(818 S. K. m. 162) (6762 S. K. m. 1143) (Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) m. 27)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 04.03.2004 gün ve 2001/1016-2004/88 s. kararın Yargıtay'ca tetkiki duruşmalı olarak davacı vekili ve davalı Unok A.Ş. vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 20.09.2005 günde davacı avukatı Murat Kömürcü ile davalılardan Unok Nak. A.Ş. avukatı Eda Eğmir gelip, sair davalılar avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve bütün belgeler okunarak incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili müvekkilinin yurt dışına satış yaptığı tekstil emtiasının davalı Unok ile yapılan sözleşme gereğince sair davalıya ilişkin araçla taşındığı sırada çıkan yangında zayi olduğunu ileri sürerek; fazla hak saklı kalmak kaydıyla şimdilik 12.976.620.000 TL'nın olay gününden itibaren reeskont oranı üzerinden faizi ile birlikte davalılardan tahsilini istemiştir. Yargılama sırasında davasını tümüyle davalı Unok A.Ş'ne yönelttiğini bildirmiştir.
Davalı Unok A.Ş vekili, taşımayı dava dışı İztaş A.Ş'nin yaptığını, husumetin bu şirkete yada müvekkilinin acentası olduğu Davies Turner'e yöneltilmesi gerektiğini, istenen zarar bedelinin abartıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davalı Unok A.Ş.nin acenta olduğuna ait savunmasını kanıtlayamadığı, bu davalının asıl taşıyan olduğu ve davacının zararından sorumlu bulunduğu, davacının alıcı zararını ödediği ve davalıya rücu hakkını elde ettiği, CMR sözleşmesi hükümleri gereğince 9.078.621.548 TL. alacaklı olduğu gerekçesiyle bu miktarın dava gününden itibaren senelik %5 faizi ile birlikte davalı Unok A.Ş'den tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili ve davalı Unok A.Ş vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmamasına ve davalı Unok A.Ş.nin 06.07.2001 günlü ihtarnamesi ve davaya verdiği yanıt dilekçesinde, kendilerinin ilk taşımacı olduğunu açıkça kabul etmiş bulunması sebebiyle kendisine pasif husumet yöneltilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmamasına göre, davalı vekilinin bu hususa yönelik temyiz itirazının reddi gerekmiştir.
2- Ancak, davalı Unok A.Ş.nin davacının aktif dava ehliyetine yönelik savunması yeterince incelenmiş değildir. Mahkemece, davacının aktif husumet ehliyetinin varlığına, ithalatçı yabancı firmanın davacıya yazdığı 07.07.2001 günlü yazı esas alınmış ise de, anılan belgenin BK.nun 162 nci ve devam eden maddelerinde ön görülen alacağın temliki sonucunu doğurucu nitelikte olup olmadığı irdelenmemiştir. Kaldı ki anılan yazı bir ibra belgesi olarak düşünülse dahi, satışın CİF satış olması sebebiyle TTK. nun 1143 üncü maddesi gereğince hasar ve nef'inin alıcıya geçmiş olması karşısında ibra belgesinde davacıya dava için muvafakat verildiğinin de belirtilmesi gerekmiştir.
Öte yandan, davalı şirketin ihbar talebi üzerine ihbar edilen sıfatıyla dosyaya dilekçe sunan Lutz Assekuranz Sigorta Şirketi vekili alıcı zararının müvekkilince karşılandığı ve ibraname alındığını savunmuştur.
O durumda mahkemece, bu iddia ve savunmalar gözönünde bulundurularak davacının aktif dava ehliyetinin değerlendirilmesi gerekir iken, eksik inceleme sonucunda yazılı biçimde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
2- Kabul şekline göre de, davacının talebi TL. üzerindendir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereğince CMR taşımaları sebebiyle ödenecek tazminatın TL. olarak hüküm altına alınması durumunda CMR Sözleşmesinin 27 nci maddesinde öngörülen SDR'ne uygulanacak senelik %5 oranı üzerinden faiz değil, talep gibi reeskont faizi olmalıdır.
3- Öte yandan davalı Demirakçe Ltd. Şti. hakkında dava husumetten reddedildiğine göre Asgari Avukatlık Ücret Tarifesi'nin 7/3 üncü maddesi delaletiyle tarifenin 2. kısmının 2. bölümünde ön görülen 300.000.000 TL. ücreti vekalet verilmesi gerekir iken nisbi ücreti vekalete karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
4- Bozma neden ve şekline göre davalı Unok A.,Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesini gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda 1 no.lu bentte açıklanan sebeplerle davalı Unok A.Ş. vekilinin pasif husumete yönelik temyiz itirazının reddine, 2 no.lu bentte açıklanan sebeplerle kararın davalı Unok A.Ş. yararına, 3 no.lu bentte açıklanan sebeplerle davacı yararına BOZULMASINA, 4 no.lu bentte açıklanan sebeplerle davacı Unok A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, takdir edilen 400.00 YTL. duruşma vekillik ücretinin taraflardan alınarak yek sair tarafa verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 22.09.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy