(1163 S. K. m. 16) (1086 S. K. m. 438)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Fethiye Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 19.10.2004 tarih ve 2002/422-2004/865 sayılı kararın duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, olmakla dava HUMK. nun 3494 sayılı kanunla değişik 438/1. maddesi hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddi ile tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, dava dosyası için Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı bulunduğunu, ticari aracını sattığı ve kooperatifin merkezinin bulunduğu yer gerekçe gösterilerek ihracına karar verildiğini, oysa ticari aracının bulunduğunu, satışın kooperatifi ilgilendirmediğini, merkeze ilişkin hükme dayanarak ihraç kararı verilemeyeceğini, bu kararın yasa ve anasözleşmeye aykırı bulunduğunu ileri sürerek, anılan kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının ticari plakasını ve ortaklığını iki yıl önce Davut Sarıhan'a devir ettiğini, bu şahsın ortaklığının kabul edildiğini, daha sonra davacının ticari plakası ve arabası olmayan bir üyeden ortaklık devir aldığını bildirdiğini, yapılan araştırma sonucunda ortaklık koşullarını taşımadığından eski anasözleşmenin 4 ve yeni anasözleşmenin 14 ve 15 inci maddeleri uyarınca çıkarma kararı verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Müdahale isteminde bulunan Davut Sarıhan, davacının ortaklığını ve ticari plakasını devir aldığını, ihraç kararının yerinde olduğunu bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının kooperatifin amacına uygun motorlu aracının bulunmaması nedeniyle ihracına karar verildiği, anasözleşmede bu durumun çıkarma sebebi olarak düzenlendiği, ihraç kararının yerinde olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-) Dava, kooperatif ortaklığından ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. Davacının, önceden de davalı kooperatifin ortağı olduğu, ortaklığını davaya katılma talebinde bulunan Davut Sarıhan'a devrettiği, bu devrin 22.05.2000 tarih ve 8 numaralı yönetim kurulu kararı ile kabul edildiği, daha sonra davacının dava dışı Orhan Özyurt'un ortaklığını devir aldığı, davalı kooperatif yönetim kurulunun 27.05.2002 tarih ve 28 numaralı kararı ile bu devrin benimsendiği, 65 numaralı ortak olarak yeniden kaydının yapıldığı, amaca uygun aracının bulunmaması nedeniyle davaya konu ihraç kararının verildiği hususları uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki çekişme, bu kararın yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davalı kooperatifin anasözleşmesinin 10 uncu maddesinde amaca uygun araç sahibi olmak hali ortak olma koşulları arasında sayılmıştır. Aynı anasözleşmenin 14 üncü maddesinde ise ortaklık koşullarını kaybedenlerin ihraç edilecekleri düzenlenmiştir. Ancak, amaca uygun araca sahip olmama durumu hemen ortağın ortaklık sıfatını yitirmesi sonucunu doğuracak bir neden olarak kabul edilemez. Ortağın yeniden araç sahibi olma veya ortaklığı devir etme ihtimali mümkün bulunduğundan, bu konuda ortağa uygun bir süre içerisinde amaca uygun araç sahibi olması yönünden bir ihtar yapılması ve bundan sonra bu şartı yerine getirmediği takdirde ihraç edilmesi hayatın olağan akışına, iyi niyet kurallarına ve kooperatifin amacına uygun olacağından bu husus gözetilmeden davacının ihracına karar verilmesi doğru değildir. O halde, anılan husus araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulması yanlış olmuş, hükmün bozulması gerekmiştir.
2-) Öte yandan, yargılama sırasında davacının ortaklığa yeniden alındığına yönelik tutanağa beyanlar geçmiş olmasına rağmen bu hususta davalı kayıtları üzerinde araştırma yapılmadan, davanın konusuz kalıp kalmadığı değerlendirilmeden karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
3-) Ayrıca, uyuşmazlık, davacının dava dışı ortak Orhan Özyurt'tan devir aldığı ortaklıktan dolayı ihraç edilmesine ilişkin kararın iptaline ilişkin olup, önceki ortaklığını devir alan Davut Sarıhan'ın bu davaya katılmasında hukuki yararı bulunmamaktadır. O halde, davaya müdahale isteminde bulunan Davut Sarıhan'ın yatırmış olduğu harçtan dolayı davacının sorumlu tutulması da doğru görülmemiş, kararın bu yönüyle de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1, 2 ve 3 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın, davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.05.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy