(1086 S. K. m. 38)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 5. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 11.10.2004 gün ve 2003/503-2004/1189 s. kararın Yargıtay'ca tetkiki davacı ve davalı BDDK vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deyiş Cesur tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve bütün belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, dava dışı üçüncü kişiden aldığı daire karşılığı olarak Emlak Bankası Kazasker Şubesi'ne teminat ve komisyon ödediğini, daireyi satın aldığı kişinin görevini kötüye kullanması sebebiyle hakkında açılan davanın mahkumiyetle sonuçlandığını, mal varlıklarına el konması sonucu tapusunu alamadığını, halen teminat ve komisyon bedellerinin bankada bulunduğunu ileri sürerek, 1.730.434.500 TL. nin ödeme tarihi olan 15.04.1997 gününden itibaren faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı BDDK vekili, davalı Emlak Bankası'nın aktif ve pasifi ile Ziraat Bankası'na devredildiğini, 09.07.2001 gününden itibaren Ziraat Bankası AŞ olarak faaliyetlerine devam ettiğini, husumete ehil olmadıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı Ziraat Bankası A.Ş. vekili, dahili dava ile davaya dahil edilemeyeceklerini, mahkemenin yetkisiz olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, husumete ehil olmadıklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı Halk Bankası A.Ş. vekili, dava konusu 1.089.500.000 TL.nın mahkemece zoralımına karar verildiğini, dahili dava edilemeyeceklerini, mahkemenin yetkili olmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve bütün dosya kapsamına göre, davacının kendi ikametgahında dava açabileceği, zaman aşımı süresinin 10 yıl olduğu, bankalararası protokollerin davacıyı bağlamayacağı, bu sebeplerle yetki ve husumet itirazı ile zaman aşımı def'inin yerinde olmadığı, davacı tarafından yatırılan paranın zoralımına karar verildiği, davalı Halk Bankası Kazasker Şubesi'nin karara istinaden Hazineye devrettiği, davalıya atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı ve davalı BDDK vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, davalı bankaya mükerrer olarak yatırılan bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Davacı, taşınmaz satışına karşılık teminat ve komisyon bedeli olarak iki kez ödeme yaptığını ileri sürerek, yaptığı mükerrer ödemenin iadesini istemiş, davalı banka, dava konusu miktarın zoralım sonucu Hazine'ye devredildiğini savunmuştur. Mahkemece, zoralım konusu paranın iade edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davacı zoralım konusu bedeli istemediğini beyan ederek, 15.04.1997 günlü iki adet makbuz ibraz etmiştir. 16.04.1997 günlü iki adet makbuz da aynı miktarları ihtiva etmektedir. Mahkemece, anılan makbuzlardan hangisinin zoralım konusu olduğu, mükerrer ödeme bulunup bulunmadığı, yatırılan bedelin ne amaçla yatırıldığı, halen banka kayıtlarında bulunup bulunmadığı hususları araştırılmaksızın eksik inceleme ile yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2- BDDK. nun temyizine gelince, davacı Türkiye Emlak Bankası Kazasker Şubesi'ne izafeten BDDK'na husumet yöneltmiş ise de; davalı Emlak Bankası, 4684 S. Yasa gereğince T.C Ziraat Bankası A.Ş ve Türkiye Halk Bankası tarafından devralınmasına ait protokol ile anılan bankalara devredilmiş olup, BDDK husumete ehil değildir.
O durumda mahkemece, yöneltilen davanın hukuki mahiyeti ve iddianın niteliğine göre, BDDK. nun husumete ait itirazının kabulü ile davanın husumet sebebiyle reddi gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru değil ise de, hüküm sonucu usul ve yasaya uygun olduğundan, davalı BDDK vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, HUMK. nun 438/9. maddesi uyarınca kararın BDDK yönünden değiştirilen bu gerekçe ile onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı BDDK vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, HUMK. nun 438/9. maddesi uyarınca, kararın BDDK yönünden gerekçe değiştirilerek ONANMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 4743 s. Yasa'nın 6 ncı maddesinin B/4 bendi gereğince, davalı Emlak Bankası yargı harcından muaf olduğundan, harç alınmasına mahal olmadığına, 28.09.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy