(818 S. K. m. 43, 44, 47)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen davada Elmadağ Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 02.02.2005 tarih ve 2002/423-2005/11 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacılardan N. ve Y. K. vekili ile davalılardan B. Rent A Car (M. A. A.) ve davalı Koç Allianz Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 19.09.2006 gününde davacılardan N. ve Y. K. avukatı M. Y. ile davalılardan B. Rent A Car avukatı M. K. ve Sigorta avukatı Ş. Y. gelip, temyiz dilekçelerinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi A. S. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili, müvekkillerinden K., Ö., G. ve G.'in murisleri olan S. N.'nun içinde bulunduğu davalılardan C
Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti'ne ait olup, B. Rent a Car-M. A. A. tarafından kiraya verilen sürücü V. K.'in kullandığı aracın devrilmesi sonucu K. N.'nun 3 gün, N. K.'nun 7 gün süreyle iş ve gücünden kalacak şekilde yaralandıkları S. N.'nun ise öldüğünü ileri sürerek, davacı K. için (23.557.641.349.-)TL, G. için (1.010.581.968.-) TL, Özgür ve Gülden için ayrı ayrı (100.000.000.-)TL. maddi ve K. için (1.500.000.000.-)TL, Ö., G. ve G. için ayrı ayrı (1.000.000.000.-)TL, N. için (600.000.000.-)TL, D. için (400.000.000.-) TL manevi tazminatın faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama esnasında davalılardan Kaynak Sigorta Acenteliği A.Ş. hakkındaki davasını takipsiz bırakmıştır.
Davalılardan C
Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti. ve B. Rent a Car (M. A. A.) vekili, müvekkili C
Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.'nin araç maliki olup, bir yıllığına B. Rent a Car'a kiraya verdiğini, böylece işleten sıfatının bulunmadığını, aracın B. Rent a Car tarafından kazaya neden olan sürücü V. K.'e 13 gün süreyle kiralandığını ve işleten sıfatının kalmadığını, olayda hatır taşımasının söz konusu olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı Koç Allianz Sigorta A.Ş. vekili, manevi tazminat isteminin tazminat kapsamı dışında kaldığını, faiz başlangıç tarihinin ancak dava tarihi olabileceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna nazaran, davalılardan C
Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.'nin kazaya neden olan aracı B.-M. A. A.'e bir yıl süreyle kiralaması nedeniyle işleten sıfatının bulunmadığı, B.-M. A. A.'in ise aracı standart rent a car sözleşmesiyle 13 günlüğüne V. K.'e kiralamış ise de, bu şahsın araç üzerinde tam bir fiili hakimiyet kurmaması dolayısıyla işleten sıfatını kazanmasının mümkün olmadığı, sürücü ile müteveffa ve diğer yaralananlar arasında akrabalık ilişkisi mevcut ise de, olayda hatır taşımacılığı bulunduğuna ilişkin tam bir kanaat hasıl olmadığı, bu husustaki takdir hakkının mağdur olanlardan yana kullanıldığı ve takdiri indirim yapılmasına gerek görülmediği gerekçeleriyle, davalı K
Sigorta A.Ş. yönünden karar tesisine yer olmadığına, davanın davalı C. Motorlu Araçlar yönünden reddine, davacılardan K.l için (23.557,64) YTL, G. için (1.010,58) YTL maddi tazminatın davalılardan B. Rent a car-M. A. A. ve Koç Allianz sigortadan faiziyle tahsiline, davacılardan K. için (1000) YTL, Ö., G. ve G. için ayrı, ayrı (750)'şer YTL manevi tazminatın davalılardan B. Rent a Car-M. A. A.'den faiziyle tahsiline, davacılardan N. ve D.'nun manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Karar, davalılardan B. Rent a Car (M. A. A.), Koç Allianz Sigorta A.Ş. ve davacılar vekilince ayrı, ayrı temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılardan K., Ö., G. ve .. Rent a Car (M. A. A.) ve Koç Allianz Sigorta A.Ş vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacılardan K., N., D.'nun da içerisinde bulunduğu ve dava dışı V. tarafından kullanılan aracın yapmış olduğu kaza sonucunda K., N. ve D.'nun yaralandığı, S. N.'nun vefat ettiği tartışmasızdır. Araç sürücüsünün kiraladığı araçla yanında akrabaları olduğu halde şehirlerarası yola çıktığı, söz konusu trafik kazasının bu esnada vuku bulduğu anlaşılmakla ortada hatır taşıması mevcuttur.
Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44. maddeleri birbirlerini tamamlayan hükümleri içermektedir. Hakim gerek tazminatın şeklini, gerekse miktarını tayin ederken kusur oranı ile birlikte, halin özelliklerini de göz önünde bulundurmak zorundadır. Yakın akraba olan sürücü ve yolcuların gezinti için arabaya alınıp taşınması durumu da bu maddeler kapsamı içinde mütalaa edilmesi gereken bir husus olup tazminatın hakkaniyete uygun bir miktar indirilmesini icap ettirir. Mahkemece tazminat miktarının tayininde bu hususun göz önünde bulundurulmamış olması yasaya aykırı olup mümeyyiz davalıların bu yöne ilişkin temyiz itirazı yerindedir.
3- Öte yandan, davacılardan N.'ın söz konusu kazada (7) gün, D.'nun (5) gün süreyle iş ve gücünden kalacak derecede yaralandıkları anlaşıldığından, Borçlar Kanununun 47. maddesi uyarınca adı geçenler yararına uygun miktarda manevi tazminat takdiri gerekirken, bu istemin reddine karar verilmiş olması da doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılardan K., Ö., G. ve G. vekilinin tüm, davacılardan N. ve D. K. velayeten Yücel ile davalılardan B. Rent a Car (M. A. A.) ve Koç Allianz Sigorta A.Ş vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılardan B. Rent a Car (M. A. A.) ve Koç Allianz Sigorta A.Ş vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın B. Rent a Car A.Ş ve Koç Allianz Sigorta A.Ş yararına, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılardan N. ve D. yararına BOZULMASINA, takdir edilen 450.00 YTL vekillik ücretinin davalılardan tahsili ile davacılardan N. ve D.'ya velayeten Y. K.'ya verilmesine, takdir edilen 450.00 YTL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalı B. Rent a Car'a verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 1.00 YTL harcın davacılar K., Ö., G. ve G.'den alınmasına, ödedikleri temyiz peşin harcın istek halinde davalılara iadesine, 19.09.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy