temyiz istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
2-) Diğer davacılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Dava, kooperatif ortaklığı nedeniyle tahsis ve teslim edilen konutların kötü ve ayıplı yapılması sonucu depremde yıkıldıkları iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davalı kooperatifin inşa ettiği konutların dört bloktan ibaret olduğu, davacıların tamamına teslim edilen konutların yer aldığı B bloğun 21.11.1999 tarihli depremde yıkıldığı, oturulamaz hale geldiği, ancak diğer blokların sağlam olduğu hususları taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Davalı kooperatifin konutların tamamını yüklenici firmaya yaptırdığı da dosya kapsamıyla sabittir. Yapı kooperatifi, akçalı yükümlülüklerini yerine getiren ortağına oturmaya elverişli konut vermek zorunda olup, teslim ettiği konutun ayıp ve eksikliklerinden sorumludur. Kooperatif ortağının, aralarında sözleşme ilişkisi bulunmayan yükleniciye karşı dava açma hakkı bulunmamaktadır. Ancak, kooperatifin zararı ödedikten sonra sözleşme ilişkisi bulunun akidi yükleniciye rücu etmek hakkı mevcuttur. Bu durum karşısında, ayıplı ve eksik teslim halinde kooperatifin ortaklara karşı sorumlu olduğu kabul edilerek kanıtların değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddi yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar Emine Avşalak, Mehmet Gürgen ve Yusuf Taşkın'ın temyiz istemlerinin HUMK. nun 432/4 üncü maddesi uyarınca reddine, (2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın temyiz isteminden feragat eden davacılar dışındaki davacılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 23.01.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy