(818 S. K. m. 100) (492 S. K. m. 2, 23, 29) (1086 S. K. m. 438)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 17.02.2005 tarih ve 2003/1263-2005/99 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı Banka vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deyiş Cesur tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin, davalı bankanın Caddebostan Şubesi'nde bulunan hesabından bilgisi ve isteği dışında banka çalışanı tarafından para çekildiğini ileri sürerek, 10.446.710.792 TL.nin vade sonu olan 11.10.2002 tarihinden itibaren en yüksek banka reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili banka çalışanının bir takım usulsüz işlemler yaptığının anlaşılması üzerine başlatılan soruşturma sonucu davacının ödemeyi gösteren tediye fişinde imzasının bulunduğunu ortaya çıktığını, bu durumda en azından davacının da müterafik kusurlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, bankaların birer güven müessesesi olarak yasal zorunluluklara uymak basiretli bir tacir gibi davranmak, etkin bir iç denetim ve risk kontrol sistemi kurmak zorunda olduğu, eski banka çalışanının daha önce usulsüzlük yaptığının ortaya çıkmasına rağmen görevine devam ettiği, çift imza ile yapması gereken işlemleri tek imza ile yaptığı gerekli denetimleri yapmayan davalı bankanın adam çalıştıran sıfatı ile sorumlu olduğu, BK.nun 100 üncü maddesi gereğince kurtuluş delili getiremediği, davacının kendisine imzalatılan fişlerin başka amaçla kullanılabileceğini bilmesinin mümkün bulunmadığı, bu nedenle kusur yükletilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile 10.446.710.792 TL. alacağa değişen ve değişecek faiz hadleri dikkate alınıp, 3035 Sayılı Yasa'nın değişik 2 nci maddesindeki avans işlemlerine ilişkin banka reeskont faizi üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı banka vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve bilgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı banka vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı vekili, 10.446.710.792-TL.sının en yüksek banka reeskont faizi ile tahsilini istemiş ise de, mahkemece, bu miktara avans faizi uygulanmak suretiyle tahsiline karar verilerek talepten fazlaya hükmedilmiştir. Ayrıca, 5230 sayılı Yasanın 11. maddesinin, 4603 sayılı Kanuna tabi bankalarca yeniden yapılandırma sürecinde açılmış veya açılacak dava ve takipler sonuçlandırılıncaya kadar, 492 sayılı Harçlar Kanununun 2, 23 ve 29 uncu maddeleri ile 2548 sayılı Ceza Evleriyle Mahkeme Binaları İnşası Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkumlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanunun 1 inci maddesi hükümleri uygulanmaz, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinde teminat şartı aranmaz. Bankaların mahkeme ilamını alması ve tebliğe çıkartması işlemlerinde karşı tarafa yükletilmiş olan harcın ödenmiş olması şartı da aranmaz. hükmünü içermekte olup, bu düzenlemenin, davalı Bankanın ancak davacı olduğu hallerde uygulama olanağı bulunmaktadır. İşbu davada ise Banka davalı olup, karar ve ilam harcından muaf tutulmamıştır. Kararın bu nedenlerle bozulması gerekir ise de, yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK.nun 438/7 nci maddesi yarınca hükmün aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın Hüküm bölümünün 1 numaralı bendinde yer alan 13.06.2003'e kadar yıllık %64, 14.6.2003-31.12.2003 arası %57, 01.01.2004'den sonra 548 ve daha sonraki tarihlerde değişen ve değişecek faiz hadleri dikkate alınıp 3095 sayılı Yasa'nın değişik 2. maddesindeki avans işlemlerine ilişkin ibaresinin silinerek itibaren kelimesinden sonra gelmek üzere değişen ve değişecek oranlarda ibaresinin eklenmesine, 2 nolu bendinin çıkarılarak yerine 564.122.383-TL.sı nisbi karar ve ilam harcının davalıdan alınmasına ibaresinin eklenmesine ve hükmün düzeltilmiş bu haliyle ONANMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 13.07.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy