(Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) m. 13, 17)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 10. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 05.10.2004 tarih ve 2001/1331-2004/1000 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gürkan Gençkaya tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı Mars Uluslararası Nakliyat Ltd. Şti. arasında nakliyat abonman sözleşmesi bulunduğunu, anılan şirketin dava dışı bir şirkete ait 38 koli yükü taşınmak üzere davalıya teslim ettiğini, yükün alıcısına teslim edilmemesi nedeniyle doğan zararın sigorta ettirene ödendiğini ileri sürerek, 3.442.000.000.TL.nın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, teslim alınan yükün Fransa'da değişik adreslere teslim edildiğini, eksik teslim konusunda müvekkiline bir ihbar veya mal teslimi konusunda çekince olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki kanıtlara göre, olaya CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, davacı tarafından dosyaya sunulan belgeler arasında varma yerinde eksik mal teslim edildiğine ilişkin bir tutanağın bulunmadığı, bu nedenle davalı taşıyıcının sorumlu olamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan rücu davasıdır.
Davacının nakliyat sigortası ile teminat altına aldığı emtia davalı tarafından taşınmış, ancak alıcısına ulaştırılmadığı iddia edilmiştir.
Davada CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. CMR. anlaşmasının 13/1 maddesine göre, yükün teslim için belirtilen yere varışından sonra alıcı, makbuz karşılığında kendisine sevk mektubunun ikinci nüshasını ve yükü teslim etmesini taşıyıcıdan talep hakkına sahiptir. Bu durumda malların yerine ulaştırılmış olması ön koşul olup, mallar yerine ulaştırılmadan sevk mektubu görülemeyeceğinden alıcının malları teslim almadığına ilişkin sevk mektubuna çekince koyması mümkün değildir.
CMR. 17/1 maddesine göre taşıyıcı yükü teslim aldığı andan itibaren teslim edinceye kadar sorumlu olup, yükü usulüne uygun olarak, sağlam ve doğru yerde alıcısına teslim etmiş olduğunu da ispat etmek zorundadır.
Mahkemece, malın noksan teslim edildiğine ilişkin tarafların yetkili elemanları tarafından tutulmuş bir tutanak bulunmadığı belirtilmiş ise de, davacının iddiasının yükün hiç teslim edilmediğine yönelik olduğu gibi, davacı nakliyat sigorta poliçesini düzenlemiş olup, olayda CMR sigorta poliçesi hükümlerinin de tatbik imkanı bulunmamaktadır.
O halde mahkemece, sigortalı emtianın alıcısına usulüne uygun olarak teslim edilmiş olunduğuna ilişkin davalı taşıyıcıya ispat imkanı tanınarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 03.04.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy