(1086 S. K. m. 74, 275) (818 S. K. m. 249)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 10.06.2004 tarih ve 2001/150-2004/413 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi asıl davada davacı vekili ile davalılardan Mek. İnş. Tic. A. Ş. vekili ve Ataer A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Muktedir Lale tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili asıl davada, müvekkilinin davalılardan Mek. A.Ş.nin taşımazını 31.07.2000 tarihli sözleşme ile kiraladığını, kira akdinin yapıldığında taşınmazın natamam durumda olup, sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren 60 günlük süre zarfında tamamlanarak müvekkiline tesliminin kararlaştırıldığını, bu işler karşılığında kira bedellerinden mahsup edilmek üzere 100.000 USD.nin avans statüsünde ödenmesinin davacı tarafından taahhüt edilip 84.000 USD.nin ödendiğini, 60 günlük sürede inşaatın tamamlanamadığını, bunun yanında müvekkilinin kiralanan taşınmazın fabrika bölümüne taşınmak zorunda kaldığını, sözleşmede fabrika aboneliğinin müvekkili adına düzenleneceği, abonelik branşman ve tesis ücretlerinin davacı tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, anılan şirketin diğer davalılara gerçek dışı beyanda bulunarak fabrikanın önce suyunu, sonra elektriğini kestirdiğini, diğer davalıların kiracı adına abonelik tesis edilemeyeceği, ortada kira akdinin de bulunmadığını bildirdiklerini ileri sürerek, fabrika inşaatının tespiti yapılan natamam durumuna ve kira akdine nazaran kira bedeline mahsup edilmek üzere eksik imalatın tamamlanması hususunda müvekkile izin ve yetki verilmesine, kira akdinin kira ödeme yükümlüğü bakımından ne zaman başlamış sayılacağının tespitine, davalı kiralayanın ifasına yanaşmadığı, elektrik ve su aboneliği ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmek üzere çekişmenin önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan Mek. İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili, sözleşmede inşaatın bitimi için kesin bir sürenin konulmadığını, bilakis gecikme olabileceğinin baştan kabul edildiğini, teslim zamanının sözleşme ile belirleneceğini, sözleşmeye göre müvekkilinin teslim borcunun doğmadığını, inşaatın bitmeyip teslim borcu doğmadığına, kira akdinin de başlamamasına göre kira borcunun da doğmadığını, bina bitirilip kiracıya teslim edilmeden kiracı adına abonelik tesisi yapılamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı Atatürk Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü vekili, davacının 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu uyarınca katılımcı sıfatını taşımadığını, kiracıların altyapı hizmetleri aboneliğinin kendi adlarına tesis ve tescili haklarının bulunmadığından davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Birleşen davada davacı vekili, davalının sözleşmedeki açık koşula aykırı şekilde taşınmaz tamamlanmadığı halde taşınmaza girdiğini iddia ederek, müdahalenin önlenmesine, taşınmazın boş olarak müvekkiline teslimine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, birleşen davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporları doğrultusunda, davacının kiralanan yere 26.12.2000 tarihinde girdiği, binadaki eksikliklerin 45 günlük bir süre içerisinde bitirilebileceği, bu nedenle kira ödeme tarihi başlangıcının 10.02.2001 tarihi olması gerektiği, kira akdinin yapılması ile tamamlandığı, davalı Mek. A.Ş.nin kira akdine aykırı davranarak eksiklikleri süresinde bitirmediği, dava tarihine kadar geçen sürede dahi tamamlamadığı, diğer davalıların elektrik ve su aboneliği yönünden yaptıkları savunmalarının yerinde görülmediği, davacı şirketin kiralanan yere 26.12.2000 tarihinde girerek kısmen de olsa faydalanmaya başladığı, kira akdi ile birleşen davanın davalısının kullanım hakkını elde ettiği gerekçeleriyle, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.
Kararı, asıl davada davacı vekili ve (ayrı ayrı) davalılardan Mek. A.Ş. vekili ile Ataer A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl davada davalılardan Ataer A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Asıl dava, kira sözleşmesine dayalı olarak kira bedeline mahsup edilmek üzere eksik imalatın tamamlanması hususunda izin ve yetki verilmesi, kira akdinin kira ödeme yükümlüğü bakımından ne zaman başlamış sayılacağının tespiti, elektrik ve su aboneliği ile ilgili çekişmenin önlenmesi, birleşen dava ise, müdahalenin önlenmesi ile taşınmazın boş olarak teslimi istemlerine ilişkindir.
Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin davalılardan Mek. A.Ş.nin taşımazını 31.07.2000 tarihli sözleşme ile kiraladığını, kira akdinin yapıldığında taşınmazın natamam durumda olduğunu, sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren 60 günlük süre zarfında tamamlanarak müvekkiline tesliminin kararlaştırıldığını, bu işler karşılığında kira bedellerinden mahsup edilmek üzere 100.000 USD.nin avans statüsünde ödenmesinin davacı müvekkili tarafından taahhüt edilip 86.000 USD.nin ödendiğini, kararlaştırılan 60 günlük sürede inşaatın tamamlanamadığını, müvekkilinin kiralanan taşınmazın fabrika bölümüne taşınmak zorunda kaldığını ileri sürerek, diğer istemlerinin yanında, kiraya konu fabrika inşaatının tespiti yapılan natamam durumuna ve kira akdine nazaran kira bedeline mahsup edilmek üzere eksik imalatın tamamlanması hususunda müvekkile izin ve yetki verilmesini talep ve dava etmiş olup, mahkemece, dava konusu binadaki eksikliklerin sözleşmenin 4 üncü bendindeki 100.000 USD avansın bakiye 16.000 USD.lik kısmının kullanılarak eksikliklerin tamamlanmasına izin verilmiştir.
Oysa, asıl davada davacı vekili, yukarıda da belirtildiği üzere, istemini sözleşmenin 4 üncü maddesi çerçevesinde, kira bedeline mahsuben verilmesi kararlaştırılan kira avansı olan miktar ile sınırlandırmadığı gibi, mahkemece, eksik imalatın tamamlanması hususunda uyuşmazlığın çözümü hakim tarafından bilinemeyen özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir halin varlığı kabul edilerek, HUMK.nun 275 inci maddesine uygun olarak bilirkişiden asıl ve ek rapor alınmış olmasına rağmen, daha sonra bu raporlara itibar edilmeyerek ve edilmeme gerekçesi de karar yerinde tartışılmadan, HUMK.nun 74 üncü maddesi hükmüne aykırı biçimde eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Öte yandan, asıl davada kiracı olan davacı tarafından asıl davada kiralayan olan davalı Mek. A.Ş.'ne, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin 4. maddesi çerçevesinde 86.000 USD.nin ödendiği dosya kapsamı ile sabit olmasına rağmen, mahkemece bu miktarın 84.000 USD olarak kabulü de doğru olmamış, kararın asıl davada davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
3- Bozma neden ve şekline göre, asıl davada, davalılardan Mek A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılardan Ataer A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, 3 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl davada, davalılardan Mek A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden davacı ve asıl davada davalı Mek İnş.San.Tic.A.Ş.'ne iadesine, istek halinde aşağıda yazılı 277.60 YTL harcın temyiz eden davalı Akaer A.Ş.'ne iadesine, 06.02.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy