(2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 21.12.2004 tarih ve 2004/337 - 2004/1052 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi ayrı ayrı taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 14.03.2006 gününde davacılar Şekerbank TAŞ avukatı Bekir Üner ve T.Emlak Bankası A.Ş. avukatı Murat Türkmen ile davalılar Larsen And Toubro Ltd. Şti. avukatı Ali İ. Şanver, Sadri İnş. Tic. A.Ş. avukatı Orhan Öncül ve TMSS avukatı Taylan Demir gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekilleri, asıl ve birleşen davalarda davalılar arasındaki eser sözleşmesi sonrasında müvekkilleri tarafından davalı Sadri Şener İnş. San. ve Tic. A.Ş. lehine, muhatab, Larsen and Toubro Ltd. Şti. olan avans teminat mektupları düzenlediklerini, davalı Larsen and Toubro'nun avans teminat mektupları ile garanti olan avansın önemli bir kısmını geri aldığını, bir kısmını ise alabilme imkanı olmasına rağmen almadığını ve teminat mektuplarıyla garanti olunan riskin doğumuna isteyerek kötüniyetli davranışlarla sebep olduğunu ileri sürerek, dava konusu teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespiti ile iptaline, davalılarca yaratılan müdahale ve muarazanın önlenmesine, davalılar arasındaki taşeronluk sözleşmesi gereği Viyana Hakem Heyeti'nin 02.12.1996 tarihli kararının Türkiye'de tenfiz şartlarının bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı Sadri Şener İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili, edimlerini yerine getirmeyen diğer davalının kötü niyetli olduğunu belirtmiştir.
Diğer davalı vekili, davacılar tarafından garanti edilen hususun teminat mektuplarının lehdarı ile muhatabı arasındaki ilişkiden bağımsız olduğunu, riskin doğumuna müvekkilinin sebebiyet vermediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davanın reddine dair verilen kararlar en son Dairemizce 21.10.2003 tarih ve 2003/9671 Esas, 9643 Karar sayılı ilamıyla bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, 15.10.1993 günlü sözleşme ile Rusya Savunma Bakanlığı'na Zenograt'da 601 adet apartman dairesinin yapımının kararlaştırıldığı, 06.04.1994 tarihli sözleşme ile taşeronluk sözleşmesinin imzalandığı, taşerona 2.548.125 DM tutarlı bir avans ödemesinin yapılacağı, bu ödemenin yüklenici firma lehine aynı meblağlı bir banka garantisi karşılığı olacağı, dava konusu teminat mektuplarının da davacı bankalar tarafından Larsen and Toubro'ya hitaben diğer davalı lehine tanzim edildiği, 07.12.1994 tarihinde Larsen and Toubro'nun taşeronluk sözleşmesini fesh ederek, teminat mektubunun tazminini istediği, davaya konu teminat mektuplarının avans teminat mektubu olduklarının kabulünün gerektiği, Larsen and Toubro Ltd. Şti. tarafından diğer davalı Sadri Şener İnş. San. ve Tic. A.Ş. arasındaki sözleşmenin 4/3. maddesinde avansın geri alınması, taşerona ödenecek tutarın % 20'si kesilerek yapılacaktır ve bu kesinti tüm avans geri alınıncaya kadar devam edecektir. Banka garantisinin tutarı, geri alınan avans tutarı kadar olacaktır hükmünün yer aldığı, her ne kadar bu hüküm davalılar arasındaki sözleşmede yer almakta ise de, teminat mektubunu düzenleyen davacı bankaların da sözleşmenin bu hükmünü muhataba karşı ileri sürme hakkına haiz olduklarını kabul etmenin gerektiği, kaldı ki, davacı bankaların düzenlediği teminat mektuplarında da benzer ifadelerin yer aldığı gerekçeleriyle, davacı Emlak Bankası yönünden lehdarı Sadri Şener İnş. A.Ş., muhatab Larsen and Toubro Ltd. Şti. olan (2.548.125) DEM teminat mektubu yönünden (807.848) DEM itibarıyla davanın kabulüne, bu miktar yönünden davacının borçlu bulunmadığının tespitine, birleşen davada davacı Şekerbank T.A.Ş. yönünden (2.050.000) DEM tutarlı teminat mektubunun (650.199) DEM'lik tutarı yönünden davanın kabulüyle, davacının borçlu olmadığının tespitine ve yine birleşen davada Esbank T.A.Ş. yönünden ise, 11.10.1994 gün (2.000.000) DEM, 04.05.1994 gün (2.500.000) DEM yönünden ise (1.427.023) DEM yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar, taraflar vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
1-) Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilleri ile davalılardan Sadri Şener İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.
2-) Davalılardan Larsen and Toubro Ltd. Şti. vekilinin temyizine gelince, mahkemece, 13.09.2004 havale tarihli bilirkişi ek raporunun hükme dayanak alındığı belirtildiğine ve anılan raporun dosya kapsamına uygun olması karşısında, birleşen 1997/103 Esas sayılı davada 11.10.1994 gün ve 894 nolu (2.000.000) DEM yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, anılan teminat mektubuna yönelik olarak davanın kabulü anlamına gelebilecek ve infazda tereddüt yaratacak biçimde a- 11.10.1994 gün 894 nolu (2.000.000) DEM, b- 04.05.1994 gün, 1048 nolu (2.500.000) DEM yönünden ise (1.427.023) DEM yönünden davanın kabulüne, işbu miktar yönünden davacının borçlu bulunmadığının tespitine şeklinde hüküm tesisi hatalı olmuştur.
3-) Yine, davalılardan Larsen and Toubro Ltd. Şti. vekilince, müvekkili tarafından davacı bankalar aleyhine yapılan icra takiplerine engel olunmak amacıyla mektupların nakde tahvil edilmemesi yönünden ihtiyati tedbir kararı alındığından bahisle, İİK. nun 72/4. maddesi gereğince müvekkili yararına % 40 tazminata hükmedilmesine yönelik talebi hakkında olumlu-olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, bu hususta temyize konu 21.12.2004 günlü kararda hiçbir değerlendirme yapılmamış olması hatalı olmuş ve açıklanan nedenlerle kararın mümeyyiz davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilleri ile davalılardan Sadri Şener İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalılardan Larsen and Toubro Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, 450.00 YTL duruşma vekillik ücretinin davacılardan alınarak davalı Larsen and Toubro Ltd. Şti. verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 8.385.00 YTL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı Sadri Şener İnş. A.Ş.'den alınmasına, aşağıda yazılı bakiye 1.00 YTL temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan Şekerbank T.A.Ş.'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı Larsen and Toubro Ltd. Şti.'ne iadesine, 14.03.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy