(4389 S. K. m. 14)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 22.11.2004 tarih ve 2000/783-2004/1235 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B. Ş. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, dava dışı Egebank A.Ş'nin müvekkiline devredildiğini, ortakları arasında yer alan davalı Y. M. D. ile diğer ortaklar aleyhine anılan bankanın emin şekilde çalışmasını tehlikeye düşürecek biçimde kaynaklarını kendi lehlerine kullandıkları iddiasıyla dava açıldığını, T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıplar Kurulu raporunda tespit edildiği üzere bir yöntem olarak yurt dışında off-shore şirketi kurdurup ve bunların temsilcisi olarak kendilerine yakın bir şahsı atadıklarının belirlendiğini, 13.08.1999 tarihinde KKTC'nde kurulan Egebank-Off Shore Ltd.Şti.'nin %91 oranındaki hissesinin Egebank A.Ş'nin %90,37 oranında doğrudan ve dolaylı payına sahip olan Y.M. D.'in Egebank A.Ş aracılığı ile Türkiye'de mevduat topladığını, Y.M. D.'in yakın arkadaşı olan davalı G. B.'ün temsilcisi göründüğü diğer davalı şirketlere 10.12.1999 tarihinde 25.000.000 ve 10.000.000 USD tutarlı krediler kullandırıldığını, bu paralarla hisse senetleri alındığını, başka işlemler yapıldığını, davalıların muvazaalı işlemler gerçekleştirdiklerinin belirlendiğini ileri sürerek, davalılardan G. B.'ün Sümerbank A.Ş Gayrettepe Şubesi nezdinde açılan hesapta mevcut 14.443.250.USD ve 7.750.000TL, Yonne Fin.İnc. adına İktisat Bankası Akmerkez Şubesi nezdinde açılan hesapta mevcut 5.060.746.USD, İktisat Yat.Men.Değ.A.Ş nezninde açılan hesapta mevcut 180.000.000 adet Medya Holding hisse senedi, Sümerbank Gayrettepe Şubesi nezdinde açılan hesapta mevcut 34.548.000 TL, Dına İmp.and Export Ltd. adına Sümerbank Şubesi nezdinde açılan hesapta mevcut 234.164.000 TL, Ege Yat.Menk.Değ.A.Ş nezdinde açılan hesapta mevcut 1.175.240.000 adet Medya Holding A.Ş hisse senedinin davalı Y.M.D.'e ait olduğunun tespitine, diğer davalılar adına olan hesapların iptaline, bahse konu hisse ve meblağların müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı G. B. vekili, müvekkilinin diğer davalı şirketlerin temsilcisi olduğunu, dava edilen hisse ve paraların bu şirketlere ait bulunduğunu, müvekkiline husumet düşmeyeceğini, diğer iddiaların yersiz olduğunu, Egebank A.Ş'nin ortakları arasında yer almadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalılar vekili, müvekkillerinin ayrı hukuki kişilikler olduğunu, Y. M. D.'in davacıya likit ve kesinleşmiş bir borcunun bulunmadığını, Egebank A.Ş'ndeki hissesine davacı tarafından usulsüz şekilde el konulduğunu, iptali için açılan davanın derdest bulunduğunu, Bankalar Yasası'nın 14 üncü maddesinin müvekkilleri şirketlere uygulanmasının mümkün olmadığını, para ve hisselerin şirketlere ait bulunduğunu, muvazaa iddiasının da yersiz olduğunu, davada taraf olmayan Ege Off Shorre Ltd.Şti'nin ayrı banka bulunduğunu, Bankalar Yasası'na tabi olmadığını, kullandırdığı kredilerin Türkiye'deki Kurumları ilgilendirmeyeceğini, mudilerin daha yüksek ve vergisiz kazanç sağlamak için para yatırdıklarını, Egebank A.Ş'nin havale komisyonu aldığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı Egebank A.Ş'nin davacı kuruma devir edildiği, 4389 Sayılı Bankalar Yasası uyarınca anılan bankanın kaynaklarının kötü kullanıldığı iddiasıyla yönetici ve hakim ortaklan aleyhine dava açıldığı, halen derdest olduğu, uyuşmazlığa konu hesaplardaki para ve hisselerin bu bankanın yöneticisi ve hakim ortağı bulunan Y.M. D.'e ait olduğunun iddia edildiği, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu, dava dışı Egebank Off Shorre Ltd.Şti. tarafından davalı şirketlere 15.000.000 USD ve 10.000.000 USD tutarlı krediler kullandırıldığı, anılan şirketlerin usulüne uygun şekilde B. V. Adalarında kanunlarına göre kuruldukları, davalı G. B.'ün bu şirketlerin Türkiye temsilcisi bulunduğu, ortakları arasında davalı Y.M. D.'in yer almadığı, davalı şirketlere kullandırılan kredilerin kaynağının Egebank Off Shorre Ltd.Şti'nin Türkiye'deki mudilerden topladığı mevduatların olduğu, off shorre hesaplarının TMSF. kapsamında bulunmadığı, uyuşmazlığa konu paraların Egebank A.Ş'nin paraları olmadığı, bu banka şubelerinden havale yapılmış olmasının anılan banka kaynaklarından kullandırıldıkları sonucunu doğurmayacağı, off shorre bankasında mevduat sahiplerinin hak iddia edebileceği, Y.M. D. ile diğer Egebank A.Ş yöneticilerinin mevduat sahiplerini ikna ederek off shorre bankasına yönlendirdikleri gerçek ise de bu durumun kaynak bakımından sonuca etkili bulunmadığı, uyuşmazlığa konu meblağ ve hisselerin Y.M. D.'e ait olduğunun ve Egebank A.Ş kaynaklarından kullandırılarak Egebank Off Shorre Ltd.Şti'ne aktarıldığı yönünde organik illiyet bağı kurulamadığı ve ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, alacak istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davacı taraf dava dışı Egebank A.Ş.'nin hakim ortaklarından olan davalılardan Y.M. D.'in bankayı zarara uğrattığını ve bu nedenle açılan davanın derdest olduğunu anılan davalının bir kısım muvazaalı işlemlerle B. V. Adalarında bulunan davalı şirketler üzerinden yurtdışına gönderdiği paraları, tekrar Türkiye'ye getirerek kendi adına kullanmak istediğini ve bu şekilde gelen paraların bir kısmı ile kamuoyu tarafından da yakinen bilindiği üzere bir miktar Medya Holding A.Ş.nin hisse senetlerini aldığını, diğer davalılar adına hesaplarda görünen paraların gerçekte anılan davalıya ait olduğunu ileri sürerek işbu davayı açmıştır. Açılan davanın bu niteliğine göre bir an için davacı tarafın iddiası gibi dava konusu edilen para ve hisse senetlerinin davalılardan Y.M. D.'e ait olduğu kabul edilse dahi bu davanın dinlenebilmesi davacının adı geçen davalıdan alacaklı olduğunun belirlenip anılan kararın kesinleşmesine bağlıdır. Bu itibarla yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredilen Egebank A.Ş.'nin hakim ortağı Y.M. D. ile bankanın diğer yönetici ve ortakları hakkında bankanın emin bir şekilde çalışmasını tehlikeye düşürecek biçimde banka kaynaklarını kendi lehlerine kullanarak bankayı zarara uğrattıklarının tesbiti ve zararın tazmini iddiası ile İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2000/726 Esas sayısı ile açılan derdest davanın sonucunun beklenmesi gerekmektedir. Davacının davalı Y.M. D.'den alacaklı olduğunun belirlenmesi, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu sonucuna götürebileceğinden anılan dava dosyası sonuçlanmadan bu dava dosyasının karara bağlanması doğru görülmemiş kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.
2- Öte yandan, dosya içeriğinden de anlaşılacağı ve mahkemece de benimsendiği üzere, davalı yabancı şirketlere kullandırılan kredi Off-Shore kaynaklı ise de kredinin kullandırılmasıyla artık söz konusu paraların krediyi kim kullanmış ise onun mal varlığına dahil olduğunun kabulünün gerekeceği kuşkusuzdur. Bu itibarla, mahkemenin dava konusu edilen tutarların Off-Shore parası olduğuna ve bu sebeple davacı tarafın böyle bir davayı açamayacağına ilişkin ret gerekçesine itibar olunamaz.
Mahkemece öncelikle davalı yabancı şirketlerin söz konusu kredileri ne şekilde kullandıkları, buna ilişkin yazılı sözleşme bulunup bulunmadığı, var ise sözleşmeleri kimlerin imzaladığı, davalı yabancı şirketlerin ne zaman kurulduğu, amaçlarının ne olduğu, ortaklarının kimlerden teşekkül ettiği, hisse senetlerinin ne şekilde temin edildiği ve nevilerinin ne olduğu, yapılan genel kurullara bu hisse senetlerini temsilen kimin katıldığı ve davalı Y.M. D.'in söz konusu yabancı şirketlerle ilişkilerinin ne olduğu tesbit ettirilerek davalı G. B.'ün Y.M. D.'in gizli kasası olduğu gerçeği de gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Kaldı ki hükme esas alınan bilirkişi raporunda da bu araştırmanın yapılması gereğine değinilmiş olmasına rağmen mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmaması doğru bulunmamış kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) ve (2) nolu bentlerde belirtilen nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı lehine BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12.06.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy