(6762 S. K. m. 589, 613)
Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 05.04.2005 gün ve 2002/487-2005/154 s. kararın Yargıtay'ca tetkiki duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 07.11.2006 tarihinde davacı avukatı İbrahim Köksal, Hüseyin Çelik ile davalılardan S.S. Görkem Karataş Konut Yapı Kooperatifi avukatı Bülent Güçlü gelip, sair davalılar tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve bütün belgeler okunarak incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifçe ileri günlü olarak keşide edilip Seydi Karataş'ın kefil sıfatıyla aval vereni olduğu 4 adet çeki sair davalı Behzat'ın cirosu ile aldığını, kooperatifin ödeme güçlüğü içerisinde olduğunun öğrenilmesi üzerine çeklerin bankaya ibraz edildiğini ve karşılığı olmadığı şerhi verildiğini, anılan çeklere dayalı olarak yapılan icra takibinde kooperatifin İzmir'de takibin iptali davası açtığını, dar yetkili İzmir'de çeklerin ileri günlü düzenlendiği itirazının inceleme konusu yapılamayacağı düşüncesiyle takip hukukundan kaynaklanan hakları kaybetmemek amacıyla eldeki alacak davasının açıldığını, çeklerin ileri günlü olarak düzenlendiği hususunun kooperatif kayıtları ve müvekkilinin cirantaya yaptığı ödeme makbuzları ile de sabit olduğunu, ayrıca davacının iyiniyetli hamil olması sebebiyle TTK. 589. maddesi gereğince taraflar arasındaki borçtan kaynaklanan def'ilerin kendisine karşı ileri sürülemeyeceğini, çeklerin Behzat Boynukara ile imzalanan factorıng sözleşmesi gereğince müvekkiline temlik edilen alacak için verildiğini ileri sürerek çek bedelleri ve faizlerinin davalılardan tahsilini istemiştir.
Davalı vekili, İTM'de görülen borca itiraz davası bulunduğundan eldeki davada hukuki yarar olmadığını, davacının iyiniyetli hamil olmadığını, Factorıng Şirketlerinin Çalışması Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince faktorıng şirketlerinin kambiyo senetlerine dayalı da olsa bir mal veya hizmet satışından doğmuş olduğu fatura veya benzeri belgelerle tavsih edilemeyen alacakları satın alıp tahsilini üstlenemeyeceklerini dava konusu çeklerin geçerli bir ciro silsilesi ile ele geçirilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı Seydi ve Behzat vekili, müvekkili Seydi'nin kefil olduğunu, hakkında TTK.nun 613. maddesinin uygulanamayacağını, sair müvekkilinin de kooperatiften alacaklı olduğunu, yaptığı iş karşılığında kooperatifçe keşide edilen çekleri aldığını, danışıklığın söz konusu olmadığını savunmuştur.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre dar yetkili İTM'de açılan davanın ekteki dava açısından davacının hukuki yararını etkilemeyeceği, davacı şirketin elinde olan çeklerin kooperatif yönetimince ileri günlü olarak düzenlendiği ve kooperatifi bağlayıcı olduğu, davalı Seydi'nin çekin arka yüzündeki kefil imzasının TTK. nun 613. maddesi gereğince aval niteliğinde ve sorumluluğunu gerektirdiği, ancak davacının davalı Behsat'la imzaladığı faktorıng sözleşmesi ile temellük ettiği çeklere dayalı alacağının Faktorıng Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince fatura ya da benzeri ispat belgeleri sunularak kanıtlanamadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava dosyası içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Ancak, mahkemece, davacı şirket factoring sözleşmesi ile davalı Behzat'ın sair davalı kooperatiften olan alacağını temlik almasına rağmen, factoring sözleşmesinin düzenlendiği sırada Factoring Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince kambiyo senedine dayansa bile alacağın fatura veya benzeri ispat belgesi ile kanıtlanamadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Mahkemenin doğru olarak saptadığı gibi davacıya temlik edilen çekler kooperatifçe ileri günlü olarak düzenlenmiştir. Kooperatifin ileri günlü olarak keşide ettiği çeklerin konusunu oluşturan borcun, davalı Behzat'ın kooperatif ile imzaladığı inşaat sözleşmesinden kaynaklandığı sözleşme, SSK kayıtları, kooperatifçe düzenlenen para alma makbuzları, hak ediş raporları, geçici ve kesin kabul tutanakları, kooperatife ilişkin ticari defter içerikleri ile sabittir. Bu belgeler Yönetmeliğin 8. maddesinde ön görülen ispat belgesi niteliğinde olmasına rağmen, mahkemece belgelerin alacağı ispata yarar belge olarak kabul edilmemesi doğru görülmemiş, kararın bu sebeple davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan sebeplerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 450.00.-YTL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09.11.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy