(1163 S. K. m. 17) (7201 S. K. m. 21)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 6. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 13.05.2004 tarih ve 2002/799-2004/548 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin ortaklığından ihraç edildiğini, kararın kesinleştiğini, çekilen ihtarnameye rağmen ödemiş olduğu aidatların iade edilmediğini ileri sürerek, ıslah dilekçesi ile birlikte 13.024.398.000.-TL ve 6.580.-USD'nin aynen veya ödeme tarihindeki TL karşılığının faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının haksız olduğunu, giderlerin düşülmesi gerektiğini, 2001 yılı genel kurulunda kooperatifin varlığının tehlikeye düşmesi nedeniyle ayrılan ortaklara aidatların ödenmesinin iki yıl ertelenmesine karar verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının 21.08.2000 tarihli yönetim kurulu kararı ile ihracına karar verildiği, 2000 yılı genel kurulunun 20.01.2001 tarihinde görüşülerek kesinleştiği, davacının payına düşen genel giderin belirlenmesi için gerekli belge ve kayıtların davalı tarafından sunulmadığı, ödenen miktarlara itirazı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 13.024.398.000.-TL ve 6.580 USD'nin faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, kooperatif ortaklığından ihraç nedenine dayalı ödenen aidatların tahsili istemine ilişkindir.
Davacının davalı kooperatifin üyesiyken ihracına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği uyuşmazlık konusu değildir. 1163 sayılı Yasanın 17 nci ve yapı kooperatifleri tip anasözleşmesinin 15 nci maddeleri hükümleri uyarınca, kooperatif üyeliğinden ayrılan ortağın hakları ortaklıktan çıktığı veya çıkarıldığı yılın bilançosu çerçevesinde iade edilir. Kooperatiften ayrılan ortak ödediklerinin tamamını değil, bilançoya göre payına düşen ortak giderler düşüldükten sonra kalanı isteyebilir. Somut olayda bilirkişi incelemesi hususunda ara karar verilmiş, inceleme günü defter ve kayıtların hazır edilmesi için davalıya meşruhatlı davetiye çıkarılmıştır. Defter ve kayıtlar hazır edilmediğinden dosya kapsamı üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Ortak giderle ilgili olarak davalı tarafından bir kanıt sunulmadığı gerekçesiyle davacının ödediği miktarın tamamı hüküm altına alınmıştır. Ancak, davacının ihracının kesinleştiği 2000 yılı bilançosunun davalının ticaret sicil kayıtlarından temin edilmesi mümkün olduğu gibi, defter ve kayıtların bilirkişi incelemesine hazır edilmesi yönündeki davalıya çıkarılan meşruhatlı davetiye de 7201 sayılı Yasa'nın 21 inci maddesine uygun tebliğ edilmiş değildir. Bu durum karşısında, davalının 2000 yılı bilançosunun ticaret sicil memurluğundan getirtilmesi veya gerektiğinde defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yaptırılarak bilirkişilerden ek rapor alınması, davacı payına düşen ortak giderin tespit edilip ödenen miktardan düşülerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.09.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy