(1086 S. K. m. 516, 517)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 9. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 09.03.2004 tarih ve 2003/511-2004/151 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M. Pınar Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.'ne ait Antalya Limanı işletme hakkının 31.08.1998 tarihinde imzalanan sözleşme çerçevesinde Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiğini, devir bedelinden vadeye bağlanan tutarların teminatı olarak Sümerbank A.Ş. ve Egebank A.Ş. tarafından müvekkili idareye verilen teminat mektupları uyarınca adı geçen bankaların sorumlu bulunduğunu, Sümerbank A.Ş.nin TMSF'na devredildiğini, Ege Bank'ın Sümerbank ile birleştirildiğini ve Fon tarafından da Oyakbank A.Ş.ne devredildiğini, buna göre Sümerbank'ın her türlü borç ve yükümlülüklerinin Oyakbank A.Ş.ne intikali nedeniyle bankanın teminat mektubundan kaynaklanan borçtan sorumlu olduğunu, Sümerbank A.Ş.nin bir takım yükümlülüklerinin TMSF tarafından üstlenilmesinin Fon'a husumet yöneltilmesini gerektirdiğini, davalı Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş.nin ise devir sözleşmesinin tarafı olarak borçtan sorumlu olduğunu ileri sürerek 4.740 ABD Doları gecikme faizi ve 103.538 ABD Doları cezai şart olmak üzere toplam 108.278 ABD Doları tutarındaki alacağın cezai şarta tekabül eden kısmının faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Oyakbank A.Ş. vekili, Ege Bank A.Ş. ve Sümerbank A.Ş.nin teminat mektuplarından kaynaklanan sorumluluklarının TMSF tarafından davacıya ödenmiş bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı TMSF vekili, müvekkilinin kamu tüzel kişiliğine haiz bir kurum olması nedeniyle davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğinden müvekkili aleyhine açılan davada görevsizlik kararı verilmesini, müvekkili tarafından teminat mektuplarından kaynaklanan borcun davacıya ödenmiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. vekili, davanın idari yargı yerinde açılması gerektiğini, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin 19. maddesinde tahkim şartının kararlaştırıldığını, bu husus yerine getirilmeden açılan davanın bu nedenle ve esas bakımından da reddi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalı Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. arasında yapılan sözleşmenin 19. maddesinde tahkime gidileceğine dair madde bulunması nedeni ile davalılar Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. ve Oyakbank A.Ş. ile ilgili açılan davada dava dilekçesinin reddi ile tahkim itirazının kabulüne, davalı TMSF aleyhine açılan davada ise idari yargının görevli olması nedeniyle mahkemenin görevsizliği ile dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi uyarınca kararlaştırılan devir bedelinden vadeye bağlanan taksit tutarının geç ödenmesinden kaynaklanan gecikme faizi ve cezai şart bedellerinin tahsili istemlerine ilişkindir. Anılan sözleşmenin uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin bulunan 19. maddesinin ilk fıkrasında, sözleşmenin uygulanmasından doğan her türlü ihtilafta tahkime gidileceğinin kararlaştırılmış olmasına rağmen, maddenin son fıkrasında sözleşmeyle ilgili uyuşmazlıkların hallinde İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olduğunun belirtilmesi karşısında yaratılan bu ikilem nedeniyle tarafların sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların halli hususunda ortaya koydukları tahkim iradesinin açıklık ve kesinlik unsurlarından yoksun olduğu anlaşılmıştır. Yargıtay'ın bu konuda yerleşik bulunan içtihatları uyarınca tahkim sözleşmesinin veya şartının geçerliliği bu husustaki iradenin kesin bir şekilde ortaya konulmasına bağlı olup, tarafların hem tahkim şartı, hem de yetki şartı kararlaştırmaları halinde tahkim şartı geçersizdir. Bu durumda, taraflarca kararlaştırılan tahkim şartının geçersiz olduğu anlaşıldığından mahkemece yargılamaya devam olunması gerekirken, geçersiz bulunan tahkim şartına dayalı olarak davalılardan Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. ve Oyakbank A.Ş. yönünden yazılı şekilde tahkim itirazının kabulü ile dava dilekçesinin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş olup, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
2- Öte yandan mahkemece, diğer davalı TMSF aleyhine açılan davada idari yargının görevli olduğu belirtilerek anılan davalı yönünden görevsizlik kararı verilmişse de, davalı TMSF.nun bu davadaki sorumluluğu, kanunun kendisine tanıdığı hak ve yetkilerin tek taraflı olarak kullanılması sonucu yapılan idari işlem ve alınan kararlardan kaynaklanmayıp, sözleşmede kararlaştırılan devir bedelinin teminatını oluşturan teminat mektuplarına dayalı olmasına ve bu itibarla tamamen özel hukuk alanına tabi bulunan teminat mektubu ilişkisinden doğmasına göre, anılan davalı aleyhine açılan bu davaya bakmanın Adli Yargı'nın görev alanında bulunduğunun kabulü ile yargılamaya devam olunması gerekirken, bu davalı yönünden de yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş olup, davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 13.04.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy