(2918 S. K. m. 85, 91, 98, 99) (6762 S. K. m. 1299) (Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.2) (Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m. 1)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Gerede Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 21.12.2004 tarih ve 2003/127-2004/339 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılardan Sigorta Şirketleri vekilleri tarafından ayrı ayrı istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Muktedir Lale tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalıların maliki, sürücüsü, trafik ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı oldukları aracın müvekkiline ait çekiciye tam kusurlu çarpması sonucu çekicinin hasarlandığını, ayrıca tamiri için geçen 10 günlük sürede aracın boş kaldığını ileri sürerek, hasara ilişkin 6.100.000.000-TL.nın olay tarihi olan 13.01.2003 tarihinden itibaren temerrüt faizi ile 1800-EURO bekleme ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan Ray Sigorta A.Ş. vekili, hasara neden olan aracın müvekkiline trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, maddi hasarlara karşı poliçe limitinin 2.000.000.000-TL. ile sınırlı bulunduğunu, bekleme ücretinin teminat kapsamı içinde olmadığını, yabancı para üzerinden talepte bulunulamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı Axa Oyak Sigorta Şirketi A.Ş. vekili, davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalı, davaya yanıt vermemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, hasara ilişkin istemin kısmen kabulü ile 5.919.464.000-TL.nın 13.01.2003 tarihinden itibaren, yine bekleme ücretine ilişkin istemin kabulü ile 1800-EURO'nun ödeme tarihindeki -TL- karşılığının davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalılardan (ayrı ayrı) sigorta şirketleri vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılardan Axa Oyak Sigorta A.Ş. vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, araç hasarına ve tamir süresince oluşan kazanç kaybına (bekleme ücretine) ilişkin tazminat alacağının tahsili isteminden ibarettir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 1 inci maddesine göre, bu tür sorumluluk sigortasını yapan sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin etmekle yükümlüdür.
Davalılardan Axa Oyak Sigorta A.Ş., davacı aracına hasar veren aracın sadece ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu dosya kapsamından anlaşılmakta olup, olay tarihindeki ZMSS. limitinin dışında kalan bakiye tazminat miktarı ile sorumlu tutulabileceği gözetilmeksizin hükmedilen tüm tazminat miktarından diğer davalılarla birlikte sorumluluğuna karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Öte yandan, bu davalı, aynı Genel Şartları'nın 1 inci maddesine göre, işletenin 2918 sayılı KTK.nun 85/1 inci madde hükmünde yazılı hukuki sorumluluğunu da üstlenmiş olup, 85/1 inci madde hükmü, ölüm veya cismani zararlar yanında ancak bir şeyin zarara uğraması halinin işletenin hukuki sorumluluğu kapsamında olduğunu öngörmüş bulunmasına göre, davacıya ait aracın tamiratı süresince davacının uğrayacağı kazanç kaybının teminat dışında kaldığının kabulü gerekmektedir. Eş söyleyişle, aracın uğradığı hasar teminat kapsamında kalırken, aracın sigorta ettireni malikin, bu araç hasarı nedeniyle kazanç kaybı teminat dışında kalmaktadır. Bu durumda, mahkemece, davacının hükmedilen toplam zarar istemi içinde yer alan kazanç kaybına ilişkin istek kaleminin, reddi gerekirken, bu kalem yönünden de hem de mükerrer tahsilata yol açar şekilde tahsile hükmedilmesi doğru bulunmamıştır.
3- Davalı Ray Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Davacının aracına hasar veren aracın trafik sigortacısı olan davalılardan Ray Sigorta A.Ş., diğer davalı işletenin 2918 sayılı KTK.nun 85/1 inci madde hükmünde yazılı hukuki sorumluluğunu aynı Kanununun 91/1 inci maddesi uyarınca üstlenmiş olup, gerek 85/1 inci madde hükmü, gerekse zorunlu trafik sigortası poliçesi genel şartlarının 1 inci madde hükmü, ölüm veya cismani zararlar yanında ancak bir şeyin zarara uğraması halinin teminat kapsamında olduğunu öngörmüş bulunmasına göre, davacıya ait aracın tamiratı süresince davacının uğrayacağı kazanç kaybının teminat dışında kaldığının kabulü gerekmektedir. Diğer anlatımla, aracın uğradığı hasar teminat kapsamında kalırken, aracın sigorta ettireni malikin, bu araç hasarı nedeniyle kazanç kaybı teminat dışında kalmaktadır. O halde, davacının hükmedilen toplam zarar istemi içinde yer alan kazanç kaybına ilişkin istek kaleminin, bu davalı bakımından da reddi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığı gibi, araca ilişkin kazanç kaybı, hükme dayanak yapılan bilirkişi kurulunca günlük 80.000.000 lira olarak belirlendiği halde, mahkemece, araç hasarı olarak hükmedilen 5.914.464.000 TL.nın içerisinde kazanç kaybı da olduğu halde, kazanç kaybına karşılık gelen 1.800 EURO'ya mükerrer şekilde hükmedilmesi kabul şekli bakımından doğru olmamıştır.
Öte yandan, TTK. nun 1299/1. maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 1292/1, 2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1. maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın 12. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Somut olayda, davadan önce bu davalı sigortanın temerrüde düşürüldüğü iddia ve ispat edilmemiş olup, mahkemece, mümeyyiz bu davalı yönüyle, dava tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmek gerekirken, bu tür davalarda ancak, malik olan diğer davalı bakımından uygulama yeri olan olay tarihinden temerrüt faizinin başlatılması da isabetli bulunmamıştır.
Diğer yandan, ZMSS. Genel Şartları'nın 12/4 üncü maddesi uyarınca, hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse, sigortacı yargılama giderleri ile avukatlık ücretini sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde ödemekle yükümlüdür. Diğer davalılar bakımından hükmolunan tazminat miktarı, poliçe limitini aştığına göre, limitin tazminata olan oranı dahilinde davalılardan sigorta yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulmak gerekirken, diğer davalı aleyhine hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücreti miktarından mümeyyiz davalının da sorumlu tutulması kabul şekli bakımından da keza isabetli görülmemiştir.
4- Bozma neden ve şekline göre, davalılardan Axa Oyak A.Ş. vekilinin vekalet ücretine ilişen temyiz itirazlarının incelemesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte yazılı nedenlerle, davalılardan Axa Oyak Sigorta A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3 nolu bentte yazılı nedenlerle, davalılardan (ayrı ayrı) sigorta şirketleri vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararının mümeyyiz davalılar yararına BOZULMASINA, 4 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı Axa Oyak Sigorta A.Ş. vekilin vekalet ücretine ilişen temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 18.09.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy