(5846 S. K. m. 1, 5, 68, 70, 84) (1086 S. K. m. 275, 286)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 23.03.2005 tarih ve 2004/225 - 2005/171 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 17.10.2006 gününde davacılar avukatı Ünsal Piroğlu ile davalılardan Videotek Film Ltd. Şti. avukatı Ünsal Uluca gelip, diğer davalı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili Nevin Dal'ın murisi Behlül Dal'ın Ermeni Terör Örgütü Asala'yı protesto etmek için İstanbul Taksim meydanında kendisini yakan Artin Penik isimli Ermeni asıllı T.C. vatandaşı ile ölmeden çok kısa bir süre önce hastanede yaptığı röportajı videoya kaydettiğini, yapılan bir röportajıın çok önemli bir tarihi belgesel niteliği taşıdığını, belirtilen belgesel eserin sahibi ajans tarafından filmin bir kopyasının Kültür Bakanlığı'na sadece kültürel amaçlı kullanılmak amacı ile tevdi edildiğini, davalı Video Tek Ltd. Şti.nin adı geçen belgesel filmi bilinmeyen bu şekilde ele geçirerek Ermeni sorununa ilişkin bir filmde davacı eser sahiplerinden izin almadan ve isimleri yazılmadan aynen kullanıldığını, belgeselin 08.05.2003 tarihinde TRT'de yapılan 6 bölümlük bir programda da izinsiz gösterildiğini ileri sürerek, şimdilik FSEK. nun 68 inci maddesi gereğince 15.000.000.000. TL mali haklar tazminatı ile, FSEK. nun 70/1 inci maddesi gereğince 10.000.000.000. TL manevi haklar tazminatının davalılardan tahsili ile hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Videotek Prodüksiyon Filmcilik Reklamcılık San. Ltd. Şti. vekili, müvekkili tarafından TRT televizyonunda gösterilmek üzere hazırlanan 6 bölümlük filmin bir belgesel film olduğunu, davacı tarafın olağanüstü ve mucizevi bir çekim olarak tanımladığı görüntülerin televizyon haberlerinde defalarca yer aldığını ve eser olarak nitelendirilemeyeceğini, davacı tarafından Kültür Bakanlığı'na satılan filmin Kültür Bakanlığı'nın talimatları doğrultusunda hareket eden TRT'den edinen müvekkilinin davacıların mali ve manevi haklarına karşı bir ihlali olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı TRT vekili, TRT'de yayınlanan Sarı Gelin-Ermeni Sorununun İç Yüzü adlı belgesel filmin Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği'nin yazısıyla TRT'ye iletildikten sonra 08.05.2003-12.06.2003 tarihleri arasında yayınlanmış olup, bantların Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği'ne iade edileceğini, yayın karşılığı diğer davalıya bir bedel ödenmediğini, davacının mali ve manevi haklarına tecavüz olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dosya kapsamına göre, hastane odasında ağır yaralı olarak tedavi gören Artin Penik'in vefatından kısa bir süre önce tespit edilen ses ve görüntü kayıtlarında muris Behlül Dal'ın doktorların gözetiminde ve ağır hastane koşullarında yaptığı çekimin sadece mevcut durumun aslına sadık tespitinden ibaret olduğu, zaten bir yönetmenin ağır hasta olan bir kişinin odasında görüntü almadan önce sanatsal çalışma ve hazırlıklar yapmasının beklenemeyeceği, ayrıca böyle bir çekimin senaryosunun olmasının da düşünülemeyeceği, çekimin içeriği itibariyle ilmi, öğretici ve günlük olayı tespit eden nitelikli bir film olarak kabul edilmesine rağmen FSEK. nun 1/b(a) maddesi anlamında hususiyet vasfı olmadığından sinema eseri olarak kabul edilemeyeceği, davacılar vekilinin FSEK. nun 84 üncü maddesine göre haksız rekabet hükümlerine göre de bir talebinin olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dava, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere dava konusu yapılan filmin davacılardan Nevin Dal'ın murisi olan sinema yönetmeni Behlül Dal tarafından çekildiği ve davalı tarafça iddia edilen biçimde izinsiz kullanıldığı yanlar arasında çekişmesiz olup, uyuşmazlığın halli söz konusu filmin FSEK.nun 5 inci maddesi uyarınca sinema eseri niteliğinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Bu noktada mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi kurulu filmin belgesel nitelikli bir sinema eseri olduğunu belirtmişlerdir. Yukarıda da belirtildiği üzere uyuşmazlık filmin eser mahiyetinde olup olmadığı noktasında toplanmakta olup, uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle de çözümü HUMK. nun 275 vd. maddeleri uyarınca özel ve teknik bilgiyi gerektirmektedir. Nitekim, mahkemece de bu husus kabul edilerek bilirkişi incelemesi yaptırılması cihetine gidilmiştir. Her ne kadar HUMK. nun 286 ncı maddesi uyarınca bilirkişi rey ve mütalası hakimi bağlamaz ise de bu hükmün hakimin bilirkişi raporunu yeterli görmezse, yeniden bilirkişi incelemesi yaptırması gerektiği şeklinde anlaşılması gerektiği, yoksa çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda hakimin bilirkişi raporunun aksine karar verebileceği şeklinde anlaşılmasının mümkün olmadığı nazara alınarak, mahkemece bilirkişi raporunda dava konusu filmin hangi nedenlerle eser mahiyetinde olduğunun açıklanmaması da nazara alınıp, ölmeden kısa bir süre önce hastane odasında bulunan Artin Penik isimli şahsa ait dört dakikalık ses ve görüntülerin FSEK. nun 5 inci maddesi anlamında sinema eseri sayılıp sayılamayacağı hususunda aralarında sinema sektöründe bir uzmanın da bulunduğu üç kişilik bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak neticesine göre bir karar verilmek gerekirken, anılan hususlar gözden kaçırılarak eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, takdir edilen 450,00 YTL duruşma vekillik ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 19.10.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy