(818 S. K. m. 84) (1163 S. K. m. 59)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Konya Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 02.02.2005 tarih ve 2000/1090-2005/28 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ata Durak tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı kooperatif ortağı olan müvekkilinin, aidat borçlarını ödemediği gerekçesiyle 06.11.2000 tarihli 28 no'lu yönetim kurulu kararıyla ortaklıktan ihraç edildiğini, oysa müvekkili ile eşi ve oğlunun ortağı bulundukları Ulusoy İnş. Ltd. Şti.'nin davalı kooperatifin inşaatlarını yaptığını ve hem şirketin hem de oğlunun bu işten kaynaklanan alacaklarının bulunduğunu, bu alacakların müvekkilinin aidat borcundan mahsubu konusunda hem müvekkilinin hem de oğlunun taleplerinin kooperatifçe kabul edilmediğini, bu alacakların tahsili için açılan davaların beklenmesi gerektiğini, davalı kooperatifin hem borcunu ödemeyip hem de müvekkilinden para talep etmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek, ihraç kararının iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının ortağı olduğu müteahhit şirketin müvekkilinden alacağı bulunduğunun kanıtlanamadığını, kaldı ki takas-mahsup talebinde bulunabilmek için hukuki ilişkisinin taraflarının aynı olması gerektiğini, ihraç işlemlerinin Yasa'ya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, kooperatif kayıtlarında davacının aidat borcunun inşaat şirketinin alacağından mahsup edilerek ödenmiş gösterilmesinin davacı yönünden kazanılmış hak oluşturmayacağı, inşaat sözleşmesinin Kooperatifler Kanunu'nun 59. maddesine aykırı olduğu, zira davacının oğlu Abbas Ulusoy'u bir süre hem kooperatifin hem de müteahhit şirketin yönetim kurulu başkanlığı görevini yaptığı, davacının hukuka aykırı sözleşmeye dayanarak takas-mahsup def'inde bulunamayacağı, Abbas'ın da alacaklı olup olmadığının belli olmadığı, alacaklı olsa bile 3.şahıs olduğundan takas talep edilemeyeceği, mahsubun ise BK.nun 84. maddesi uyarınca alacaklıya tanınmış bir seçimlik hak olduğu, ihraç kararında yasa ve anasözleşmeye aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı kooperatif ortaklığından ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, her ne kadar kararın gerekçe kısmında aksi belirtilse de, görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda, davalı kooperatifin kuruluşundan bu yana tüm genel kurul toplantı tutanaklarının getirtilmediği ve bu nedenle kooperatifçe talep edilen alacak miktarının gerçek olup olmadığının belirlenemediği bildirilmektedir. Ayrıca davalı kooperatifçe talepte bulunurken, davacının (5.098.000.000) TL olan toplam ödeme miktarına müteahhit firmanın alacağı olan (1.992.000.000) TL'nın eklenerek elde edilen meblağın davacı borcundan düşüldüğü, diğer bir deyişle mahsup işleminin fiilen yapıldığı da aynı bilirkişi raporunda belirtilmektedir. Bu durum karşısında mahkemece, davalı kooperatife ait tüm genel kurul toplantı tutanaklarının getirtilip inceletilmesi sonucunda davacının ödemesi gereken aidat borcunun ne miktarda olduğu, bu borcun ne kadarını fiilen ne kadarını müteahhit firmanın alacağının mahsubu şeklinde ödediği, diğer bir deyişle ihtar tarihi itibariyle gerçek borç miktarının ne olduğu tespit edilip davalı kooperatifçe bu ihtarnamelerle talep edilen borç miktarının doğru olup olmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 17.04.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy