(2918 S. K. m. 85) (Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m. 1)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 23.12.2004 tarih ve 2001/538-2004/1078 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili ile davalılardan Şükrü Kaya, Mustafa Özcan ve Halk Sigorta A.Ş. (Yapı Kredi Sigorta A.Ş.) vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gürkan Gençkaya tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, asıl ve birleşen davalarda müvekkilinin aracına davalıların sürücü ve sigortacısı oldukları araçların çarparak zarar verdiğini ayrıca kazanç kayıplarının da bulunduğunu ileri sürerek, toplam 6.689.000.000.TL.nın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, kazanın oluşumunda davalı Şükrü Kaya'nın %75, davalı Mustafa Özcan'ın %25 kusurlu oldukları, davacının aracının 15 gün çalışamaması nedeniyle kazanç kaybının bulunduğu gerekçesiyle, atiye bırakılan davalı Şaban Peşker yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacı Ltd. Şti. yönünden davanın açılmamış sayılmasına, 536.800.000.TL. hasar ve 3.000.000.000.TL. kazanç kaybının davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili, davalı Şükrü Kaya vekili, davalı Mustafa Özcan vekili ve davalı Yapı Kredi Sigorta A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekili ile davalı Şükrü Kaya vekili ve davalı Mustafa Özcan vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi hasar ve aracın çalışamamasından kaynaklanan kazanç kaybı istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde trafik kazası nedeniyle zarar gören araçlarının tamirde geçen süre zarfında çalışamaması nedeniyle kazanç kayıplarının da bulunduğunu ileri sürmüştür.
Mahkemece kazanç kaybının belirlenmesi amacıyla yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli değildir. Dosyada mevcut üç ayrı bilirkişi raporu farklı hesaplama tarzları ile farklı miktarlara ulaşmış olup, raporlar arasındaki mübayenet de giderilmemiştir.
Davacılar ticaret şirketleri olup, zarar gören araçta yolcu taşımasında kullanılan otobüstür. Bu durumda davacının kazanç kaybının kendi defter kayıtlarından belirlenebilmesi mümkündür. Mahkemece bu yönde yapılacak araştırma ile sonuca gidilememesi halinde emsal araçlara göre kazanç kaybının belirlenmesi gerekirken Bünyan Şoförler ve Otomobilciler Odasından gelen ve hangi döneme ait olduğu anlaşılamayan miktar üzerinden eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3- Davalı Yapı Kredi Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarına göre;
Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesine göre, sigortalı aracın neden olduğu kaza sonucunda 3. şahsın aracında meydana gelen gerçek zararların dışında aracın kaza yapması sonucu çalışamamasından kaynaklanan kazanç kaybı sigorta poliçesiyle güvence altına alınan zarardan değildir. Buna göre, mahkemece davalı sigorta şirketi açısından davacının aracının çalışamamasından kaynaklanan gelir-kazanç kaybına ilişkin zarar talebinin red edilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulü doğru görülmemiş, kararın bu yönden davalı sigorta şirketi yararına bozulması gerekmiştir.
4- Bununla birlikte, Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları 1. Maddesine göre bu tür sorumluluk sigortasını yapan sigortacı Zorunlu mali sorumluluk sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin etmekle yükümlüdür.
Davalı sigorta şirketi kazaya karışan diğer davalıya ait aracı ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi ile teminat altına almış olup, davalı sigorta şirketinin sigorta poliçesi dosyaya ibraz edilmiştir.
O halde mahkemece olay tarihindeki zorunlu mali sorumluluk sigortası teminat hadleri getirtilmek suretiyle zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı üzerinde kalan miktar var ise davalı sigorta şirketini bu miktardan sorumlu tutmak gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiştir.
5- Bunun yanında, dava, 12.06.2001 tarihinde açılmış olup, Dairemize intikal eden dosyalardan anlaşıldığı üzere 07.02.2003 tarihli mahkeme kararı ile davalı Akdeniz Sigorta A.Ş.nin iflasına karar verilmiştir.
İflasın açılması, iflas masasına giren mal ve haklarla ilgili bilumum hukuk davalarını acele olanlar istisna olmak üzere ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonraya kadar durdurur. Bu hükmün amacı, iflasın açılması ile, tasarruf yetkisi kısıtlanıp yerini iflas idaresi alan müflisin davacı veya davalı olarak taraf bulunduğu davaları devam ettirmekte fayda olup olmadığını tespit bakımından iflas idaresine imkan sağlamaktır. İflas idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını tespit edebilmek için, ilk önce iflas organlarının teşekkül etmesi ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. İşte bu nedenle İİK. nun 194. maddesine göre hukuk davalarının iflasın açılması ile belli bir süre için durması kabul edilmiştir.
Bu durumda mahkemece bir ara kararı ile davanın ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonrasına kadar durmasına karar verilmesi ve o tarihten sonra davaya devam edilmesi gerekirken, anılan davalı sigorta şirketi yönünden işin esasına yönelik karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekili ile davalı Şükrü Kaya vekili ve davalı Mustafa Özcan vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekili ile davalı Şükrü Kaya vekili ve davalı Mustafa Özcan vekilinin ve 3 ve 4. bentlerde açıklanan nedenlerle davalı Yapı Kredi A.Ş. vekilinin ve 5.bentte açıklanan nedenlerle davalı Akdeniz Sigorta A.Ş. yönünden temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, aşağıda yazılı 35.55 YTL harcın isteği halinde temyiz eden davacılara iadesine, ödedikleri temyiz peşin harçlarının ayrı ayrı davalılar Şükrü Kaya, Mustafa Özcan ve Halk Sigorta A.Ş. (Yapı Kredi Sigorta A.Ş.)'ne iadesine, 02.10.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy