(818 S. K. m. 50, 51, 142) (6762 S. K. m. 520)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Çorlu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 01.04.2005 tarih ve 2004/124 - 2005/261 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı-karşı davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Salih Çelik tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: 1- Davacı Ali Yıldızoğlu vekili, asıl davada, müvekkilinin davalılardan Canlar Ltd. Şti'ndeki 20/60 hissesini diğer davalılara 90.000 USD karşılığında 11.02.2000 tarihli protokol ile devrettiğini, devir prosedürünün tamamlanıp, ticaret sicilinde ilan edildiğini, protokol tarihi itibariyle 1 USD'nin karşılığı 563.000 TL olarak kabul edilip her biri 4500 USD karşılığı 2.533.500.000.-TL bedelli olan 18 adet çek ve 9000 USD karşılığı 5.087.000.000.- TL bedelli olan 1 adet çekin davalılarca keşide edildiğini ve arkalarının ciro edildiğini, ödeme sırasında meydana gelecek kur farklarının Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı üzerinden hesap edilerek, çeklerin keşide tarihlerinde, devir alan ortaklar veya şirket tarafından yatırılmasının da kararlaştırıldığını, davalıların 30.09.2001 tarihinden sonraki ödemeleri yapmayarak, uyarlama davası açtıklarını, 31.05.2001 tarihine kadarki kur farkı alacağını uyarlama davasına, karşı dava açarak istediklerini, 30.06.2001 - 31.07.2001 - 31.08.2001 ve 30.09.2001 tarihlerine ilişkin kur farkı alacakları için işbu davayı açtıklarını ileri sürerek, şimdilik 3.169.867.500.-TL.nın 30.06.2001; 3.420.486.000.-TL.nın 31.07.2001; 3.624.966.000.-TL.nın 31.08.2001; 8.600.994.000.-TL.nın 30.09.2001 tarihinden itibaren %80 ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, asıl davanın reddini istemişlerdir.
Davalılar vekilinin, daha önce açıp, mahkemece birleştirilen davada, protokoldeki kur farkının dövizdeki fahiş artış itibariyle hakkaniyet ölçüsünde uyarlanmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı Ali vekili, birleşen davanın reddini istemiş; karşı dava açarak, 31.05.2001 tarihinde ödenmeyen kur farkı değeri olan 2.928.500.000.-TL.nın 31.05.2001 tarihinden itibaren %80 ticari faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Karşı davalılar vekili, karşı davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dosya kapsamına, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi kurulu raporuna göre, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın öngörülemezlik unsurunun gerçekleşmemesi nedeniyle reddine, birleşen davada açılan karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, asıl davada davalılar, birleşen davada davacılar, karşı davada davalılar vekili temyiz etmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre ve kur farkı alacağına ilişkin asıl davada ve birleşen davada açılan kur farkı alacağına ilişkin karşı davada, davalılardan aynı mümin Ayan ve Ali Çakıcı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer; Uyarlamaya ilişkin birleşen davada davacılar Canlar Ltd. Şti., Mümin Ayan ve Ali Çakıcı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Asıl ve karşı davanın davacısı Ali Yıldızoğlu ile davalılarından Mümin Ayan ve Ali Çakıcı arasında yapılan protokolde ortaklardan Ali Yıldızoğlu, şirketteki 20/60 hissesini diğer ortaklar Ali Çakıcı ve Mümin Ayan'a eşit olarak devretmektedir. Bu devir karşılığında da devralan ortaklar, Ali Yıldızoğlu'na 90.000 USD ödemeyi beyan ve taahhüt etmektedirler. Keşide edilen çeklerin ödenmesi sırasında doğacak kur farkları, devralan ortaklar veya şirket tarafından yatırılacaktır hükümlerine de yer verilmiştir.
Bu hükümlerde, ne 90.000 USD için, ne de bu meblağa denk gelen çeklerin ödenmesi sırasında doğacak kur farklarının ödenmesi bakımından öngörülen birlikte sorumluluk halinin müteselsil olduğu anlamına gelen bir açıklama yada ifade tarzına açıkça yer verilmemiş olup, hisselerin eşit devir alınması karşısında, sorumluluklarında eşit olduğunun kabulü gerekir. Zira, birlikte sorumluluk halinde kural, eşit sorumluluk olup, müteselsil sorumluluğun, ancak taraflarca açıkça kabul edilmesi halinde doğacağının kabulü icap eder. Asıl ve karşı dava dilekçelerinde de esasa, müteselsilen tahsil talebi de yer almamaktadır.
Bu itibarla, 90.000 USD olan devir bedeline denk çeklere ilişkin kur farkı alacağının tahsiline yönelik asıl ve karşı davanın kabul edilen miktarlarının tamamından davalıların ayrı ayrı sorumlu tutulmaları anlamına gelir tarzda, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
3- Asıl davada ve karşı davada, davalılardan Canlar Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazına gelince; protokolde şirketi temsilen atılmış bir imza yer almamakta olup, aslı ve karşı davanın, bu davalı bakımından husumet yönünden reddi gerekirken, esasa gerekçesi de açıklanmadan, bu davalı bakımından da sorumluluğa hükmedilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle, asıl ve karşı davada, davalılardan Mümin Ayan ve Ali Çakıcı vekilinin diğer, birleşen davada davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3 nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl ve karşı davada mümeyyiz davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalılar yararına ayrı ayrı BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25.09.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy